(506 S. K. m. 80, Ek. m. 24)
Dava: Davacı, Kuruma borçlu olmadıklarının tespitiyle, ihtirazi kayıtla ödenen 36.013.69-TL'nin ödeme tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte Kurumdan tahsiline karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi Önal Aydın tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi:
Karar: Dava, davacının davalı Kuruma borçlu olmadığının tespiti ile itirazi kayıt ile ödediği 36.013,69 TL'nin ödeme tarihinden yasal faizi ile tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece, ilamında belirtildiği üzere davanın kabulüne karar verilmiştir.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden; 12.6.2007 tarihli ve (437827) sayılı Kurumca davacı şirkete bağlı Diyarbakır Yaprak Tütün İşletme Müdürlüğüne gönderilen yazı ile 12.6.2007 tarihi itibariyle (06/2007 dönemi hariç) sosyal yardım zammı borcunuz talep edilmiş olup, toplam 36.013,69 TL borcunuzu gösteren liste yazımız ekinde gönderilmiştir. 06/2007 dönemi cari ay borcunuzun ise on-line olarak aşağıda belirtilen bankalara yatırılması gerekmektedir. Söz konusu borcunuz 36.013,69 TL. nin bağlı olduğunuz Sigorta İl Müdürlüğüne aynı gün yatırılması gerekmektedir şeklinde bildirildiği, davacı tarafından Kurum hesabına 13.6.2007 tarihinde itirazi kayıt ile 36.013,69 TL'nin yatırıldığı anlaşılmaktadır.
Davanın yasal dayanağı, 506 Sayılı Kanunun ek 24. maddesinin I ve m bentleri ile 80. maddesidir.
506 Sayılı Kanunun ek 24. maddesinin I bendinde, Genel ve katma bütçeli idareler, mahalli idareler, döner sermayeli kuruluşlar gibi kamu kuruluşları ile kanunla ve kanunların verdiği yetkiye istinaden kurulan diğer kuruluşlar ve 233 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamına giren teşekkül ve kuruluşlarla bunların müessese, bağlı ortaklık ve iştiraklerinden aylık bağlanmasına hak kazandıktan sonra ayrılanlardan; 506 Sayılı Kanun hükümlerine göre malullük, yaşlılık ve ölüm aylığı bağlananların ilk sosyal yardım zammı ödemeleri, söz konusu kuruluşlar adına Kurumca yapılır.
Yukarıda belirtilen kuruluşlar adına, Kurumca yapılan ilk sosyal yardım zammı ödemeleri ile bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar ilgili kuruluşlarca kuruma ödenmemiş sosyal yardım zammı tutarları bu kuruluşlara yapılacak yazılı bildirim tarihinden itibaren en geç bir ay içinde defaten Kuruma ödenir.
Kurumun yazılı bildiriminde isimleri belirtilenlere, sonraki aylarda ödenmesi gereken sosyal yardım zammı tutarları, yeni bir bildirim beklenmeksizin ilgili kuruluşlarca, her ay emekli aylığı ödeme tarihlerinden önce Kurumun ilgili hesabına yatırılır... şeklinde bir düzenleme getirilmiştir.
Ayrıca 506 Sayılı Kanunun ek 24. maddesinin (m) bendinde Özelleştirme kapsamındaki kuruluşların, özelleştirme uygulamaları sonucu bunlardaki kamu payının % 15'in altına düşmesinden veya bunların tasfiyesinden yahut tüzel kişilikleri sona erecek şekilde kapatılmasından önce sosyal yardım zammı ödemelerine hak kazanmış olanlar ile kamu payı % 50'nin altına düşen Türk Telekom A.Ş.'nin devrinden önce sosyal yardım zammı ödemelerine hak kazanmış olanlara, bu madde gereğince ödenen sosyal yardım zammı ödemeleri, (I) bendindeki esaslara göre Hazinece karşılanır. düzenlemesi de bulunmaktadır.
Davacı, Tekel Tütün, Tütün Mamulleri, Tuz ve Alkol İşletmeleri A.Ş. olup, Tütün ve Tütün Mamulleri, Tuz ve Alkol İşletmeleri Genel Müdürlüğü'nün 233 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ekli listeden, bu kapsamda bir kamu iktisadi kuruluşu olduğu belirgindir. Ancak, özelleştirme kapsamına alınıp alınmadığı, alınmış ise, özelleştirme işleminin tamamlanıp tamamlanmadığı, tamamlanmışsa hangi tarih itibariyle gerçekleştiği dosya kapsamından anlaşılamamaktadır. Öncelikle, davacı şirket hakkındaki bu husus netleştirilmelidir.
Somut olayda, davacının sosyal yardım zammı sorumlusu olduğu dönemler ile Kurumun sosyal yardım zammı tahakkuklarının hangi tarihlere ve sigortalılara ait olduğu ayrı ayrı belirtilmemiştir. Bu sebeple sigortalılar için yukarda belirtilen madde hükmü gereğince Kurumun çıkardığı borcun miktar olarak da yasaya uygun olup olmadığı anlaşılamamaktadır.
Yapılacak iş; Kurumca tahakkuk ettirilen borcun hangi döneme ait olduğu ve hangi sigortalılardan kaynaklandığı, bu sigortalılar için Kurum tarafından hangi tarihte bildirim yapıldığı, ilk sosyal yardım zammı ödemesi veya müteakip aylar sosyal yardım zammı ödemelerinden hangilerinin yapılmadığını belirlemek, davacı Tekel Tütün, Tütün Mamulleri, Tuz ve Alkol İşletmeleri A.Ş'nin özelleştirme kapsamına alınıp alınmadığı, alınmış ise, özelleştirme işleminin tamamlanıp tamamlanmadığı, tamamlanmışsa hangi tarih itibariyle gerçekleştiğini araştırmak, davacı şirketin sorumlu olduğu dönemleri belirleyip sonucuna göre 506 Sayılı Kanunun ek 24 maddesinin (m) bendi de dikkate alınarak sorumlu olunacak tutar saptamaktır.
Mahkemece, yukarda belirtilen hukuki ve fiili durumlar gözetilmeksizin, eksik inceleme ile karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma sebebidir.
O halde, davalı Kurum vekilinin temyiz itirazları nazara alınmalı ve hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: hükmün yukarda açıklanan sebeplerle BOZULMASINA, 14.06.2011 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy