MAHKEMESİ:Asliye Hukuk Mahkemesi
DAVA:Davacı, fazla çalışma ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.
Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Y A R G I T A Y K A R A R I
Davacı vekili, davacının Sungurlu Belediyesinde hizmet sözleşmesine bağlı olarak çalışırken 6111 sayılı Kanun gereği iş sözleşmesinin sonlandırıldığını, müvekkilinin Sungurlu Belediyesinde itfaiyeci yardımcı elemanı olarak görev yaptığı dönemlere ilişkin olmak üzere bu birimde yapılan çalışmalarda haftalık kırkbeş saat olan çalışmanın üstünde bir gün yirmidört saat çalışma sonra dinlenme olmak üzere çalışma yaptığından, fazla çalışma alacağının doğduğunu, Belediye İş Sendikası üyesi olan müvekkilinin davalı ... ile Belediye İş Sendikası arasında yapılan Toplu İş Sözleşmesinden de faydalandığını, Toplu İş Sözleşmesinin 48. maddesinde fazla çalışma ücretinin düzenlendiğini bu maddeye göre haftada kırkbeş saati aşan çalışmanın fazla çalışma olacağı ve her bir saat mesai için verilecek ücretin normal çalışma ücretinin %100 fazlasıyla ödeneceğinin düzenlendiğini belirterek müvekkilinin fazla mesai ücreti alacağının tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Davalı temsilcisi, Türkiye'deki tüm belediyelerde çalışmaların ilgili yönetmelik gereği 12-24 ya da 24-48 saat şeklinde düzenlendiğini, işyerinde yirmidört saat çalışma kırksekiz saat dinlenme şeklinde çalışma yapıldığını, fazla mesai ücretlerinin ödendiğini, davacının 6111 sayılı Kanun'un gereği işten ayrıldığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.
Mahkemece, davacının, davalı ... Başkanlığında Toplu İş Sözleşmesine bağlı olarak çalışıyor iken 6111 sayılı Kanun gereği iş sözleşmesinin sona erdirildiği, belediyede itfaiye yardımcı elamanı olarak yirmidört saat çalışma kırksekiz saat istirahat şeklinde çalıştığı değerlendirilerek, hükme esas alınan bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmiştir.
Karar, davalı tarafından temyiz edilmiştir.
1-Davacı işçinin fazla mesai ücretine hak kazanıp kazanmadığı hususu taraflar arasında uyuşmazlık konusudur. İşyerinde itfaiyecilerin yirmidört saat çalışma ve ardından gelen kırksekiz saat dinlenme şeklinde çalıştıkları hususunda çekişme bulunmamaktadır.
1-Davacının alacağının hesaplanabilmesi için öncelikle itfaiyeci olarak fiilen çalıştığı dönem işyeri belgeleri incelenerek kuşkuya yer vermeyecek şekilde belirlenmelidir. Ayrıca işyeri puantajları ve işveren tarafından tutulan kayıtlar getirtilmeli, davacının yukarıda belirtildiği şekilde çalıştığı dönemler ile izinli ve raporlu olduğu günler dikkate alınmalıdır. Uyuşmazlık konusu tüm sürede aynı düzende çalışmış olduğunun kabulü ile hesaplama yapılması hatalıdır.
Ayrıca, dosyaya sunulan bir kısım imzasız ücret bordrolarında fazla mesai ücreti tahakkuku yapıldığı anlaşılmıştır. Bu fazla mesai ücreti tahakkuklarının davacıya ödenip ödenmediği banka kayıtlarından araştırılarak, ödenmiş ise bu sürelerin dışlanması gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi doğru değildir.
2- 4857 sayılı İş Kanunu'nun 41. maddesine göre haftalık kırkbeş saati aşan çalışmalar fazla çalışma sayılır. Anılan Kanunun 63. maddesinde ise, “Aksi kararlaştırılmamışsa bu süre, işyerlerinde haftanın çalışılan günlerine eşit ölçüde bölünerek uygulanır. Tarafların anlaşması ile haftalık normal çalışma süresi, işyerlerinde haftanın çalışılan günlerine, günde onbir saati aşmamak koşulu ile farklı şekilde dağıtılabilir. Bu halde, iki aylık süre içinde işçinin haftalık ortalama çalışma süresi, normal haftalık çalışma süresini aşamaz. Denkleştirme süresi toplu iş sözleşmeleri ile dört aya kadar artırılabilir” şeklinde kurala yer verilmiştir.
Haftalık iş süresinin sözleşmelerle kırkbeş saatin altında belirlenmesi mümkündür. Bu halde haftalık çalışma süresini aşan kırkbeş saate kadar olan çalışmalar ise 4857 sayılı Kanun'un 41. maddesinin üçüncü fıkrasında, “fazla sürelerle çalışma” olarak adlandırılmıştır. Fazla sürelerle çalışma halinde denkleştirmeye gidilip gidilemeyeceği Kanunda açıkça düzenlenmemiştir. Bununla birlikte denkleştirme esasının kabul edildiği 63. maddede “haftalık normal çalışma” süresinden söz edildiğine göre, tarafların kırkbeş saatin altında haftalık çalışma süresi belirlemeleri halinde, denkleştirmenin kararlaştırılan haftalık çalışma süresine göre yapılması gerekecektir.
Günlük çalışma süresinin onbir saatten fazla olamayacağı kanunda emredici şekilde düzenlendiğinden, tespit edilen fazla sürelerin denkleştirmeye tabi tutulmaması, onbir saati aşan çalışmalar için zamlı ücret ödenmesi gerekir.
Somut olayda, her iki tarafın da kabulünde bulunan yirmidört saat çalışma kırksekiz saat dinlenme şeklinde gerçekleşen çalışma sisteminde, işçi birinci hafta üç gün, ikinci ve üçüncü haftalarda ikişer gün çalışmakta, üç haftada bir düzen başa dönmektedir. Çalışma süresinin yirmidört saat olması durumunda işçinin ancak ondört saat çalışabileceği Dairemizin ve Hukuk Genel Kurulunun yerleşik uygulaması gereği kabul edilmektedir. Bu durumda işçinin çalıştığı günlerde günlük onbir saati aşan çalışmaları fazla çalışma sayılarak alacak hesaplaması bu şekilde yapılmalıdır. Yazılı şekilde çalışma günlerinde yirmidört saatin tümünün çalışma ile geçtiği kabul edilerek yapılan hesaplama hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ: Açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 13.09.2013 günü oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy