(2926 S. K. m. 6)
Dava: Davacı, 1987-1997 tarihleri arası 10 yıllık hizmetinin tespiti ile bundan 215 günlük geçen hizmetinin çıkartılıp kalan kısmının Bağ-Kur sigortalılık hizmetinin tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir.
Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi M. B. tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi:
Karar: 1) Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici nedenlere göre davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,
2) Dava, davacının 2926 Sayılı Yasaya tabi tarım Bağ-Kur sigortalılık süresinin bir kısmının iptali sonucu toplam hizmet süresini kısaltan Kurum işleminin iptaline yöneliktir. Mahkemece istemin reddine karar verilmiştir.
Dosya içeriğinden, davacının 01.01.1985 tarihinden itibaren 2926 Sayılı Yasaya tabi tarım Bağ-Kur sigortalılığının başladığı. 01.07.1987-28.10.1987 tarihleri arasında 506 Sayılı Yasaya tabi kesintisiz olarak toplam 215 gün çalışmasının bulunduğu, 26.03.1997 tarihinde Tarım Bağ-Kur sigortalısı olarak (68.000.000 TL), 68,00 TL prim ödemesi bulunduğu, 060.7.2009 tarihinden itibaren Ziraat Odası kaydının bulunduğu. Kooperatif kaydının bulunmadığı, adına kayıtlı zirai arazisinin bulunmadığı. Kurum tarafından terk işlemi yapılmaksızın 01.01.1985 tarihinden itibaren tarım Bağ-Kur sigortalısı kabul edilerek 5458 Sayılı Kanun kapsamında prim borçlarını 26.04.2006 tarihinde topluca tahsil edilerek 30.10.2008 tarihi itibari ile 21 yıl 3 ay tarım Bağ-Kur sigortalısı kabul edildikten sonra davacının maluliyet aylığı talebi üzerine 506 Sayılı Kanun kapsamında zorunlu sigortalı çalışmaları nedeni ile 30.06.1987 tarihinden geçerli olmak üzere tarım Bağ-Kur sigortalılığının sona erdirip 01.04.1997 tarihinden itibaren tarım Bağ-Kur sigortalılığının tekrar başlatıldığı ve 28.8.2009 tarihinde sona erdirildiği anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlık tarihinde yürürlükte bulunan 2926 Sayılı Kanunun 6/b maddesi hükmüne göre, diğer sosyal güvenlik kuruluşları kapsamına tabi bir işte çalışanların, çalışmaya başladıkları tarihten itibaren sigortalılıkları sona erer. Ancak Tarım Bağ-Kur sigortalılığının devamı sırasında diğer sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi çalışmaların bulunması halinde bunların özellikle kısa süreli çalışmalar olması ve bu çalışmaların varlığı halinde de tarımsal faaliyetin devam ettiğinin kayıt, belge ve delillerle desteklenmesi durumunda tarımsal faaliyeti devam ettirme iradesinin kaybolmadığı kabul edilir. Uzun süreli çalışmaların devreye girmesi durumunda artık iradenin, bu çalışmanın tabi olduğu sigorta kolunda oluşacağı açık olduğundan, uzun süreli çalışma sonrasında tarım sigortalılığının devam etmeyeceği ancak kuruma yeniden müracaatın bulunması veya tarım Bağ-Kur sigortalılığına devam etme iradesini ortaya koyacak şekilde düzenli prim ödemelerinin ya da sattığı ürünlerden prim tevkifatlarının yapılmış olması durumunda devam edebileceği Dairemizin Giderek Yargıtay'ın yerleşmiş görüşlerindendir.
01.01.1985 tarihinden itibaren tarım Bağ-Kur sigortalısı olan davacının 01.07.1987 tarihinde başlayan 506 Sayılı Yasaya tabi çalışması nedeniyle, 30.06.1987 tarihi itibariyle Tarım Bağ-Kur sigortalılığının sona erdirilmesi ve 506 Sayılı Yasaya tabi sigortalılığı sona erdikten sonra tarımsal faaliyetinin kesintisiz devam ettiğini gösterir kayıt ve belge bulunmadığından davacının 01.11.1987-30.03.1997 tarihleri arasında tarım Bağ-Kur sigortalılığına geçerlilik tanınması mümkün değildir.
Ancak davacının 26.03.1997 tarihinde 68.00 TL (68.000.000 TL) prim ödemesi bulunduğuna göre bu ödemelerin 01.11.1987-30.03.1997 tarihleri arasındaki döneme ait prim borçlarının karşılığı olup olmadığı dosya kapsamından anlaşılamamaktadır.
Söz konusu ödemenin 01.11.1987-30.03.1997 tarihleri arasındaki döneme ait prim borçlarının karşılığı olduğunun anlaşılması halinde ise Kurumun davacıyı 26.03.1997 tarihine kadar sigortalı kabul ederek primleri topluca tahsil ettiği, uzun süre kullandığı, davacıya sigortalı olduğu konusunda yıllarca güvence verdiği, sigortalılık süresini doldurduğu inancıyla davacının 30.10.2008 tarihinde maluliyet aylığı talebi üzerine çok önceden yapması gereken incelemeyi 2008 yılında yaparak, davacının 01.11.1987-30.03.1997 tarihleri arasındaki 2926 Sayılı Yasaya tabi sigortalılığını iptal ettiği, bunun da iyiniyet kuralları ve sosyal güvenlik ilkeleri ile bağdaşmadığı ortadadır.
Yapılacak iş; Kurumdan 26.03.1997 tarihinde yapılan 68.00 TL (68.000.000 TL) prim ödemesinin geriye doğru karşıladığı sigortalılık süresini sormak sonucuna göre Medeni Kanunun 2. maddesinde ifadesini bulan objektif iyi niyet kurallarını da dikkate alınarak bir karar vermektir.
Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeden eksik araştırma sonucu yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: Hükmün yukarda açıklanan sebeplerle bozulmasına, temyiz harcının istenmesi halinde davacıya iadesine, 11.07.2011 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy