(1479 S. K. Ek. m. 11) (5510 S. K. m. 63, 72, 73) (Bağ-Kur Sağlık Sigortası Yardımları Yönetmeliği m. 6) (Genel Sağlık Sigortası İşlemleri Yönetmeliği m. 42, 48, 53) (2008 yılı Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliği m. 5)
Dava: Davacı, fazlaya dair hakkının saklı kalmak kaydıyla, 7.000 TL tedavi giderinin ödeme tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte Kurumdan tahsiline karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Karar: Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi N. F. tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi:
1) Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,
2) Dava, davacının yapmış olduğu tedavi giderine karşılık fazlaya dair hakları saklı tutularak 7.000, 00.-TL tedavi giderinin ödeme tarihi olan 17.10.2006 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle davalı Kurumdan tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kısmen kabulüyle 5.094,09.- TL tedavi giderinin 30.5.2007 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı Kurumdan tahsiline karar verilmiştir.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden, 1479 Sayılı Kanun kapsamında sigortalı olan ve 1479 Sayılı Kanun kapsamındaki sigortalılığı sebebiyle sağlık yardımlarından yararlanma hakkı çekişmesiz bulunan davacının 4.10.2006 tarihinde geçirdiği trafik kazası sonrasında acilen Vehbi Koç Vakfı Amerikan Hastanesine kaldırılarak tedavisinin yapıldığı, kaza sonucunda bir gözünü kaybettiği, hastane veznesine tüm tedavi giderleri olarak 17.10.2006 tarihinde 37.346, 04 TL yatırdığı, Bağ-Kur Sigortalısı olması sebebiyle bedelini almak için Bağ-Kur'a müracaat ettiği ancak durumun aciliyetinin olmadığı gerekçesiyle davalı Kurumun tedavi giderini ödemeyi kabul etmediği anlaşılmaktadır.
Davanın yasal dayanağını oluşturan Bağ-Kur sağlık yardımları kapsamını belirleyen 1479 Sayılı Kanunun Ek-11 inci maddesinde sağlık hizmetlerinin davalı Kurumca Sağlık Bakanlığı, mahalli idareler, üniversiteler, kamu iktisadi teşebbüslerine ait sağlık tesisleriyle gerçek ve tüzel kişilerden satın alınmak suretiyle yürütüleceği, buna dair usul ve esasların Kurumca belirleneceği bildirilmiş, Bağ-Kur Sağlık Sigortası Yardımları Yönetmeliğinin 6 ncı maddesinde sağlık sigortası uygulaması yapılan mahalde resmi sağlık kurum ve kuruluşlarının bulunmaması veya bu Kurum ve kuruluşlardan yeterli hizmet alınamaması halinde diğer sağlık Kurum ve kuruluşlarından sağlık hizmeti satın alınabileceği, sağlık hizmetinin yürütülmesiyle ilgili esasların, sağlık hizmeti alınacak müesseseyle Kurum arasında yapılacak bir protokolle düzenleneceği. Kurumla protokolü bulunmayan resmi sağlık kurum ve kuruluşlarında Bağ-Kur sağlık karnesiyle muayene ve tedavi görenlere Sağlık Bakanlığı'na Bağlı Yataklı Tedavi Kurumlarında Yapılacak Muayene-Tetkik-Tahlil-Müdahale-Ameliyat ve Tedavilere ait Fiyat Tarifesi (Mali Yıl Bütçe Uygulama talimatı Resmi Sağlık Kurumları Fiyat Tarifesi) üzerinden hesaplanmak suretiyle Kurumca belirlenecek esaslar dahilinde ödeme yapılacağı, fiyat tarifesini aşan kısmın Kurumca ödenmeyeceği bildirilmiştir.
5510 Sayılı Kanunun 63. maddesi uyarınca Genel Sağlık sigortalısının ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin sağlıklı kalmalarını, hastalanmaları halinde sağlıklarını kazanmalarını için sunulacak sağlık hizmetleri belirlemiş, 73 üncü maddesiyle de acil haller dışında sözleşmesiz sağlık hizmeti sunucularından kişilerce satın alınan sağlık hizmet bedellerinin Kurumca ödenmeyeceği, sözleşmesiz sağlık hizmeti sunucularından acil hallerde alınan sağlık hizmeti bedelinin ise 72 nci madde gereği sözleşmelerle sağlık hizmeti sunucuları için belirlenen bedellerin esas alınarak yararlananlara ödeneceği bildirilmiştir.
28.8.2008 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanan Genel Sağlık Sigortası İşlemleri Yönetmeliği'nin 42 nci maddesinde acil haller ani gelişen hastalık, kaza, yaralanma ve benzeri durumlarda olayın meydana gelmesini takip eden ilk 24 saat içinde tıbbi müdahale gerektiren durumlarla ivedilikle tıbbi müdahale yapılmadığı veya başka bir sağlık kuruluşuna nakli halinde hayatın ve/veya sağlık bütünlüğünün kaybedilme riskinin doğacağı kabul edilen durumlardır. Bu sebeple sağlanan sağlık hizmetleri acil sağlık hizmeti olarak kabul edilir. şeklinde açıklandıktan sonra, Sağlık hizmetleri ile yol gideri, gündelik ve refakatçi giderlerinin Kurumca ödenecek tutarlarının belirlenmesi durumu 48 inci maddede düzenlenmiştir: Kanunun 63 üncü maddesi gereği Kurumca tespit edilen finansmanı sağlanacak sağlık hizmetlerinin ve yol gideri, gündelik ve refakatçi giderlerinin Kurumca ödenecek tutarları; sağlık hizmetinin sunulduğu il ve basamak, sağlık hizmetlerinin maliyeti, Devletin doğrudan veya dolaylı olarak sağlamış olduğu sübvansiyonlar, sağlık hizmetinin niteliği itibarıyla hayati öneme sahip olup olmaması, kanıta dayalı tıp uygulamaları, teşhis ve tedavi maliyetini esas alan maliyet-etkililik ölçütleri ve genel sağlık sigortası bütçesi dikkate alınmak suretiyle, her sınıf için tek tek veya gruplandırılarak Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonu tarafından belirlenir. Sağlık hizmetlerinin sağlanma yöntemi ise Yönetmeliğin 49 uncu maddesinde belirlenmiştir: (1) Kurum, Kanunun 63 üncü maddesi hükümlerince finansmanı sağlanan sağlık hizmetlerini, yurt içi ve yurt dışı sağlık hizmeti sunucularıyla sözleşme yapmak ve/veya Kanun ve bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin sözleşmesiz sağlık hizmeti sunucusundan satın aldıkları sağlık hizmetleri giderlerini ödemek suretiyle sağlar. (2) Kurum, 1. fıkrada belirtilen yöntemler dışında, kamu idarelerince verilecek sağlık hizmetlerini götürü bedel üzerinden hizmet alım sözleşmesiyle de sağlamaya yetkilidir. Kamu idaresi sağlık hizmeti sunucuları, sözleşmede belirtilen götürü bedel karşılığında genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilere sözleşme kapsamında verilmesi gereken her türlü sağlık hizmetini sunmakla yükümlüdür ve sözleşmede belirtilen götürü bedel dışında Kurumdan veya genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerden ilave ücret alınabilecek hizmetler ve katılım payları dışında ayrıca bir bedel talep edemez. Götürü bedel üzerinden hizmet alım sözleşmesiyle temin edilen hizmetler için Kuruma ayrıca fatura ve dayanağı belge gönderilmez. Sözleşmeli sağlık hizmeti sunucularından sağlık hizmeti alımına dair 50. maddesi ise Sözleşmeli sağlık hizmeti sunucusu tarafından genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilere verilen ve Kurumca finansmanı sağlanan sağlık hizmetlerinin bedeli, Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonu tarafından belirlenen tutar üzerinden sözleşmeli sağlık hizmeti sunucusuna ödenir. şeklindedir. Yönetmeliğin Sözleşmesiz sağlık hizmeti sunucularından alınan sağlık hizmeti giderlerinin ödenmesi başlıklı 53 üncü maddesinin 2.bendinde Sözleşmesiz sağlık hizmeti sunucuları genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilere acil hallerde sundukları sağlık hizmetlerini, Kanunun 72 nci maddesi gereği sözleşmeli sağlık hizmeti sunucuları için belirlenen tutar esas alınarak kişilere fatura eder. Kurumca yapılacak inceleme sonrasında belirlenen tutarlar, fatura karşılığı kişilere ödenir. Sözleşmesiz sağlık hizmeti sunucuları acil hallerde Kanunun 72 nci maddesi gereği belirlenen tutarlar dışında genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerden veya Kurumdan herhangi bir fark talep edemez.
5510 Sayılı Kanun uyarınca çıkarılan 2008 yılı Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliği'nin 5 inci maddesinde de Sözleşmesi olmayan sağlık kurum veya kuruluşlarında acil tedavi bedellerinin ödenmesi yöntemi belirlenmiştir. Buna göre (6) Sözleşmesiz sağlık kurum veya kuruluşları tarafından genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilere acil hallerde sundukları sağlık hizmetleriyle refakatçi giderleri, sut eki Tanıya Dayalı Ödeme Listesi nde (ek-9) yer alması durumunda bu liste fiyatları, yer almıyorsa hizmet başına ödeme yöntemi esas alınarak kişilere fatura edilir. Kurumca yapılacak inceleme sonrasında belirlenen tutarlar, fatura karşılığı kişilere ödenir.
Yapılacak iş, davacının uğradığı iş kazası sonucu acil olarak tedavi gördüğü dikkate alınarak ve yukarıdaki düzenlemeler doğrultusunda davacının tedavi gördüğü Vehbi Koç Vakfı Amerikan Hastanesi ile S.G.K. arasında sözleşme bulunup bulunmadığı araştırılarak, sözleşme yok ise kullanılan malzeme ve tedavi bedelinin Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yukarda sıralanan düzenlemeler çerçevesinde belirlenmesinin sağlanması, fiyat tespitinin makul süre içerisinde Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından gerçekleştirilmemesi halinde ise, konu hakkında teknik ve mali bilgiye sahip bilirkişi kurulundan piyasa değerleri ve ilgili kuruluşların görüşü ışığında fiyat tespitine dair rapor alınarak, tüm kanıtlar ışığında yapılacak değerlendirmeyle bir sonuca varılmalıdır.
Mahkemece, sıralanan maddi ve hukuki olgular ışığında inceleme yapılmaksızın, yöntemince oluşturulmayan bilirkişi kurulundan alınan, yetersiz incelemeye dayalı rapordaki görüşten hareketle karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
O halde davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: Temyiz edilen hükmün yukarda açıklanan sebeplerle BOZULMASINA, 29.09.2011 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy