(5510 S. K. m. 4, 6, 8, 9, 16, 53, 82, Geç. m. 17, 33, Ek. m. 5) (2926 S. K. m. 6)
Dava: Davacı, 03.03.2009 tarihinden sonra re'sen çıkartılan 2926 sayılı Yasaya tabi tarım Bağ-Kur sigortalılığının iptaline, bu tarihten itibaren geçen SSK sigortalılığının geçerli olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi H. A. tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
Karar: Dava, 3.3.2009 tarihinden itibaren 5510 sayılı Yasanın 4/a maddesi kapsamında sigortalı olarak çalışan davacının aynı dönemde çakışan 1.6.2008-28.2.2011 tarihleri arasındaki 2926 sayılı Yasa kapsamındaki Tarım Bağ-Kur sigortalılığının iptali istemine ilişkindir.
Mahkemece istemin kabulüyle davacının 3.3.2009 tarihinden sonraki 2926 sayılı Yasa kapsamındaki Tarım Bağ-Kur sigortalılığının iptaline karar verilmiştir.
Uyuşmazlık davacının 5510 sayılı Yasanın 4/a maddesi kapsamında sigortalı olarak çalışmaya başladığı dönem olan 3.3.2009 -28.2.2011 tarihleri arasındaki çakışan ve öncesinde başlayıp devam eden 2926 sayılı Yasaya tabi Tarım Bağ-Kur sigortalılığının iptal edilip edilemeyeceği noktasında toplanmaktadır.
Dosyada içeriğinden; davacının ilk olarak teslim ettiği üründen prim kesintisinin yapıldığı 20.5.2008 tarihini takip eden 1.6.2008 tarihinde Tarım Bağ-Kur sigortalılığı tescilinin yapıldığı ve 28.2.2011 tarihinde tarım Bağ-Kur sigortalılığının kurumca terkin edildiği, 12.7.2007 tarihinde başlayan ziraat odası kaydının ve 7.4.2007 tarihinde başlayan tarım kredi kooperatifi kaydının devam ettiği, davacının ihtilaflı dönemde 3.3.2009 tarihinde başlayarak dava tarihi itibariyle devam eden 5510 sayılı Yasanın 4/a maddesi kapsamında sigortalılığının bulunduğu, adına kayıtlı tarım arazilerin bulunduğu, kolluk araştırmasında davacının doğduğundan bu yana köyde ikamet ederek babasından kalan taşınmazlarda tarımsal faaliyette bulunduğunun belirtildiği anlaşılmaktadır.
01.10.2008 tarihinden önce yürürlükte bulunan 2926 sayılı Yasanın 6/b maddesi ile diğer sosyal güvenlik kuruluşları kapsamına tabi bir işte çalışanların, çalışmaya başladıkları tarihten itibaren sigortalılıkları sona ereceği düzenlemesiyle Tarım Bağ-Kur sigortalılığı ile 506 Sayılı Yasa kapsamında zorunlu sigortalı çalışmaların çakışması halinde 506 sayılı Yasa kapsamında çalışmalara üstünlük tanınacağı açıkça düzenlenmiştir 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Yasa'nın 4/b-4 maddesi ile tarımsal faaliyette bulunanların bu kanunun kısa ve uzun vadeli sigorta kolları uygulaması bakımından sigortalı sayılacağını, 5510 sayılı Yasanın 8/3 maddesi tarımsal faaliyeti bulunanların kanunla kurulu meslek kuruluşlarına kayıt tarihinden itibaren ilgili Kurum ve Kuruluş ve birliklerin sigortalı işe giriş bildirgesi düzenleyerek en geç bir ay içinde Kuruma vermekle yükümlü olduklarını, ayrıca tarımla uğraşanların kendilerinin de bildirim yapabileceklerinin belirtildiği 5510 sayılı Yasanın 9/b-5 maddesi Kısa ve uzun vadeli sigorta kolları bakımından tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlar için, tarımsal faaliyetlerinin sona erdiği veya 6 ncı maddenin birinci fıkrasının (ı) bendi kapsamına girdiği tarihten itibaren sigortalılığının sona ereceği bildirilmiş,3.02.2011 tarihli 6111 Sayılı Yasanın 33 maddesiyle değiştirilen ve 01.03.2011 tarihinde yürürlüğe giren 5510 Sayılı Yasanın sigortalılık hallerinin birleşmesi başlıklı 53/1 maddesinde ise Sigortalının, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerinde yer alan sigortalılık hallerinden birden fazlasına aynı anda tabi olmasını gerektirecek şekilde çakışması halinde, öncelikle aynı maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında, (a) ve (b) bentlerinde yer alan sigortalılık statülerine tabi olacak şekilde Kanun kapsamına girmesi halinde ise aynı maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılacağı belirtilmiş ve aynı yasanın Geçici 33. maddesinde ise Kanunun 53 üncü maddesinin birinci fıkrasında bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla yapılan değişiklikler, bu değişikliklerin yürürlüğe girdiği tarihten öncesi için uygulanmaz hükmü getirilmiştir. İhtilaflı dönem itibariyle uygulanması gereken 1.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı yasanın 53/1 maddesinde Sigortalının, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerinde yer alan sigortalılık nedenlerinden birden fazlasına aynı anda tabi olmasını gerektirecek şekilde çalışması halinde; öncelikle (c) bendi kapsamında, (c) bendi kapsamında çalışması yoksa ilk önce başlayan sigortalılık ilişkisi esas alınarak sigortalı sayılacağı bildirilmiştir.
İhtilaflı dönem olan 3.3.2009-28.2.2011 tarihleri arasında davacının Tarım Bağ-Kur sigortalılık şartlarını taşıdığı ve önden başlayan sigortalılığın tarım Bağ-Kur sigortalılığı olduğu açıktır. Prim cetvelinden de somut olayda 5510 sayılı Yasanın geçici 17 nci maddesinin uygulanma olanağının bulunmadığı anlaşılmaktadır. Ancak 5510 sayılı Yasanın 6/1-ı maddesinde; Kamu idarelerinde ve Kanunun ek 5 inci maddesi kapsamında sayılanlar hariç olmak üzere, tarım işlerinde veya orman işlerinde hizmet akdiyle süreksiz işlerde çalışanlarla tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlardan; tarımsal faaliyette bulunan ve yıllık tarımsal faaliyet gelirlerinden, bu faaliyete ilişkin masraflar düşüldükten sonra kalan tutarın
5510 sayılı Yasanın 16/1 maddesi ile de Bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan köy muhtarları ile (4) numaralı alt bendinde belirtilenler için 80 inci maddenin ikinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen otuz ibaresi ile (4) numaralı alt bendinde belirtilenler için, bu Kanunun 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinde belirtilen otuz ibaresi, bu maddenin yürürlüğe girdiği yıl için onbeş olarak uygulanır ve prime esas günlük kazancın otuz katını geçmemek üzere takip eden her yıl için bir puan artırılır. şeklinde bir düzenleme getirilmiştir.
Bu açıklamalara göre yapılacak iş, 5510 sayılı Yasanın 82 maddesi uyarınca Türkiye Ziraat Odalar Birliğinden davacının ihtilaflı dönemde sahip olduğu taşınmaz miktarı ve niteliğine göre 2008 - 2011 yıllarında bu taşınmazlarda bulunulan tarımsal faaliyete ilişkin masraflar düşüldükten sonra kalan gelirin aylık ortalamasının prime esas günlük kazanç alt sınırının 30 katından az olup olmayacağı sormak ve tarımsal faaliyeti nedeniyle davacının kazancını tespit etmek ve davacının 5510 sayılı yasanın 6/1-ı bendi kapsamına girip girmediğini belirleyip sonucuna göre ihtilaflı dönemde davacının Tarım Bağ-Kur sigortalılığı hakkında karar vermektir.
Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde hatalı değerlendirme sonucu hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 27.06.2013 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy