(1479 S. K. m. 18, 36, 52)
Dava: Davacı, emekli maaş basamağının 16. basamaktan 24. basamağa yükseltilip intibakının buna göre düzeltilerek tespitiyle, eksik hesaplamadan doğan fark maaşının tahsiline karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi S. Ö. tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi:
Karar: Dava, şirket ortaklığı sebebiyle 4.10.2000 tarihinde 1. basamaktan Bağ-Kur sigortalı tescili yapılan ve 1.3.2004 tarihinde 3. basamaktayken 12. basamak satın alarak 15. basamağa. 1.4.2006 tarihinde 16. basamağa yükseltilen davacının yaşlılık aylığının 16. basamak yerine 24. basamaktan ödenmesi gerektiğinin tespiti ile fazlaya dair haklar saklı kalmak kaydıyla eksik ödenen yaşlılık aylığından şimdilik 1.000,00 TL'nin yasal faiziyle birlikte tahsili istemine ilişkindir.
Mahkemece, davacının 4.10.2000 tarihinde 12. basamakta olduğu, 1.3.2004 tarihinde 12 basamak satın alarak yaşlılık aylığı talebinde bulunduğu 11.8.2008 tarihinde 24. basamağa yükseldiği ve yaşlılık aylığının 24. basamaktan bağlanması gerektiği, davacının 24. basamaktan aylık bağlanmasını dava tarihinden sonraki dönem için talep edebileceği gerekçesiyle davacının aylık bağlama basamağının dava tarihi itibariyle 24. olduğunun tespitine, dava tarihinden itibaren 24. basamaktan hak talep edebileceğinden fark maaş alacakları yönünden talebin reddine karar verilmiştir.
Uyuşmazlık, davacıya ödenecek yaşlılık aylığının 1479 Sayılı Kanunun 36. maddesine göre hangi basamaktan hesaplanacağı ve davacıya eksik aylık ödenmesi sebebiyle fark yaşlılık aylığı hakkı olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının limited şirket ortaklığı sebebiyle 1.2.1995 tarihinden itibaren vergi yükümlüsü olduğu, 4.4.2001 tarihinde Bağ-Kur'a sunduğu giriş bildirgesine istinaden 1479 Sayılı Kanunun 4.10.2000 tarihinden itibaren Bağ-Kur sigortalısı olarak kayıt ve tescilinin yapıldığı, Kanunun geçici 18. maddesinden yararlanarak vergi borçlanması yoluyla 18.3.1983-4.10.2000 tarihleri arasındaki 17 yıl 6 ay 18 günlük süreyi borçlanan davacının 4956 Sayılı Kanunun Geçici 2. maddesinden yararlanarak 30.10.2003 tarihli dilekçesi ile 3. basamakta iken satın aldığı 12. basamak sebebiyle 15. basamağa yükseltilmesini talep ettiği. 1.3.2004 tarihinde 15. basamağa ve 1.4.2006 tarihinde 16. basamağa intibakının yapıldığı, 1.10.2006 tarihi itibariyle 3. basamaktan yaşlılık aylığı bağlandığı, davacının itirazı üzerine yeniden inceleme yapılarak 11.8.2008 tarihinden itibaren 368,92 TL yaşlılık aylığı bağlandığı, davacının 17 ve üzerindeki basamaklarda prim ödemesinin bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Daire'mizin 25.3.2010 tarihli kararı ile onanarak kesinleşen Ankara 1. İş Mahkemesi'nin 16.9.2009 gün ve 2008/929 Esas - 2009/518 Karar sayılı kararı ile davacıya bağlanması gereken ilk yaşlılık aylığı miktarının sosyal yardım zammı ve sosyal güvenlik destek primi hariç 797,23 TL olduğunun tespitine karar verilmiştir.
Davacının basamak yükseltme talebinin yasal dayanağı olan ve 2.8.2003 tarihli Resmi Gazetede yayınlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren 4956 Sayılı Kanunun Geçici 2. maddesine göre 1479 Sayılı Kanuna tabi sigortalı olanlar, bulundukları basamak dahil, bu Kanunun yürürlük tarihinden itibaren üç ay içinde yazılı talepte bulunmak şartıyla, bulundukları basamakları en fazla oniki basamak yükseltebilirler. Basamak yükseltme primi, sigortalının talep tarihinde bulunduğu basamaktan, yükselerek intibak etmek istediği basamağa kadar her basamak için öngörülen bekleme süresindeki prim tutarına basamak yükseltme farklarının ilave edilmesi suretiyle hesaplanır. Bu tutarın, ilk taksitinin talep tarihini takip eden ay içerisinde ödenmesi şartıyla ilk taksitin ödendiği ayı takip eden üçer aylık dönemler halinde üç eşit taksitte ödenmesi zorunludur. Basamak yükseltme tutarının tamamen veya kısmen ödenmesi halinde, sigortalı son ödemenin yapıldığı tarihi takip eden aybaşı itibariyle bu ödemenin tam olarak karşıladığı basamağa intibak ettirilir. Basamak yükseltme primleri, primi ödenmiş süreler olarak değerlendirilmez
Basamak yükseltme hakkından yararlanan sigortalılara, basamak intibaklarının yapıldığı tarihten itibaren üç yıl sonra, bu Kanunda öngörülen diğer şartları taşımak ve talepte bulunmak kaydıyla yaşlılık aylığı bağlanır.
Basamak yükseltme talebinde bulunan sigortalının, basamak yükseltme priminin bir kısmını veya tamamını süresi içinde ödemeden ölümü halinde, hak sahipleri basamak yükseltme primlerini, bu Kanunda öngörülen ödeme süresinin dolduğu tarihten itibaren üç ay içinde ödeyebilirler. Bu tutarın tamamen veya kısmen ödenmesi halinde, 1. fıkra hükümleri uygulanır.
Malullük veya ölüm aylığı bağlanmasında basamak yükseltme primlerinin ödenmesi şartıyla 2. fıkrada öngörülen üç yıllık bekleme süresi aranmaz.
Gelir basamaklarının yükseltilmesi başlıklı 1479 Sayılı Kanunun 52. maddesine göre Sigortalının bu Kanuna göre seçtiği, intibak ettirildiği veya yükseltildiği ilk oniki basamakta bekleme süresi bir yıl, onüçüncü basamaktan itibaren, her bir basamakta bekleme süresi iki yıldır.
İlk onbir basamakta sıra itibariyle basamak yükseltilmesi, prim ödemeye ve talebe bakılmaksızın Kurumca yapılır. Onikinci basamaktan itibaren basamak yükseltilebilmesi için, sigortalının yazılı talepte bulunması ve talep tarihinden önceki ayın sonu itibariyle prim ve diğer borçlarını ödemiş olması şarttır.
Sigortalılar, Kurumca yükseltildikleri tarihten veya yazılı talepte bulundukları tarihi takip eden aybaşından itibaren, basamak yükseltme farkı ile yükseltildikleri basamak üzerinden primlerini öderler.
Somut olayda, davacının Bağ-Kur'a kayıt ve tescili 4.4.2001 tarihli giriş bildirgesi üzerine 1. gelir basamağından yapılmış ve davacı primini 4.10.2001-1.11.2001 tarihleri arasında 1. basamaktan, 1.11.2001-1.11.2002 tarihleri arasında 2. basamaktan ve 1.11.2002-1.3.2004 tarihleri arasında 3. basamaktan ödemiştir. Davacı 4956 Sayılı Kanunun Geçici 2. maddesinden yararlanarak 30.10.2003 tarihli dilekçesi ile 3. basamakta iken 12 basamak satın alarak 15. basamağa yükseltilmesini talep etmesi üzerine 1.3.2004 tarihinde 15. basamağa, 21.3.2006 tarihli basamak yükseltme talebi doğrultusunda da 1.4.2006 tarihinde 16. basamağa yükseltilmiştir. Davacının, Bağ-Kur'a tescil talebinde bulunduğu 4.4.2001 tarihinde 1. gelir basamağını seçtiği, basamak satın aldığı tarihte 3. basamakta olduğu ve 12. basamağa yükseltilmesini talep ettiği tartışmasızdır.
Öte yandan Ankara 1. İş Mahkemesi'nin 16.9.2009 gün ve 2008/929 Esas - 2009/518 Karar sayılı kararı ile davacıya bağlanması gereken aylığın 16. gelir basamağından hesaplanması gerektiği belirtilerek yaşlılık aylığı miktarı belirlenmiş olup bu karar Daire'mizin 25.3.2010 tarihli kararı ile onanarak kesinleşmiştir. Böylece, davacının yaşlılık aylığına esas en son gelir basamağının 16 olduğu kesinleşen yargı kararı ile belirlenmiştir. Bunun yanında davacının tescil tarihinden sonraki prim ödemeleri 1, 2, 3, 15, 16. gelir basamaklarına ait olup 17-24. gelir basamaklarında prim ödemesi de bulunmamaktadır. Bu sebeplerle davacının yaşlılık aylığının 24. gelir basamağından hesaplanması gerektiğine yönelik iddiasının hukuksal temeli bulunmamaktadır. Yukarıda yazılı maddi ve hukuksal olgular göz önünde tutularak; 1479 Sayılı Kanunun 36. maddesine göre yaşlılık aylığı miktarının 16. gelir basamağından hesaplanmasına dair Kurum işleminde hata bulunmadığından davacının davasının reddi gerekirken kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: Hükmün yukarda açıklanan sebeplerle BOZULMASINA, 13.06.2011 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy