(5510 S. K. m. 38) (3201 S. K. m. 5)
Dava: Davacı, Almanya çalışma sürelerinin başlangıç tarihi olan 13/03/1984 tarihinin 5510 sayılı Yasa kapsamında da başlangıç olarak navara alınması gerektiğinin tespitiyle, aksi yöndeki Kurum işleminin iptaline karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi S. Ö. tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
Karar: Dava, davacının Almanya'da rant sigortasına giriş tarihinin ülkemizde sigortalılık başlangıç tarihi olarak kabulü istemine ilişkindir.
Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.
5510 sayılı Kanun'un 38,maddesine göre malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalanılın uygulanmasında dikkate alınacak sigortalılık süresinin başlangıcı; sigortalının, 5417, 6900, 506, 1479, 2925, 2926, 5434 sayılı Kanunlar ile 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun geçici 20 nci maddesi kapsamındaki sandıklara veya 5510 sayılı Kanuna tabi olarak malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi olarak ilk defa kapsama girdiği tarih olarak kabul edilir. Uluslararası sosyal güvenlik sözleşmeleri hükümleri saklıdır.
Bu Kanunun uygulanmasında 18 yapından önce malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi olanların sigortalılık süresi, 18 yaşını doldurdukları tarihte başlamış kabul edilir. Bu tarihten önceki süreler için ödenen malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalan primleri, prim ödeme gün sayılarının hesabına dahil edilir.
3201 sayılı Kanun'un 17.04.2008 tarih ve 5754 sayılı Kanun ile değişik 5. maddesinin son fıkrasında Sosyal güvenlik sözleşmesi yapılmış ülkelerdeki hizmetlerini, bu Kanuna göre borçlananların, sözleşme yapılan ülkede ilk defa çalışmaya başladıkları tarih, ilk ise giriş tarihi olarak dikkate alınmaz, hükmü bulunmakla ise de 02.11.1984 tarihinde imzalanan ve 05.12.1984 tarihli 3241 sayılı Kanunla onaylanıp 01.04.1987 tarihinde yürürlüğe giren ve Anayasalım 90.maddesi uyarınca yöntemine göre yürürlüğe girmiş uluslararası sözleşme olarak 3201 sayılı Kanunun 5.maddesinden önce uygulanma önceliğine sahip bulunan 30 Nisan 1964 tarihli Türk Alman Sosyal Güvenlik Sözleşmesine Ek Sözleşmenin 29.maddesinin 4. bendi hükmü uyarınca yurtdışında ilk defa çalınmaya ballanılan tarihin ülkemizde sigortalılık başlangıç tarihi olarak kabul edilmesi gerekmekledir.
Yurtdışında iken fiili (eylemli) çalışması bulunmadığı halde o ülkenin sosyal güvenlik mevzuatına göre yapılan yardım niteliğindeki ödemeler Türk Alman Sosyal Güvenlik Sözleşmesine Ek Sözleşmenin 29,maddesinin 4.bendi anlamında yurtdışında çalışma olarak nitelendirilmeyeceğinden 506 sayılı Kanun'un 108 ve 5510 sayılı Kanun'un 38.maddesine göre ülkemizde sigortalılık başlangıç tarihi olarak kabul edilemez.
Somut olayda, davacının 8.9.1981 talihinden itibaren Gebelik/Analık Koruması ve Çocuk Yetiştirme nedeniyle sigorta kapsamına alındığı ve fiili eylemli) çalışmasının bulunmadığı anlaşılmakla 18 yaşım doldurduğu 13.03.1984 tarihinin ülkemizde sigortalılık başlangıç tarihi olarak kabulü mümkün değildir.
Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınarak davanın reddi yerine yerinde olmayan gerekçeyle yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 21.11.2012 gününde oybirliği ile karar verildi.
NOT: KONUNUN ÖNEMİ GEREĞİ YEREL MAHKEME İLAMINI AŞAĞIDA YAYIMLIYORUZ.
T.C.
TRABZON
İŞ MAHKEMESİ
Esas No: 2012/221
Karar No: 2012/700
Dava: Tespit - İptal
Dava Tarihi: 22.03.2012
Karar Tarihi: 27.09.2012
Yazılış Tarihi: 05.10.2012
Yapılan açık yargılama sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili 21.03.2012 tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkili davacının sigortalı bir işçi olup, yurtdışı Almanya'da geçen hizmet sürelerini 3201 sayılı yasa gereği borçlandığını ve primlerini ödediğini, davalı kurum işlemi sonucu prim ödemesini takip eden tarihten itibaren geriye kaydırılmak suretiyle değerlendirildiğini, ilgili çalışma sürelerinin başlangıç tarihi itibariyle 5510 sayılı yasa kapsamında da değerlendirilmesi gerektiğini, Türkiye-Almanya Sosyal Güvenlik Sözleşmesi de bu sonucu öngördüğünü beyan ederek; davacının 3201 sayılı yasa borçlandığı yurtdışı - Almanya çalışma sürelerinin başlangıç tarihi olan 13.03.1984 tarihinin 5510 sayılı yasa kapsamında da başlangıç olarak nazara alınması gerektiğinin tespitine aksi yöndeki kurum işleminin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA: Davalı kurum vekili 11.04.2012 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; 3201 sayılı yasaya göre borçlananlar için süre tespiti ve sigortalılığın başlangıcının 5. madde ile hüküm altına alındığını, buna göre; sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi hizmeti bulunmayan hak sahiplerinin sigortalılıklarının başlangıç tarihinin borçlarını tamamen ödedikleri tarihten geriye götürülen tarih olduğuna dair hükme göre kurumun yaptığı işlemde hukuku aykırılık bulunmadığını beyanla davanın reddini savunmuştur.
GEREKÇE: Dava: yurt dışında geçen çalışmalarını davalı kuruma borçlanan davacının yurt dışında (Almanya'da) ilk defa çalışmaya başladığı 13.03.1984 tarihinin Türkiye de sigortalılık başlangıç tarihi olarak kabul edilmesi gerektiğinin tespiti talebine ilişkindir.
Mahkememizce; davacının kurumda mevcut sicil dosyası ile yurtdışındaki çalışmalarının borçlandırılmasına ilişkin kurum işlem dosyası celp edilmiş, gelen dosyanın incelenmesinde davacının 13.03.1984-31.01.1985, 22.06.2006-03.10.2011 tarihleri arasında yurtdışında çalışmasının olduğu ve bu tarihler arasındaki toplam; 2221 gün çalışmalarını 3201 sayılı yasaya göre borçlanarak prim bedelini yasal süresi içinde davalı kurum hesabına yatırmış olduğu anlaşılmıştır.
Türkiye Cumhuriyeti ile Almanya arasında imzalanan ve yürürlüğe giren sosyal güvenlik hakkındaki sözleşmenin 29/4. maddesinde; Bir kimsenin Türk sigortasına girişinden önce bir Alman rant sigortasına girmiş bulunması halinde Alman Rant Sigortasına girişi, Türk Sigortasına giriş olarak kabul edilir. hükmüne yer verilmiştir.
Anayasanın 90/son maddesine göre; yöntemince yürürlüğe konulmuş Uluslararası sözleşmeler kanun hükmünde olduğundan ve her iki ülke arasında imzalanan sözleşmede de açık maddeye yer verildiğinden, bu konudaki yerleşik Yargıtay içtihatları da dikkate alınarak; davacının Almanya'da sigortalı olarak çalışmaya başladığı ilk tarih olan 13.03.1984 tarihinin Türkiye'de ilk defa sigortalı işe giriş tarihi olarak kabul edilmesi gerektiğinin tespitine karar vermek gerekmiş aşağıda belirtilen hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
Davanın KABULÜ ile; Davacı, M. kızı, 13.03.1966 Vakfıkebir doğumlu A. Ç.'in yurtdışında (Almanya) ilk işe giriş tarihi olan 13.03.1984 tarihinin sigortalılık başlangıç tarihi olarak sayılması gerektiğinin tespitine, aksi yöndeki kurum işleminin iptaline,
Davalı kurum harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,
Yürürlükte bulunan Avukatlık ücret tarifesi gereğince belirlenen 1.200,00 TL maktu vekillik ücreti davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,
Davacı tarafça yapılan 21,00 TL yargılama masrafı davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine, davacı tarafça yatırılan gider avansından kullanamayarak arta kalan kısmın kararın kesinleşmesine müteakip davacı tarafa iadesine,
Taraf vekillerinin yüzlerine karşı, tefhim tarihinden itibaren 8 gün izinde Yargıtay'da temyiz yolu açık olmak üzere karar verildi. 27.09.2012 (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy