(1086 S. K. m. 438) (1475 S. K. m. 1) (506 S. K. m. 87)
Dava: Davacı, iş kazası sonucu maluliyetinden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, davacı ve davalılardan DSİ Genel Müdürlüğü vekilleri tarafından duruşmasız, davalılardan İ... İnşaat Sanayii ve Tic. A.Ş. vekili tarafından duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi K. G. A. tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan ve temyiz konusu hükme ilişkin dava, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 438. maddesinde sayılı ve sınırlı olarak gösterilen hallerden hiçbirine uymadığından Yargıtay incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına ilişkin isteğin reddine karar verildikten sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi:
Karar: 1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davacının ve davalılar DSİ Genel Müdürlüğü, İ... İnşaat San. ve Tic. A.Ş.'nin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine,
2- Dava, iş kazasına uğrayan davacının maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.
Mahkeme, davalı DSİ Genel Müdürlüğü yönünden davanın reddine (kusur yönünden), diğer davalılar yönünden davanın kısmen kabulü ile, davacının maddi tazminat alacağının SGK tahsisleri ile karşılanmış olduğu anlaşılmakla davacının maddi tazminat talebinin reddine, davacının olaydan duyduğu üzüntü ve elem derecesi paranın alım gücü tarafların ekonomik ve sosyal durumları davacının yaşı tarafların olaydaki kusur durumları göz önüne alındığında takdiren 85.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 29/04/2004 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin manevi tazminat talebinin reddine, karar vermiştir.
Gerçekten, bir iş kazası sonucu zarara uğrayan işçinin tazminat davası, işveren veya kusurlu 3. kişilere karşı yöneltilir. Bundan başka, aracı olarak nitelendirilen kişilerce işe alınan işçilerin uğrayacakları zarardan dolayı asıl işverenin aracı ile birlikte sorumlu olacağı, olay tarihinde yürürlükte bulunan 1475 sayılı Yasa'nın 1. maddesi gereğidir.
Somut olayda çözümlenmesi gerekli sorun, davalı DSİ Genel Müdürlüğü ile diğer davalılar arasındaki hukuki ilişkinin işveren-aracı veya üst-alt işveren biçiminde olup olmadığıdır. Olay tarihinde yürürlükte bulunan 1475 sayılı İş Kanunu'nun 1/son ve 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 87/2. maddesindeki açıklamalar ışığında aracıdan (taşerondan) söz edebilmek için öncelikle üst işveren ve bunun tarafından ortaya konulan bir iş olmalı ve görülmekte olan bu işin bölüm ve eklentilerden bir iş alt işverene devredilmelidir.
Davalılardan DSİ Genel Müdürlüğü ile diğer davalı İ... İnşaat San. ve Tic A.Ş. arasında yapılan 09.07.2002 tarihli sözleşme ile Ordu Projesi Baraj ve HES'lerine ulaşım Yolları İnşaatı işi davalı İ... İnşaat San. ve Tic A.Ş.'ye verildiği anlaşılmaktadır.
İşin tamamı yerine bir bölümü devrolunduğunda devreden kişinin işverenlik sıfatı devam ettiğinden kusuru olmasa da olay tarihinde yürürlükte bulunan 1475 sayılı İş Kanunu'nun 1/son maddesi gereğince sorumlu olduğunun kabulü gerekir.
Bu durumda, Ordu Projesi Baraj ve HES'lerine ulaşım Yolları İnşaatı işi davalılardan DSİ Genel Müdürlüğü'nün asıl işi olup, bu işi başka birine verse dahi işi alanla birlikte sorumluluğu devam edeceğinden, asıl işveren olarak diğer davalı şirketlerle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu düşünülmeksizin, davalı DSİ Genel Müdürlüğü hakkındaki davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
Ayrıca;
Dava, nitelikçe Sosyal Sigortalar Kurumunca karşılanmayan zararın giderilmesi istemine ilişkindir. Bu bakımdan, mükerrer ödemeyi ve haksız zenginleşmeyi önlemek için, kurumca bağlanan gelirlerin peşin sermaye değerinin tazminattan indirilmesi gerektiği açıktır. Oysa, 10.07.2009 tarihli hesap raporunda Kurumca bağlanan gelirlerin peşin sermaye değerinin düşülerek karşılanmayan maddi zararın hesaplanmasına rağmen, Mahkemece karşılanmayan maddi tazminat miktarından tekrar kurumca bağlanan gelirlerin peşin sermaye değeri düşülerek maddi tazminat alacağının SGK tahsisleri ile karşılanmış olduğu anlaşılmakla davacının maddi tazminat talebinin reddine karar verilmesi de doğru değildir.
Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde davacının ve davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz edenlere iadesine, 09.04.2013 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy