(818 S. K. m. 125) (506 S. K. m. 140) (5510 S. K. m. 93, 102)
Dava ve Karar: Davacı, kurumca gönderilen ödeme emrinin zamanaşımına uğraması nedeniyle iptaline karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi (E.S.) tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
Davacı, davalı Kurum tarafından tebliğ edilen idari para cezasına ilişkin ödeme emrinin zamanaşımına uğradığı gerekçesiyle iptalini istemiştir.
Mahkemece, davanın istek gibi kabulüne karar verilmiş ise de eksik inceleme ve araştırma ve yanılgılı değerlendirme ile sonuca gidildiği görülmektedir.
506 sayılı Yasanın 140. (5510 sayılı Yasanın 102.) maddesine göre tahakkuk ettirilen idari para cezalarının tahakkukunda, tahakkuk zamanaşımı, tahsil aşamasında da tahsil zamanaşımı ayrı ayrı uygulanır.
Davanın yasal dayanağını oluşturan düzenlemelere göre, idari para cezalarının tahakkuk zamanaşımı süresi;
12.05.1993 - 05.08.2003 dönemindeki fiiller için 506 sayılı Yasanın 3910 sayılı Yasa ile değişik 140. maddesi uyarınca on yıldır.
06.08.2003 - 30.09.2008 dönemindeki fiiller için 4958 sayılı Yasa gereğince; beş yıl, olarak öngörülmüş ise de 4958 sayılı Yasa lehe hüküm getirdiğinden 3910 sayılı Yasa dönemi için lehe olan beş yıllık süre uygulanacaktır.
01.10.2008 tarihinden sonraki fiiller için 5510 sayılı Yasanın 102. maddesine göre 10 yıldır.
İdari para cezalarının zamanaşımı süresi doluncaya kadar tebliğ edilmesi gerekir.
İdari para cezalarının tahsil zamanaşımı; bazı hallerde tahakkuk edilip tebliğ edilmesinden itibaren yasal ödeme süresinin bittiği tarihten, bazı hallerde de ödeme süresinin bittiği tarihi izleyen takvim yılı başından itibaren işlemeye başlayacaktır.
Ödeme süreleri ise;
506 sayılı Yasanın 140 maddesinin 4958 sayılı Yasa ile 06.08.2003 tarihinde değiştirilmeden önceki haline göre; ödeme süresi tebliğ tarihinden yedi gün,
06.08.2003 tarihinden itibaren ödeme süresi onbeşgün, olarak uygulanır.
01.10.2008 tarihinden itibaren 5510 sayılı Yasanın 102. maddesine göre ödeme süresi; tebliğ tarihinden itibaren 15 gün ise de zamanaşımı süresinin başlangıcı, ödeme süresinin dolduğu tarihi takip eden takvim yılı başı olan tarihtir.
İdari para cezalarının tahsil zamanaşımı süreleri;
08.12.1993 tarihinden önceki dönem için, SSK alacakları Borçlar Kanunu 125. maddesindeki düzenlemeye tabi olarak ödeme süresinin bittiği tarihten itibaren on yıl,
08.12.1993 - 05.07.2004 dönemi için 6183 sayılı Yasanın 102. maddesine göre, ödeme süresini takip eden takvim yılı başından başlayarak beş yıldır.
06.07.2004-30.09.2008 dönemi için, Borçlar Yasasının 125. maddesine göre, yasal ödeme süresinin bittiği tarihten itibaren on yıldır.
01.10.2008 tarihinden itibaren tahsil zamanaşımı; 5510 sayılı Kanun'un 93. maddesine göre; Kurumun prim ve diğer alacakları ödeme süresinin dolduğu tarihi takip eden takvim yılı başından başlayarak, on yıl olarak uygulanacaktır.
İdari para cezalarının tahakkuk aşamasında yapılacak itirazlar idari yargının görevine girmekte ise de 6183 sayılı Yasaya göre yapılan takiplerde düzenlenen ödeme emirlerine karşı açılacak davalarda iş mahkemeleri görevlidir.
Mahkemece yapılacak iş, Kurumdan idari para cezanın tahakkuku ve davacının itirazları ile ilgili tüm belgeleri getirtmek, idari para cezasının tahsil zamanaşımı süresi ile ilgili araştırma yapmak, iş mahkemesinin görevi ile sınırlı olmak üzere zamanaşımı süresinin gerçekleşip gerçekleşmediğini yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda incelemek ve elde edilecek sonuca göre karar vermekten ibarettir.
O halde davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, bozma nedenine göre davalı kurumun sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, 24.09.2012 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy