(1475 S. K. m. 14) (4857 S. K. m. 32, 41, 44)
Dava: Davacı, kıdem, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti, ulusal bayram ve genel tatil, fazla çalışma ücreti, manevi tazminat ile ücret alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.
Hüküm süresi içinde taraflar avukatları tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi M. Yıldız tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Davacı vekili, davacının, davalıya ait işyerinde 01.06.1998-30.08.2009 tarihleri arasında gazeteci olarak basın iş kanununa tabi çalıştığını, iş sözleşmesinin işverence haksız olarak feshedildiğini, tazminat ve alacaklarının ödenmediğini ileri sürerek, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti, ulusal bayram genel tatil ücreti ve %5 fazlası, fazla çalışma ücreti, manevi tazminat ve ücret alacaklarının faizleriyle birlikte davalıdan tahsilini istemiş, taleplerini ıslah ederek artırmıştır.
Davalı vekili; davacının 18.02.2009-30.09.2009 tarihleri arasında çalıştığını, işi kendisinin bıraktığını, ücretinin asgari ücret olduğunu, ikramiye talep hakkının bulunmadığını, çalışması bir yılı doldurmadığı için yıllık izne hak kazanamadığını, fazla mesai yapmadığını, genel tatillerde çalışmadığını, basın ilan kurumuna olan borcunun kefil sıfatı ile işveren tarafından ödenmesi sebebiyle ücret alacağının bulunmadığını ve manevi tazminat talebi yönünden kanuni şartların oluşmadığını belirtilerek davanın reddini talep etmiştir.
Mahkemece, davacının, davalıya ait işyerinde 01.06.1998-30.08.2009 tarihleri arasında gazeteci olarak çalıştığı, iş sözleşmesinin işverence haksız olarak feshedildiği, davacının kıdem ve ihbar tazminatına hak kazandığı, ikramiye, yıllık izin ve ücret alacağı olduğu, ulusal bayram genel tatillerde çalıştığı, fazla çalışma yapmadığı, manevi tazminatın şartlarının oluşmadığı gerekçesiyle bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Kararı kanuni süresi içinde taraflar vekilleri temyiz etmiştir.
1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davacının tüm, davalının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.
Basın İş Kanununda bazı işçilik alacakları için öngörülen günlük yüzde beş fazla ödeme tutarlarından indirim yapılması ve işverence yapılan ödemenin mahsup edilmesi gerekip gerekmediği ile alacaklara uygulanan faiz türünün doğru olup olmadığı, ulusal bayram genel tatil ücreti hakkında karar verilmesi gerekip gerekmediği hususları taraflar arasında uyuşmazlık söz konusudur.
2-5953 sayılı Kanunda bir kısım işçilik alacakları için öngörülen günlük yüzde beş fazlasıyla ödeme kuralının mahiyeti tartışmalara sebep olmuş ve özellikle indirim uygulanıp uygulanamayacağı sorunu ortaya çıkmıştır. Konu, Yargıtay İçtihadları Birleştirme Büyük Genel Kuruluna intikal ettirilmiş ve 1973/4-6 sayılı içtihadı birleştirme kararında yüzde beş fazla ödeme parasının önce niteliği üzerinde durulmuş, faiz ya da tazminat olmadığı, uyulması zorunlu bir kamu hükmü olduğu kararda belirtilmiştir. Bahsi Geçen Yargıtay İçtihadları Birleştirme Büyük Genel Kurulu Kararında, günlük yüzde beş fazlasıyla ödeme kuralının yüksek oran bir oran içermesi sebebiyle vaktinde ödenmeyen ücretler bakımından karşılıklı kusur durumları gözetilerek 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 44. maddesi uyarınca bir indirime gidilmesi gerektiği kabul edilmiştir.
Somut olayda mahkemece, ulusal bayram genel tatil ücreti alacağının %5 fazlasından %95 indirim yapılarak kalan miktara karar verilmesi gerekirken alacağın tümünün hüküm altına alınması hatalı olmuştur.
3-İşverence davacıya fazladan 484.67 TL ödenmiş olup, bu miktarın belirlenen alacak tutarından mahsup edilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirdi.
4-Basın çalışanlarıyla ilgili 5953 sayılı Kanunda alacak ve tazminatlara bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faize hükmedileceği yönünde bir düzenleme de yer almamıştır. Bu itibarla gazetecinin tazminat ve alacaklarına bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faize karar verilmesi doğru olmaz. İşverenin temerrüde düşürüldüğü tarih ya da dava tarihinden itibaren kanuni faize karar verilmelidir. Kıdem tazminatı, ikramiye alacağı ve ulusal bayram genel tatil alacağının %5 fazlasına yasal faize hükmedilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.
5-Davacı ulusal bayram genel tatil ücreti ve %5 fazlası alacaklarının tahsili talebinde bulunmuştur. Mahkemece, ulusal bayram genel tatil alacağı ile ilgili olumlu ya da olumsuz bir karar verilmeden sadece bu alacağın %5 fazlasına karar verilmesi usul ve kanuna aykırı olup bozmayı gerektirir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten bozulmasına, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 25.06.2014 gününde oybirliği ile, karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy