MAHKEMESİ:İş Mahkemesi
DAVA : Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.
Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Y A R G I T A Y K A R A R I
Davacı işçi, davalı iş yerinde mobilya kısmında çalıştığını, mobilya bölümünde her hangi bir performans eksikliğinin bulunmadığını, müvekkilinin üzerine düşen tüm görevleri eksiksiz olarak yerine getirmesine rağmen iş akdinin 19.07.2010 tarihinde performans eksikliği nedeniyle feshettiklerini, ayrıca işe giriş kartını da aldıklarını, feshin gerekçesinin belirtilmediğini ileri sürerek; feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini, işe başlatılmama halinde ödenmesi gereken tazminat ile boşta geçen süre ücretinin belirlenmesini istemiştir.
Davalı vekili, davacının işyerinde işlerin fason olarak yapılmasından dolayı işçi fazlalığının meydana geldiğini ve ayrıca ekonomik kriz nedeniyle meydana gelen talep azlığı nedeniyle işçi fazlalığının oluştuğu bu nedenle davacının tüm alacakları ödenmek üzere iş sözleşmesinin geçerli nedenle feshedildiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
Mahkemece, dinlenen davalı tanıklarının beyanlarına göre ve dosya kapsamı itibariyle davalının fesih gerekçesinin yerinde olmadığı, fesih yersiz olduğu sonuç ve kanaatine varılmakla feshin geçerli nedene dayandığı ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Karar, davalı vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.
Taraflar arasında iş sözleşmesinin feshinin geçerli nedene dayanıp dayanmadığı uyuşmazlık konusu olup, normatif dayanak 4857 sayılı İş Kanunu’nun 18 ve devamı maddeleridir.
4857 sayılı Kanun’un 18. maddesine göre otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işveren, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır. İşletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan sebepler; sürüm ve satış olanaklarının azalması, talep ve sipariş azalması, enerji sıkıntısı, ülkede yaşanan ekonomik kriz, piyasada genel durgunluk, dış pazar kaybı, ham madde sıkıntısı gibi işin sürdürülmesini olanaksız hale getiren işyeri dışından kaynaklanan sebeplerle yeni çalışma yöntemlerinin uygulanması, işyerinin daraltılması, yeni teknolojinin uygulanması, işyerinin bazı bölümlerinin kapatılması ve bazı iş türlerinin kaldırılması gibi işyeri içi sebeplerdir.
İşletmenin, işyerinin ve işin gereklerinden kaynaklanan sebeplerle sözleşmeyi feshetmek isteyen işverenin fesihten önce fazla çalışmaları kaldırmak, işçinin rızası ile çalışma süresini kısaltmak ve bunun için mümkün olduğu ölçüde esnek çalışma şekillerini geliştirmek, işi zamana yaymak, işçileri başka işlerde çalıştırmak, işçiyi yeniden eğiterek sorunu aşmak gibi varsa fesihten kaçınma olanaklarını kullanması, kısaca feshe son çare olarak bakması gerekir.
4857 sayılı Kanun’un 20. Maddesinin ikinci fıkrasına göre feshin geçerli nedene dayandığını ispat yükümlülüğü işverene aittir. İşçi, feshin başka bir sebebe dayandığını iddia ettiği takdirde, bu iddiasını ispatla yükümlüdür.
Dosya içeriğine göre, davalıya ait mobilya imalat fabrikasında çalışan davacının iş sözleşmesi, davacının çalıştığı mobilya bölümünde maliyetlerini düşürülmesi ve rekabet gücünün arttırılması için fason olarak dışarıya yaptırılan işlerin artması sonucunda işgücü fazlalığı meydana geldiği işyerinin diğer bölümlerinde de işgücü ihtiyacı olmadığı gerekçesiyle 4857 sayılı Kanun'un 18. maddesi gereğince feshedilmiştir.
Mahkemece, davalı tanıklarının beyanlarına göre ve dosya kapsamı itibariyle feshin geçerli nedene dayanmadığı sonucuna varılmıştır.
Davalı şirket vekili davalı şirkete ait fesih öncesi ve sonrası dönemlere ilişkin çok sayıda sipariş talebi ve fason üretim sözleşmesi sunmuştur. Mahkemece davalının sunduğu işyeri kayıtları dikkate alınmadan tanık beyanlarına göre feshin geçersizliğine hükmedilmesi hatalıdır.
Bu nedenle, öncelikle davacı vekili tarafından belirtilen şirketlere ait ticaret sicil, SSK ve vergi kayıtları getirtilmeli, işyerinin faaliyet konusunda uzman bilirkişi kurulu aracılığıyla davacının çalıştığı davalı şirkete ait fabrikada keşif yapılarak, davalı şirketçe üretime yönelik asli işlerin üçüncü şahıslara yaptırılıp yaptırılmadığı, varsa fason üretim yaptırılan işlerin davacının bölümüne ait işler olup, olmadığı, fason üretim sonucu işyerinde işgücü fazlalığı oluşup oluşmadığı, işveren tarafından feshin son çare olma ilkesine uyulup uyulmadığı, belirtilen firmalara varsa iş gördürülmesinin 4857 sayılı Kanun'un 2. maddesi kapsamında ve muvazaa yönünden değerlendirmeye tabi tutularak sonucuna göre feshin geçerli nedene dayanıp dayanmadığına karar verilmelidir. Eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması hatalı olmuştur.
SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 27.03.2012 gününde oybirliği ile karar verildi.