(1475 S. K. m. 14) (4857 S. K. m. 17, 32, 57, 62) (YHGK 17.01.2007 T. 2007/9-13 E. 2007/17 K.) (YHGK 25.06.2008 T. 2008/11-448 E. 2008/454 K.)
Dava: Davacı, kıdem, ihbar tazminatı, ücret alacağı, yıllık izin ücreti, servis gideri ve ücret kesintisi alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.
Hüküm süresi içinde davalılar avukatları tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi H. Bağcıvan tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkilinin, davalılara ait işyerinde özel güvenlik elemanı olarak çalıştığını, iş sözleşmesinin haklı sebep olmaksızın işverence feshedildiğini, fazla ödendiği iddiası ile onbir ay süre ile ücretinden kesinti yapıldığını belirterek müvekkilinin ihbar ve kıdem tazminatı, yıllık izin ücreti ve ücret alacaklarının tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Davalılar, iş sözleşmesinin feshinin daha az personel çalıştırılması zorunluluğuna dayandığını, ayrıca ücretten yapılan kesintinin Sayıştay raporu gereği yerinde olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.
Mahkemece, yapılan ilk yargılama sonunda istekler, davacının son ücretinin asgari ücretin iki katı oranında olduğu kabul edilerek yapılan hesaplamaya göre hüküm altına alınmıştır.
Verilen bu ilk kararın davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine yapılan inceleme sonucunda dairemizin 21.11.2013 tarihli ilamı ile ''işverence yapılan kesintinin Sayıştay raporuna dayandığı ve haklı olduğu, somut olayda 4857 sayılı İş Kanunu'nun 62. maddesindeki şartların oluşmadığı, bu nedenle ücret kesintisine ilişkin talebin reddine karar verilmesi gerektiği'' gerekçesi ile bozulmuştur.
Mahkemece bozma ilamına uyulmuş ve ücret kesintisi isteğinin reddine; dava konusu diğer alacaklar yönünden bozma ilamı öncesi hükmün aynen kurulmasına karar verilmiştir.
Kurulan bu yeni karar süresi içinde davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.
Hükme esas alınan bilirkişi raporunda davaya konu isteklerle ilgili ikili bir hesaplama yapılmıştır. Mahkemece davacının ücretinin asgari ücretin %200 üzerinde olduğu hesaplama dikkate alınarak hüküm kurulmuştur. Hatalı değerlendirme içeren bilirkişi raporuna dayanılarak alacakların hesaplanması isabetsizdir.
Önceki bozma ilamında sadece ücret kesintisi ile ilgili değerlendirme yapılmış olması, diğer alacakların hesabında esas alınan ücret konusunda bir değerlendirme yapılmamış olmasının maddi hataya dayalı olduğu anlaşılmaktadır.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun kökleşmiş içtihatları maddi hataya dayanan bozma ya da onama ilamının usulü kazanılmış hak oluşturmayacağı yönündedir (Yargıtay HGK 17.01.2007 gün 2007/9-13 esas 2007/17 karar ve Yargıtay HGK 25.06.2008 gün 2008/11-448 esas, 2008/454 karar).
Bu tespitlerden sonra;
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalıların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.
2-Taraflar arasında davacının hesaplamaya esas ücretinin ne olması gerektiği ve 2012 yılında ücretten yapılan kesintinin hukuka uygun olup olmadığı konusunda uyuşmazlık vardır.
Dosya içeriğine göre, davacının ücreti hizmet alım sözleşmelerinde asgari ücretin % 100 fazlası olarak belirlenmiştir. Sayıştay denetiminden önce işçiye asgari ücretin %200 fazlası üzerinden ücret ödemesi yapılmaktayken Sayıştay'ın ilgili raporu üzerine %100 fazlası üzerinden ücret ödemesi yapılmaya başlanmış, önceden fazla ödenen miktarda işçi ücretinden her ay kesilerek geri alınmıştır.
İşverenin yaptığı bu kesinti haklı bir nedene dayanmaktadır. Diğer taraftan işçinin bu kesintiye uzun süre ses çıkarmaması, daha sonra açtığı dava ile birlikte talep etmesi de dürüstlük kuralına aykırıdır.
Bu durumda, mahkemece davacının talepleri, son bordrodaki ücrete göre yapılan hesaplama doğrultusunda hüküm altına alınmalı, ücret kesintisine ilişkin talebin de reddine karar verilmelidir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenlerden BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 21.04.2014 tarihinde oybirliği ile, karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy