(4857 S. K. m. 18, 19, 20, 22)
Dava: Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme. davayı reddetmiştir.
Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı vekili: davacının 20.9.2000 tarihinden beri işyerinde çalıştığını, iş sözleşmesinin 31.10.2011 tarihinde haklı sebep olmaksızın feshedildiğini, sözkonusu fesih işleminin geçersiz olduğunu, davacının işe iadesinin gerektiğini belirterek davacının işe iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili; davacının son olarak yasal takip yönetici yardımcısı olarak görev yaptığını, davacının iş akdinin 4857 Sayılı Kanunun 18 ve 19. maddeleri uyarınca geçerli sebeple sona erdirildiğini, 23.8.2011 tarihinde kendisine tebliğ edilen görev değişikliği teklifini 6.9.2011 tarihinde kabul etmeyerek iş sözleşmesinin feshini kaçınılmaz hale getirdiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, davalı Türk Ekonomi Bankası A.Ş'nin Fortis Bank A.Ş'yi tüm aktif ve pasifleriyle birlikte devraldığı, iki bankanın örgütünü birleştirmesi sebebiyle organizasyonel olarak yeniden yapılandırma ve norm kadroların belirlenmesi zorunlu olduğu Türk Ekonomi Bankasının 14.2.2011 tarihli yönetim kurulu kararıyla norm kadro çalışmasının yapıldığı ve davacının çalıştığı bölümün norm kadro sayısının 84 olması gerektiğinin belirlendiği, istihdam fazlası davacıya iş önerisinde bulunulduğu, davacının iş önerisini kabul etmemesi üzerine iş sözleşmesi 4857 Sayılı İş Kanunu'nun 18.ve 19. maddeleri uyarınca 31.10.2011 tarihi itibariyle geçerli sebeple feshedildiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.
Taraflar arasında iş sözleşmesinin feshinin geçerli sebebe dayanıp dayanmadığı uyuşmazlık konusu olup, normatif dayanak 4857 Sayılı İş Kanunu'nun 18 vd. maddeleridir.
4857 Sayılı Kanun'un 18. maddesine göre otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işveren, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır.
İşletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan sebepler; sürüm ve satış imkanlarının azalması, talep ve sipariş azalması, enerji sıkıntısı, ülkede yaşanan ekonomik kriz, piyasada genel durgunluk, dış pazar kaybı, ham madde sıkıntısı gibi işin sürdürülmesini imkansız hale getiren işyeri dışından kaynaklanan sebeplerle yeni çalışma yöntemlerinin uygulanması, işyerinin daraltılması, yeni teknolojinin uygulanması, işyerinin bazı bölümlerinin kapatılması ve bazı iş türlerinin kaldırılması gibi işyeri içi sebeplerdir.
İşletmenin, işyerinin ve işin gereklerinden kaynaklanan sebeplerle sözleşmeyi feshetmek isteyen işverenin fesihten önce fazla çalışmaları kaldırmak, işçinin rızasıyla çalışma süresini kısaltmak ve bunun için mümkün olduğu ölçüde esnek çalışma şekillerini geliştirmek, işi zamana yaymak, işçileri başka işlerde çalıştırmak, işçiyi yeniden eğiterek sorunu aşmak gibi varsa fesihten kaçınma imkanlarını kullanması, kısaca feshe son çare olarak bakması gerekir.
4857 Sayılı Kanun'un 20. maddesinin 2. fıkrasına göre feshin geçerli sebebe dayandığını ispat yükümlülüğü işverene aittir. İşçi, feshin başka bir sebebe dayandığını iddia ettiği takdirde, bu iddiasını ispatla yükümlüdür.
4857 Sayılı İş Kanunu'nun 22. maddesi uyarınca, İşveren, iş sözleşmesiyle veya iş sözleşmesinin eki niteliğindeki personel yönetmeliği ve benzeri kaynaklar ya da işyeri uygulamasıyla oluşan çalışma koşullarında esaslı bir değişikliği ancak durumu işçiye yazılı olarak bildirmek suretiyle yapabilir. Bu şekle uygun olarak yapılmayan ve işçi tarafından altı işgünü içinde yazılı olarak kabul edilmeyen değişiklikler işçiyi bağlamaz. İşçi değişiklik önerisini bu süre içinde kabul etmezse, işveren değişikliğin geçerli bir nedene dayandığını veya fesih için başka bir geçerli nedenin bulunduğunu yazılı olarak açıklamak ve bildirim süresine uymak suretiyle iş sözleşmesini feshedebilir. Bu maddeye dayanılarak yapılacak değişiklik feshinde: değişiklik ve fesih bildirimlerinin yazılı yapılması ve sebeplerinin de yazılı gösterilmesi geçerlilik koşuludur.
Dosya içeriğine göre, davacının davalı bankada yönetici yardımcısı pozisyonunda çalıştığı ve davalı tarafından Fortisbank'ın devralınması sonrası norm kadro çalışması kapsamında istihdam fazlası olduğu bu sebeple davacıya Bireysel ve İşletme Kredileri Grubu'nda Bireysel Kredi ve Kredi Kartları Erken Dönem Tahsilatları yönetici yardımcısı unvanıyla çalışmasının teklif edildiği, davacının teklif edilen pozisyonu bilgi birikimine ve niteliklerine uygun olmadığı gerekçesiyle kabul etmediği görülmektedir. Bunun üzerine davacının iş sözleşmesi 31.10.2011 günü feshedilmiştir.
Yargılama sırasında bilirkişi raporu alınmıştır. Raporda toplam personel sayısında 2011 yılı yıl sonu itibariyle azalmanın mevcut olması davalı işverenin işletmesel kararı tutarlılıkla uygulaması feshin son çare olması ilkesini uygulama olanağını bulabilmesi, davalının feshin geçerli sebebe dayandığını ispat yükümlülüğünü yerine getirebilmesi gerekçeleriyle feshin geçerli olduğu belirtilmiştir.
Mahkemece davacıya teklif edilen pozisyonun davacının bilgi, birikimine uygun olup olmadığı bu kapsamda çalışma koşullarını ağırlaştıran bir teklif olup olmadığı hususu değerlendirilmemiştir. Bu konuda değerlendirme yapılması için davacının yaptığı ve teklif edilen işin işleyiş şeklinin uzman bilirkişiler eşliğinde yerinde incelemeyle çalışma koşullarında esaslı değişiklik niteliğinde olup olmadığı araştırılmalıdır. Esaslı değişiklik niteliğindeyse davalının davacının bilgi ve birikimine uygun başka bir pozisyonda görev teklif etme imkanı olup olmadığı, ayrıca davacının makul süreli bir eğitimle kazanabileceği özellikleri itibariyle istihdam edilebileceği açık başka uygun pozisyon ya da pozisyonların bulunup bulunmadığı araştırılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yetersiz araştırmayla eksik bilirkişi raporuna dayanılarak karar verilmesi hatalı olup bu husus bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın, yukarda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istenmesi halinde ilgiliye iadesine, 17.06.2013 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy