(506 S. K. m. 79) (5510 S. K. m. 86)
Dava: Davacı, davalılardan işverenlere ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalılar vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi:
Karar: 1) Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalıların aşağıdaki bendlerin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,
2) Dava, davacının, 28.5.2003-6.9.2008 tarihleri arası davalı nezdinde geçen çalışmaların tespiti istemine ilişkindir.
Dairemizin, 6.3.2012 tarih ve 2011/905 Esas 2012/3123 Karar sayılı bozma ilamı üzerine: mahkemece, davanın kısmen kabulüyle davacının 1.7.2004-19.8.2008 tarihleri arası davalı nezdinde çalıştığının tespitine karar verilmiş ise de, bu sonuca eksik araştırma ve inceleme sonucu varılmıştır.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 Sayılı Kanunun 79/10. ve 5510 Sayılı Kanunun 86/8. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu sebeple özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir. Bu tür davalarda öncelikle davacının çalışmasına dair belgelerin işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır. Bu koşul oluşmuşsa işyerinin gerçekten var olup olmadığı kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli daha sonra çalışma olgusunun varlığı özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır. Çalışma olgusu her türlü delille ispat kazanabilirse de çalışmanın konusu niteliği başlangıç ve bitiş tarihleri hususlarında tanık sözleri değerlendirilmeli, dinlenen tanıkların davacıyla aynı dönemlerde işyerinde çalışmış ve işverenin resmi kayıtlara geçmiş bordro tanıkları yada komşu işverenlerin aynı nitelikte işi yapan ve bordrolarına resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlardan seçilmesine özen gösterilmelidir. Bu tanıkların ifadeleriyle çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmelidir. Yargıtay H.G.K.nun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555- 3.11.2004 gün 2004/21- 480-579 Sayılı kararları da bu doğrultudadır.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden, işyerinin restaurant olup, davacının burada temizlik işini yaptığı, işyerinde 2.9.2008 tarihinde Kurum görevlilerince yapılan yerel denetimde davacının fiili olarak çalıştığının tespit edildiği, bu tespit tutanağında davacının imzasının bulunmadığı, davalı işverenin Kurum görevlilerine davacının 20.8.2008 tarihinde işe girdiğini beyan ettiği, Kurum tarafından düzenlenen raporda davacının 20.8.2008 tarihi itibariyle tescilinin sağlanmasının davalıdan talep edildiği, bu talep üzerine davalı işveren, davacı adına, 20.8.2008 tarihli işe giriş bildirgesi ile 20.8.2008-2.9.2008 tarihleri arası 14 günlük bildirimi düzenleyip Kuruma ibraz ettiği, dönem bordrolarının getirtildiği ancak bordroların kısmi olup iki kişi bildirildiği bunlarında mahkemece dinlendiği, beyanlarında davacının 15 gün kadar temizlikçi olarak çalıştığını belirttikleri, davacı tanıkları ise, davacının 6 yıl kadar restaurantta bulaşık ve temizlik işi yaptığını beyan ettikleri, bilirkişi raporunda da davacının 1.7.2004-19.8.2008 tarihleri arası çalıştığı kanaatinin ortaya konulduğu anlaşılmaktadır.
Somut olayda, kısmi bordro tanıklarıyla davacı tanıklarının beyanları arasında çelişki bulunduğu, bu çelişkilerin giderilmediği, uyuşmazlık konusu olan dönemi kapsayacak şekilde komşu işyeri tanıklarının tespit edilip beyanlarının alınmadığı, bu sebeplerle çalışma olgusu hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak sağlıklı bir biçimde araştırılıp belirlenmeden yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
Yapılacak iş, Kurumdan sorulmak suretiyle veya zabıta araştırmasıyla uyuşmazlık konusu dönemi kapsayacak şekilde tespit edilecek komşu işyerlerinin işverenleri veya bu işverenlerin resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlarının beyanlarına başvurmak, komşu işyeri tanıklarının çalışma süresini tereddütsüz belirlemek amacıyla gerek görüldüğü takdirde hizmet döküm cetvellerini getirtmek, davanın nitelikçe kamu düzenini ilgilendirdiği nazara alınıp araştırma genişletilerek tüm deliller birlikte değerlendirilip sonucuna göre karar vermekten ibarettir.
Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın eksik araştırma ve inceleme sonucunda yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: Hükmün yukarda açıklanan sebeplerle BOZULMASINA, temyiz harcının istenmesi halinde temyiz eden davalı Ç... Restorant San. Ve Tic. Ltd. Şti'ye iadesine, 30.09.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy