MAHKEMESİ : Diyarbakır 1. İş Mahkemesi
TARİHİ : 27/05/2011
NUMARASI : 2011/24-2011/591
Davacı vekili müvekkilinin çalıştığı ...Belediye Başkanlığınca aylık ücretinden 3417 sayılı yasa gereği tasarruf teşvik kesintisi yapılmasına rağmen, davacı işçiye nema ödenmediği, 4853 Sayılı yasaya 5568 Sayılı yasa ile eklenen hüküm doğrultusunda tasarruf teşvik hesaplarına dair tüm varlık ve yükümlülüklerinin 31.12.2007 Tarihi itibariyle Hazineye devredilmiş olduğu belirtilerek şimdilik 100,00 TL tasarruf teşvik nema alacağının tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Daha sonra bilirkişi raporu doğrultusunda alacak miktarını ıslah etmiştir.
Davalı Hazine Müsteşarlığı vekili,4853 Sayılı yasanın ek l. maddesi gereğince 31.12.2007 tarihi itibariyle hazine Müsteşarlığının yükümlülüğünün hazineye devrolunan tutarla sınırlı olduğunu, çalışan adına tasarrufu teşvik hesap numarası açılmaması veya açılan hesaba para yatırılmaması halinde uğranılan zararın ilgili kuruma (Belediyeye) ait olduğunu, hazine Müsteşarlığının sorumluluğunun bulunmadığını, 4853 Sayılı kanunun ek 1. maddesi hükmünün 31.02.2007 tarihinden sonra tasarruf teşvik hesabına yatırılmış olan tutarların hazineye geçeceğinin düzenlendiğini belirterek davanın reddini istemiştir. Ayrıca dava konusu alacağın zaman aşımına uğradığını ve davanın işçinin çalıştığı belediyeye ihbarını talep etmiştir.
İhbar olunan ...Belediye Başkanlığı davaya cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır.
Mahkemece davacının, aylık ücretlerinden mülga 3417 Sayılı yasa hükümleri uyarınca kesilen tasarruf teşvik kesintilerinin işveren katkı payı ile birlikte nemalandırılmak üzere bankaya yatırılması gerekirken yatırılmadığı, SSK tarafından tasarruf teşvik kesintisinin uzlaşma kapsamında tahsiline başlanmadığı, davacı işçinin çalıştığı ... Belediyesi’nin 5393 sayılı kanunun 5. madde kapsamında davalı hazine ile uzlaşma yoluna gittiği husumetin hazineye yöneltilmesinde bir yanlışlık bulunmadığı, zamanaşımı def'inin yerinde olmadığı belirtilerek hesap bilirkişisi raporunda belirlenen tutar hüküm altına alınmıştır.
Tasarruf teşvik kesintisi ve katkı payı ödemeleri, 18.3.1988 tarihinde yürürlüğe giren 3417 sayılı yasa ile öngörülmüş, anılan yasanın 6. maddesine göre kesintilerin ilgili adına açılacak banka hesabına yatırılmaması durumunda, Sosyal Sigortalar Kurumunun tahsil görevinin olduğu açıklanmıştır.
3417 sayılı yasa 24.4.2003 tarih ve 4853 sayılı yasa ile yürürlükten kaldırılmış ve sözü edilen yasanın 7. maddesinde, “3417 sayılı Kanunun mülga 2 nci maddesi kapsamındaki hak sahipleri tarafından bu Kanun kapsamına giren alacaklarla ilgili olarak yargı mercilerine açılmış ve devam eden davalar ile icra takipleri hakkında bu Kanun hükümleri uygulanır” şeklinde kurala yer verilmiştir. 4853 sayılı yasanın 8. maddesinde ise, tasarruf teşvik kesintileri ile katkı paylarını süresinde işverence yatırılmaması halinde, Sosyal Sigortalar Kurumu tarafından primlerin tahsiline ilişkin hükümler çerçevesinde tahsil edileceği açıklanmıştır.
Tasarruf teşvik kesintisi, işveren katkı payı ve bunların neması işçiye ait bir hak olsa da, yasa gereği işverenden tahsil yükümü Sosyal Sigortalar Kurumuna ait olmakla, anılan kurum tarafından tasarruf teşvik kesintisinin yasalar uyarınca tahsil edilmiş olması halinde, işverenin yükümlülüğünün devam ettiğinden söz edilemez. Aksi halde davalı belediyenin aynı borç sebebiyle mükerrer şekilde sorumluluğuna gidilmiş olur. Tasarruf teşvik kesintisi ile katkı payını tahsil eden Sosyal Sigortalar Kurumunun, 4853 sayılı yasanın 7. maddesi gereği ilgilinin....Bankası nezdindeki hesaplarına yatırması gerekir.
4853 sayılı Kanuna 26.12.2006 tarihinde 5568 sayılı eklenen ek madde 1 hükmü doğrultusunda, tasarruf teşvik hesaplarına dair tüm varlık ve yükümlülükler 31.12.2007 tarihi itibarıyla Hazineye devredilmiş durumdadır. Anılan hükümde, “Mülga 9/3/1988 tarihli ve 3417 sayılı Kanunla kurulan ve bu kapsamda hak sahiplerine yapılacak ödemelere ilişkin usûl ve esasları belirlemek üzere 24/4/2003 tarihli ve 4853 sayılı Kanunla tasfiye edilen Çalışanların Tasarruflarını Teşvik Hesabına ait tüm varlık ve yükümlülükler, 31/12/2007 tarihine kadar Hazineye devrolunur. Devre ilişkin hususları belirlemeye Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakan yetkilidir. Devir tarihinden sonra hak sahiplerine yapılacak her türlü ödeme, .....Bankası Anonim Şirketi kayıtları esas alınarak Banka tarafından gerçekleştirilir. Bu ödemelere ilişkin bilgi ve belgelerin Hazine Müsteşarlığına iletilmesini takiben söz konusu ödeme karşılığı tutarlar Müsteşarlık bütçesine bu amaçla konulacak ödenekten karşılanmak suretiyle hak sahibine ödenmek üzere Bankaya aktarılır. Konusu suç teşkil eden fiillerden kaynaklanan ödemeler hariç hak sahiplerine fazla ödeme yapıldığının tespiti halinde, bu tutarların tahsilinden vazgeçilerek terkin edilir ve ....Bankası Anonim Şirketi yönünden gerçekleşmiş ödemelere ilişkin tüm hak ve yükümlülükler kendiliğinden sona erer” şeklinde kurala yer verilmiş olmakla, tasarruf teşvik kesintisi, katkı payı ve nema alacaklarından sorumluluk bu tarihten itibaren Hazine Müsteşarlığına geçmiştir.
Dosya içeriğine göre SGK Başkanlığı’nın 05.11.2010 tarihli yazısında davacının işvereni ... Belediyesi ile davalı hazine Müsteşarlığı arasında dava konusu tasarrufu teşvik kesintisi ve nema borçları nedeni ile 5393 sayılı kanunun 5. madde kapsamında uzlaşma yapılmadığının belirtildiği, 15.05.2006 tarihli uzlaşma komisyonu kararı ile, ...Belediye Başkanlığının, Sosyal Hizmetler Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü, Sosyal Sigortalar Kurumu, Emekli Sandığı Genel Müdürlüğü, borçlarının ödenmesi konusunda uzlaşma yapıldığı anlaşılmıştır.Tasarruf teşvik kesintileri ve nema alacaklarından davalı hazine’nin sorumlu olabilmesi için işveren belediyenin hazine ile uzlaşmaya gidilmiş olması gerekir. SGK Başkanlığı’nın 05.11.2010 günlü yazısında, işveren ....Belediyesi ile davalı Hazine Müsteşarlığının dava konusu alacaklar yönünden uzlaşmaya gitmedikleri bildirildiğinden ve 15.05.2006 tarihli uzlaşma komisyonu kararında tasarruf teşvik kesintileri ve nema alacaklarının ödenmesinin karara bağlanmadığı görüldüğünden, dava konusu alacaklar bakımından işverenin sorumluluğu devam etmektedir. Dava konusu tasarruf teşvik kesintileri ve katkı payları uzlaşma kapsamında bulunmadığına göre davalı Hazine aleyhine açılan davanın reddi yerine yazılı şekilde kabulüne karar verilmesi hatalıdır.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle mahkeme kararı usul ve yasaya aykırı bulunduğundan BOZULMASINA 30.12.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy