(3201 S. K. m. 5)
A) Davacı İstemi:
Davacı, 5400 günlük yurt dışı borçlanmasının 05.03.1982 tarihinden başlamak üzere 05.03.1982-07.12.1996 tarihleri arasına mal edilmesi gerektiğinin tespitini, düşük ödenen emekli aylıklarının aylık bağlandığı tarihten itibaren yükseltilmesini ve eksik ödenen aylık farklarının faizi ile tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
B) Davalı Cevabı:
Kurum vekili; Kurumca yapılan işlemlerin usul ve yasaya uygun olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.
C) İlk Derece Mahkemesi Gerekçesi ve Kararı:
Mahkemenin; kısmi borçlanma halinde, yaşlılık aylığı tutarının sigortalının borçlandığı döneme göre farklılık arz etmesi nedeni ile Kurumun sigortalıyı bu yönde bilgilendirme yükümlülüğünü yerine getirmemesi nedeni ile, aksi yönde sigortalı lehine uygulama yapılmasını engelleyen yasal bir düzenlemede bulunmadığı gözetilerek borçlanılan dönemin sigortalı lehine belirlenmesi ve sigortalının talebine göre ilgili aylara mal edilmesi gerektiği gerekçesine dayandığı anlaşılmıştır.
Mahkemece, davanın kabulüne, davacının 3201 sayılı Yasaya göre yapılan borçlanma işleminin 05.03.1982 tarihinden itibaren kesintisiz 5086 gün olarak değerlendirilmesi ve 05.03.1982-21.04.1996 tarihleri arasına mal edilmesi gerektiğinin tespitine, 01.02.2015 tarihinden geçerli bağlanan yaşlılık aylığının 3201 sayılı kanuna göre borçlandığı 5086 günlük süre 05.03.1982-21.04.1996 tarihleri arasına mal edilerek yeniden hesaplanması ve yaşlılık aylığının bulunan miktar üzerinden yeniden hesaplanması ve yaşlılık aylığının bulunan miktar üzerinden ödenmesi gerektiğinin tespitine, 01.02.2015 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı farklarının ay be ay işletilecek yasal faizi ile birlikte ödenmesi gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.
D) İstinaf Başvurusu:
Davacı vekili, mahkeme kararının eksik olduğunu, davacıya düşük ödenen emekli aylıklarının borçlanmanın mal edildiği tarihleri dikkate alarak aylık başlangıç tarihinden itibaren yeniden hesaplanmasına ve eksik ödenen aylık farkları için ay be ay işletilecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi gerektiğini, ayrıca yerel mahkemenin Ankara 16. İş Mahkemesinin birleşen dosyası ile ilgili hüküm kurmadığını belirterek, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
Davalı kurum vekili, davacının talebinin yasal dayanağının bulunmadığını, kurum işleminin doğru olduğunu, bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olmadığını, yerel mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek kaldırılmasını talep etmiştir.
E) Bölge Adliye Mahkemesi Gerekçesi ve Kararı:
Bölge Adliye Mahkemesince, 28.11.2006 tarihli ilk borçlanma talep dilekçesinde hangi dönemi borçlanmak istediğini belirterek bu konuda iradesini açıkladığı anlaşıldığından sigortalının talebine ve davacının yurt dışında geçen fiili çalışma, işsizlik ve ev kadınlığı sürelerine göre ilgili aylara mal edilmesine gerektiğinden davacının ilk borçlanma süresi olan 4086 günün 05.03.1982 tarihinden itibaren kesintisiz olarak değerlendirilmesi gerektiğine ilişkin mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, davacı 29.08.2012 tarihli 2. borçlanma dilekçesinde 3470 gün borçlanmak istediğini belirttiği halde hangi dönemi borçlanmak istediğini belirtmediği ve kurum tarafından gönderilen 3470 günlük borçlanma bedelinin tamamını ödemediği, bu nedenle kurumca belgelerde kayıtlı bulunan tarihler arasındaki son tarihten geriye doğru olmak üzere borçlanılan gün sayısının esas alındığı, kurumun bu işleminde hata bulunmadığı, bu nedenle davalı vekilinin buna yönelik istinaf başvurusu yerinde olduğu gerekçeleriyle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, Ankara 25. İş Mahkemesi 2016/509 K. sayılı kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulü ile,
a) Davacının 3201 sayılı yasaya göre yapılan 28.11.2006 tarihli ilk borçlanma talebine istinaden 4086 günlük borçlanmaya ilişkin hizmetinin 05.03.1982-11.07.1993 tarihleri arasında kesintisiz olarak değerlendirilmesi gerektiğinin tespitine
b) Davacının 29.08.2012 tarihli 2. borçlanma işlemine ilişkin kurum işlemi yerinde olduğundan buna ilişkin talebin reddine,
c) 01.02.2015 tarihinde bağlanan yaşlılık aylığının 3201 SK göre borçlandığı 4086 günlük süre 05.03.1982-11.07.1993 tarihleri arasına mal edilerek yeniden hesaplanarak eksik ödenen aylık farklarının ay be ay işletilecek yasal faizi ile birlikte ödenmesi gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.
F) Temyiz:
Davalı vekili, davacının talebinin hukuki dayanağı bulunmadığı, kararın usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle temyiz yoluna başvurmuştur.
Davacı vekili, davacıya düşük ödenen emekli aylıklarının borçlanmanın maledildiği tarihler dikkate alınarak aylık başlangıç tarihinden itibaren yeniden hesaplanması ve eksik ödenen aylıklar için ay be ay yasal faizi ile ödenmesi gerektiğinin tespiti talebi dikkate alınarak karar verilmesini, birleşen dava dosyası yönünden de ayrı vekalet ücretine hükmedilmesi yönlerinden temyiz etmiştir.
G) Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe:
Dosyadaki, yazılara, toplanan delillere hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine, davalı Kurum vekilinin temyizine gelince;
Davanın yasal dayanağını oluşturan 3201 Sayılı Yasa'nın 5. maddesinde;
“Yurt dışındaki sigortalılık sürelerinin tespitinde, bunu belirten ve istek sahibinin ibraz edeceği ispatlayıcı belgelerde kayıtlı bulunan tarihler arasındaki son tarihten geriye doğru olmak üzere gün sayıları esas alınır.
Sosyal güvenlik kanunlarına tabi hizmetleri olanların, borçlandıkları gün sayısı, prim ödeme gün sayıları ile ilgili hizmetlerine katılır. Sigortalılığın başlangıç tarihinden önceki süreler borçlanılmış ise, sigortalılığın başlangıç tarihi, borçlanılan gün sayısı kadar geriye götürülür.
Sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi hizmeti bulunmayan istek sahiplerinin sigortalılıklarının başlangıç tarihi, borçlarını tamamen ödedikleri tarihten borçlanılan gün sayısı kadar geriye götürülen tarihtir.” hükmü yer almaktadır.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden; Davacının 28.11.2006 tarihli yurt dışı borçlanma talep dilekçesinde, 10.09.1982-31.12.2005 süresini borçlanmak istediğini beyan ettiği, Kurum tarafından 05.03.1982-28.07.1988 ile 19.07.2000-30.06.2005 arası 4086 gün karşılığı borç tahakkuk düzenlendiği ve davacının borçlanma tutarını 14.4.2011 tarihinde ödediği, 28.08.2012 tarihli yurt dışı borçlanma talep dilekçesinde tarih aralığı belirtmeden 3470 gün borçlanmak istediğini beyan ettiği, 27.05.1997-16.07.2000 ile 01.07.2005-31.12.2011 arası 3470 gün karşılığı düzenlenen tahakkuktan 1000 gün karşılığı kısmi ödeme yaptığı ve ödemenin 22.3.2009-31.12.2011 arasına maledildiği, davacının borçlanma tutarını 14.12.2012 de ödediği anlaşılmaktadır. Aylık bağlama sırasında davacının yurt dışı borçlanması 1982-1988, 2000-2005, 2009-2011 dönemlerine maledilmiştir.
3201 sayılı Yasa'nın 5. maddesinin 1. fıkrasına göre, Kurumca yapılan borçlanma tahakkuk işlemi yerinde olduğu gibi Kurumca düzenlenen borçlanma cetvelindeki süreye ait borçlanma bedelinin ihtirazi kayıt konulmadan ödenmesi karşısında davanın reddi gerekirken kabulü usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
Bölge Adliye Mahkemesince, davanın kısmen kabulüne karar verilmesine dair yeniden hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olduğundan temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASI gerekmiştir.
G) Sonuç:
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 27.11.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)