MAHKEMESİ : Ankara 7. İş Mahkemesi
TARİHİ : 11/03/2014
NUMARASI : 2012/1824-2014/251
Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, uyuşmazlık toplu iş sözleşmesinin uygulanmasından doğmaktadır. Bu sebeple açılan davadaki hüküm altına alınan miktar toplu iş sözleşmesinin uygulanması yönünden tespit niteliği taşımaktadır. Bu durumda verilen kararın miktar yönünden kesin olduğu söylenemez. Buna göre, hüküm altına alınan miktarın kesin olduğu gerekçesiyle, davalının temyiz isteminin reddine ilişkin verilen mahkeme kararının bozularak ortadan kaldırılmasına karar verildi.
Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Y A R G I T A Y K A R A R I
Davacı vekili, davacının, davalıya bağlı Diyarbakır işyerinde çalıştığını, T...H.. Sendikası üye olduğunu ve toplu iş sözleşmesinden yararlandığını, işverence geçici görevlendirmeler ile işverene ait başka işyerlerinde çalıştırıldığını, bu görevlendirmeler sırasında kışla içerisinde işverenin emrinde ve her an buyruğuna hazır bir şekilde beklediğini, gece gündüz günün her saati akdi ve hafta tatili günlerinde her an göreve çağrılabileceği ve karakol dışına çıkmanın yasak olduğu söylenerek hazır bekletildiğini, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 63. ve Toplu İş Sözleşmesinin 61. ve 62. maddeleri gereğince işverenin emrinde ve her an göreve hazır beklediği bu çalışmalar için zamlı ücret ödenmesi gerekirken ödenmediğini belirterek akdi ve hafta tatili günlerinde yapılan bu fazla çalışma ücretlerinin faizleriyle birlikte davalıdan tahsilini istemiş, taleplerini ıslah ederek artırmıştır.
Davalı vekili, zamanaşımı ve hak düşürücü süre itirazında bulunarak, davacının geçici görevlendirildiği sürelerde bakım merkezi komutanlığından izin alınmadan fazla mesai yapılmayacağının belirtildiğini, izin alınarak yaptırılan fazla mesai karşılıklarının ödendiğini, akdi ve hafta tatili günlerinde kendilerine konaklama yeri tahsis edildiğini ve hiçbir çalışma yapmadıklarını, emniyet sebebi ile kışla dışına çıkmalarına müsaade edilmemiş ise de, kışla içinde bulunmalarının, akdi ve hafta tatili günlerinde çalışmak için hazır bekledikleri anlamına gelmeyeceğini, bu günler için puantaj tanzim edilmediğini, emredilmediği halde çalışarak iş yapmış olmalarının mümkün bulunmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Mahkemece davacının, davalı Bakanlığa bağlı P..../D... işyerinde saat ücretli işçi pozisyonunda çalıştığı, işletmede uygulanan toplu iş sözleşmesine taraf T... H... Sendikası üyesi olduğu, toplu iş sözleşmesinden yararlandığı, davacı ile bir kısım işçinin, geçici görevle görevlendirildikleri, davacının geçici görevli olduğu dönemde kışlada konakladığı ve genel olarak haftanın beş günü ve 08:00-17:30 saatleri arasında çalıştığı, haftalık fiili mesai süresinin kırkikibuçuk saat olduğu, hafta içinde arızi olarak yaptıkları fazla mesai karşılığı zamlı ücretlerin toplu iş sözleşmesi hükümlerine uygun olarak ödendiği, ancak dava konusu 22, 23, 29, 30.09.2012, 06, 07, 13, 14.10.2012 sözleşmesi (Cumartesi) ve hafta tatili (Pazar) günleri için ödeme yapılmadığı, 23. dönem işletme toplu iş sözleşmesinin 30/a. maddesince, davacı dava konusu sözleşmesi (Cumartesi) ve hafta tatili günlerinde fiilen çalışmamış ise de geçici görevlendirme sebebi nazara alındığında, akdi ve hafta tatili günlerinde de işverenin emir ve buyruğuna hazır durumda beklediğinin kabulü gerektiği gerekçesiyle bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararı kanuni süresi içinde davalı temyiz etmiştir.
Davacının, toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan akdi tatil ve hafta tatili ücretlerine hak kazanıp hak kazanmadığı hususu taraflar arasında uyuşmazlık konusudur.
Dosya içeriğinden, davacının T... H... Sendikası üyesi olduğu ve toplu iş sözleşmesinden yararlandığı, davacı ile bir kısım işçinin, iç güvenlik bölgesinde konuşlu operasyon birliklerinin arızalı araç, silah ve malzemelerinin onarımı maksadı ile Y.../H......Hudut Tugay Komutanlığı ile Dağ Komando Tugay Komutanlığı üs bölgelerinde geçici olarak saat ücretli işçi olarak geçici süreyle görevlendirildiği, davacının çalışmakta olduğu .... Bakım Merkezi Komutanlığınca düzenlenen "Görevlendirme mesaj formu"nun 5. maddesinde "Görevlendirilen personele ...Bakım Merkezi Komutanının emri alınmadan kesinlikle fazla mesai yaptırılmayacağı, yapıldığı takdirde fazla mesai ödenmeyeceği, ... Bakım Merkezi Komutanının müsaadesi alındıktan sonra fazla mesai yapıldığında "seyyar ekip fazla mesai çizelgesi"nin eksiksiz doldurulacağı hususlarının belirtildiği, ancak bu konuda davacıya yazılı bir bildirim yapılmadığı, bu durumun davacıya sözlü olarark iletildiğinin iddia edildiği, davacının geçici görevli olduğu dönemde bulunduğu kışlada konakladığı ve genel olarak haftanın beş günü ve 08:00-17:30 saatleri arasında çalıştığı, haftalık fiili mesai süresinin kırkikibuçuk saat olduğu, davacı ve diğer geçici görevli işçiye hafta içinde arızi olarak yaptıkları fazla mesai karşılığı zamlı ücretlerin toplu iş sözleşmesi hükümlerine uygun olarak ödendiği, ancak dava konusu edilen 22-23-29-30.09.2012,06-07-13-14.10.2012 sözleşmesi (Cumartesi) ve hafta tatili (Pazar) günleri için herhangi bir ödeme yapılmadığı, 23. dönem işletme toplu iş sözleşmesinin, “30/a. maddesinde,' İşçinin işinde ve işverenin her an buyruğunda hazır bir halde bulunmakla beraber, çalıştırılmaksızın ve çıkacak işi bekleyerek boş geçirdiği sürelerin iş süresinden sayılacağı, 61. Maddesinde, hafta tatili günleri için %80 zamlı ücret ödenmesi yapılacağı, 62. maddesine göre, Cumartesi günlerinde haftalık kırkbeş saatten eksik kalan ikibuçuk saat için %35 zamlı, kalan beş saat için ise %80 zamlı saat ücreti ödenmesi gerektiği, 25-a. İşyerlerinde normal çalışma süresinin günde sekizbuçuk saat, haftada beş gün ve kırkikibuçuk saat olduğu, işçilere bu çalışmaları karşılığında kırkbeş saat üzerinden ücret ödeneceği, b. İhtiyaç hallerinde, işyerinde işveren vekilinin onayı ile akdi tatil günleri mesai yaptırılabileceği, bu takdirde çalışma yapılacağının yirmidört saat önceden ilân edilmek suretiyle çalışacak işçilere duyurulacağı, c. Akdi tatil günlerinde çalıştırılan işçilere o günden önceki hafta içinde haftalık normal çalışma süresini fiilen tamamlayıp tamamlamadıklarına bakılmaksızın, haftalık normal çalışma süresine kadar çalışmaları ile ilgili ücretleri normal mesai üzerinden, normal haftalık çalışma süresi ile kırkbeş saat arasında geçen fazla süreli çalışmaları için ücretleri %35 zamlı olarak, kırkbeş saati aşan çalışmaları için ise, %80 zamlı ödeme yapılacağı, 31-Hafta tatilinden önceki gün akdi tatil günü olduğu,” hükümlerinin düzenlemiş olduğu anlaşılmıştır.
Somut olayda, davacının akdi tatil ve hafta tatillerinde fiili olarak çalışmadığı konusunda uyuşmazlık yoktur. Davacının, normal mesai saatleri dışında fiili olarak çalışmamış olsa bile çalışmaya hazır halde beklediğine dair işverene ait komutanlık sınırları içinde ikamet etmesi dışında bir delil bulunmamaktadır. Davacının Komutanlık dışında ikamet etmemesinin işçinin güvenliği gereği olduğu, davacının çalışmaya hazır halde beklemesine dair yazılı bir emir bulunmadığı, kaldı ki fazla çalışma yapan işçilere haklarının işverence ödendiği ve işyerinin kamu işyeri olduğu, yapılan ve yapılacak işlerin kayıtlarının bulunduğuda dikkate alındığında, mesai saatleri dışında çalışmaya hazır bekleme şartının oluşmadığı düşünülmeden davanın reddi yerine kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.
SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerden BOZULMASINA, 21.05.2014 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy