(4857 S. K. m. 18, 19, 20, 21, 22, 25) (2822 S. K. m. 6)
Dava: Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme, istemi kısmen hüküm altına almıştır.
Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi F. Y. tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: İş sözleşmesinin geçerli ve haklı neden olmadan davalı işveren tarafından feshedildiğini belirten davacı işçi, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir.
Davalı işveren vekili, davacının aynı il içinde başka bir mağazada açık olması sebebiyle görevlendirildiğini, davacının kabul etmemesi üzerine iş akdinin feshedildiğini, naklin ceza amaçlı olduğunun doğru olmadığını, davacıya hırsızlık ithamında da bulunulmadığını, feshin geçerli olduğunu belirterek, davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, taraflar arasında mevcut ve 2822 Sayılı Kanun'un 6 /son maddesi gereğince fesih tarihinde de uygulanması gereken Toplu İş Sözleşmesi hükümlerine göre disiplin kurulu kararı olmadan işçinin iş sözleşmesi feshedilemeyeceği gibi, toplu iş sözleşmesiyle belirlenen ihlale uygun ceza da verilmediğinden feshin geçerli nedene dayanmadığı gerekçeleriyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Taraflar arasında iş sözleşmesinin feshinin geçerli veya haklı nedene dayanıp dayanmadığı uyuşmazlık konusu olup, normatif dayanak 4857 Sayılı İş Kanunu'nun 18. ve devamı maddeleridir.
4857 Sayılı Kanun'un 18. maddesine göre otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işveren, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır.
4857 Sayılı Kanun'un 25 II- (h) bendinde, işçinin hatırlatıldığı halde görevlerini yapmamakta ısrar etmesi durumunda işverenin haklı fesih imkanının bulunduğu hükme bağlanmıştır. İş görme edimi, işçi tarafından işverenin verdiği talimatlara uygun olarak yerine getirilmelidir.
4857 Sayılı Kanun'u ile işçinin hatırlatıldığı halde görevini yapmamakta ısrar etmesi kuralı getirilmiştir. Bu noktada işverenin hatırlatmasının ardında sadece bir kez görevi yapmama yeterli sayılmamalıdır. İşçinin görevi yapmama eylemi hatırlatmanın ardından da devamlılık arz etmelidir. Devamlılık gösteren görevi yapmama haklı neden kabul edilmeli, ancak devamlılık göstermeyen görevi yapmama, işyerinde olumsuzluklara yol açmış ise, iş sözleşmesinin feshi geçerli neden sayılmalıdır.
4857 Sayılı Kanun'un 22. maddesi uyarınca, İşveren, iş sözleşmesiyle veya iş sözleşmesinin eki niteliğindeki personel yönetmeliği ve benzeri kaynaklar ya da işyeri uygulamasıyla oluşan çalışma koşullarında esaslı bir değişikliği ancak durumu işçiye yazılı olarak bildirmek suretiyle yapabilir. Bu şekle uygun olarak yapılmayan ve işçi tarafından altı işgünü içinde yazılı olarak kabul edilmeyen değişiklikler işçiyi bağlamaz. İşçi değişiklik önerisini bu süre içinde kabul etmezse, işveren değişikliğin geçerli bir nedene dayandığını veya fesih için başka bir geçerli nedenin bulunduğunu yazılı olarak açıklamak ve bildirim süresine uymak suretiyle iş sözleşmesini feshedebilir. Bu maddeye dayanılarak yapılacak değişiklik feshinde: değişiklik ve fesih bildirimlerinin yazılı yapılması ve sebeplerinin de yazılı gösterilmesi geçerlilik koşuludur.
Somut olayda, davalı işyerinde tezgahtar olarak çalışan davacının iş akdi, iş sözleşmesinin 3. maddesine göre izni alınmadan işverenin başka bir işyerinde çalıştırılmayı kabul ettiği, buna bir itirazı olmadan çalışmaya devam etmeyi kabul etmesine rağmen tezgahtar olarak görev yapmakta olduğu Konyaaltı mağazasından kadro açığı bulunan G... satış mağazasına aynı görev ve ücretle yapılan ve 20.06.2011 tarihinde tebliğ edilen atamayı kabul etmediği için İş Kanununun 25/2-h bendi uyarınca feshedilmiştir. Fesih bildiriminde de belirtildiği üzere, davacının iş akdi esasında 4857 Sayılı Kanun'un 25/2-h bendi uyarınca değil 22. maddesi uyarınca yapılan görev değişikliğini kabul etmediği için feshedilmiştir. Kararın disiplin kurulundan geçirilmemesi haklı feshi geçersiz kılsa bile geçerli sebeple feshi ortadan kaldırmaz. Bu durumda mahkemece davacının iş akdinin feshinin geçerli nedene dayanıp dayanmadığı, işverenin yönetim hakkını kötüye kullanıp kullanmadığı hususu araştırılmalıdır. Mahkemece yapılacak iş, taraflardan delillerini bildirmelerini isteyip, gösterilen delilleri toplayarak bir değerlendirmeye tabi tutmak ve değişikliğin geçerli bir nedene dayanıp dayanmadığı yahut işverenin fesih için başka bir geçerli sebebinin bulunup bulunmadığını ve yönetim hakkını kötüye kullanıp kullanmadığını tespit ederek sonuca gitmektir. Mahkemece bu yönler gözetilmeden eksik incelemeyle yazılı şekilde karar verilmiş olması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istenmesi halinde ilgiliye iadesine, 28.06.2012 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy