(5510 S. K. m. 19) (Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği m. 45) (YHGK. 07.02.2007 T. 2007/21-69 E. 2007/55 K.)
Dava: Davacı, iş kazası sonucu maluliyetten doğan maddi tazminatın ödetilmesi davasının yapılan yargılaması sonunda; ilamda yazılı nedenlerle, 484.195.46 TL maddi tazminatın yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair hükmün süresi içinde temyizen incelenmesi taraf vekillerince istenilmesi ve davalı vekilince de duruşma talep edilmesi üzerine, dosya incelenerek, işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 18.10.2011 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü davalı vekili ile karşı taraf vekili geldiler. Duruşmaya başlanarak hazır bulunan Avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek aynı gün Tetkik Hakimi B. M. Ş. tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi:
Karar: 1) Taraflar arasındaki iş kazası sonucu sürekli iş göremezlik sebebiyle talep olunan maddi ve manevi tazminat istemine dair, Mahkemece verilen 17.12.2010 tarihli karar, davacı vekilince süresinde temyiz edilmiş olup, bilahare davacı vekilinin 18.10.2011 tarihli dilekçeyle vekaletnamesindeki yetkisine binaen temyiz talebinden vazgeçtiği anlaşıldığından davacı vekilinin vaki temyiz talebinin vazgeçme sebebiyle reddine, temyiz harcının istenmesi halinde ilgiliye iadesine,
2) Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,
3) Dava 17.09.2002 tarihinde meydana gelen trafik iş kazası sonucu %82, 00 oranında sürekli iş göremezliğe uğrayan sigortalının maddi tazminat istemine ilişkindir.
Mahkemece davacının maddi tazminat isteminin kısmen kabulüne karar verilmiş ve bu karar süresinde davalı tarafça temyiz edilmiştir.
Davacının yargılama sırasında Adli tıp 3.İhtisas Kurulunun 23.03.2007 tarihli raporuyla sürekli iş göremezlik oranının %100, 00 olarak belirlendiği, davaya konu olayın iş kazası olduğunun kesinleşen ilamla tespiti üzerine, Sosyal güvenlik Kurumunun davacının sürekli iş göremezlik oranının %82,00 olduğunu ve yardıma muhtaç olmadığını kabul ederek davacıya gelir bağladığı, davacı itirazı üzerine Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu'nun 16.06.2010 tarihli kararıyla davacının sürekli iş göremezlik oranının %82,00 olduğunu, yardıma muhtaç olmadığını ve kontrol muayenesinin gerekmediğine karar verdiği, Mahkemece her iki rapor arasındaki çelişkinin giderilmesi amacıyla Gazi Antep Üniversitesi Şahinbey Uygulama ve Araştırma Hastanesi Baş Hekimliğine gidildiği, anılan hastane sağlık kurulu tarafından düzenlenen 21.09.2010 tarihli Özürlü Sağlık Kurulu raporunda davacının sürekli iş göremezlik oranının %99,00 olarak belirlendiği, mahkemece %99,00 oranının esas alınarak davacının maddi tazminat istemi hakkında karar verildiği dosyadaki bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır.
Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanmayan zararın ödetilmesine dair davalarda (tazminat davaları) öncelikle haksız zenginleşmeyi ve mükerrer ödemeyi önlemek için Kurum tarafından sigortalıya bağlanan gelirin peşin sermaye değerinin tazminattan düşülmesi gerektiği Yargıtay'ın oturmuş ve yerleşmiş görüşlerindendir. Diğer yandan, sigortalıya bağlanacak gelir ve hükmedilecek tazminatın miktarını doğrudan etkilemesi nedeniyle, işçide oluşan meslekte güç kayıp oranının hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeksizin kesin olarak saptanması gerekir.
Bu yönüyle davanın yasal dayanağı 5510 Sayılı Kanunun 19 uncu maddesidir. Anılan maddeye göre iş kazası veya meslek hastalığı sonucu oluşan hastalık ve özürler sebebiyle Kurumca yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularının sağlık kurulları tarafından verilen raporlara istinaden Kurum sağlık kurulunca meslekte kazanma gücü en az %10 oranında azalmış bulunduğu tespit edilen sigortalının sürekli iş göremezlik gelirine hak kazanacağı, iş kazası ve meslek hastalığı sonucu sürekli iş göremezlik hallerinde meslekte kazanma gücündeki kayıp oranının belirlenmesine ve bu maddenin uygulanmasına dair diğer usul ve esasların Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenleneceği bildirilmiştir.
Bu yasal düzenleme gereğince düzenlenen Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 45 inci maddesinde sürekli iş göremezlik gelirinin iş kazası veya meslek hastalığı sonucu oluşan hastalık ve özürler sebebiyle Kurumca yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularının sağlık kurulları tarafından verilen raporlara istinaden Kurum Sağlık Kurulunca meslekte kazanma gücü en az %10 oranında azalmış bulunduğu tespit edilen sigortalıya bağlanacağı düzenlenmiştir.
Somut olayda, mahkemece %99,00 sürekli iş göremezlik oranı esas alınarak ve davacının yardıma muhtaç durumda olduğu kabul edilerek, davacı sigortalının maddi zararı hesaplattırılmış, bilirkişi tarafından bulunan gerçek zarardan, davacının sürekli iş göremezlik oranının %82, 00 olduğu ve bakıma muhtaç durumda bulunmadığı kabul edilmek suretiyle SGK tarafından bağlanan gelirin en son peşin sermaye değeri indirilerek sonucuna göre karar verilmiştir.
Maluliyet oranının tespitiyle ilgili ihtilaf Sosyal Güvenlik Kurumu'nun hak alanını doğrudan ilgilendirmekte olup, temyize konu tazminat davasında Sosyal Güvenlik Kurumu taraf değildir.
İş kazası sonucu oluşan sürekli iş göremezlik oranının tespitine dair kesinleşmiş bir mahkeme kararı olmadıkça Sosyal Güvenlik Kurumunca davacıya mahkemece belirlenen sürekli iş göremezlik oranı esas alınarak gelir bağlanmayacağından, bu gelirin peşin sermaye değeri maddi zarardan düşülmeden, Kurumca karşılanmayan maddi zarar miktarını belirleme imkanı bulunmadığından, maddi tazminat istemli Sosyal Güvenlik Kurumunun taraf olmadığı bu davada sürekli iş göremezlik oranının tespitinin yapılamayacağı, yapılması halinde maddi tazminat istemli davanın sonuçlandırılmasının fiilen mümkün olmadığı ortadadır. HGK.'nun 07.02.2007 tarihli, 2007/21-69 Esas, 2007/55 Karar sayılı kararı da bu yöndedir.
Yapılacak iş davacıya Sosyal Güvenlik Kurumu ve hak alanını etkileyeceğinden işveren aleyhine sürekli iş göremezlik oranının tespiti davası açması için önel verilip, tespit davasını bu dava için bekletici mesele yapılarak sonucuna göre karar vermekten ibarettir.
Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgulara aykırı biçimde, eksik inceleme ve araştırma sonucu ve özellikle, yukarda açıklanan doğrultuda araştırma yapılmaksızın, %99,00 oranında sürekli iş göremez ve bakıma muhtaç olduğunun kabulüyle zarar hesabı yaptırılıp, hesaplanan zarardan, sigortalıya bakıma muhtaç olmadığı ve sürekli iş göremezlik oranının %82,00 olduğu kabul edilerek SGK tarafından bağlanan aylığın peşin sermaye değeri düşülmek suretiyle sonuca gidilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: Hükmün yukarda açıklanan sebeple BOZULMASINA, bozma nedenine göre davalının maddi tazminatın hesabına dair öteki temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, davalı yararına takdir edilen 825.00 TL duruşma Avukatlık parasının karşı tarafa yükletilmesine, temyiz harcının istenmesi halinde taraflara iadesine, 18.10.2011 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy