MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
DAVA : Davacı, kıdem tazminatı, ücret, fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil, yıllık izin ücreti ile kötüniyet tazminatı alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.
Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Y A R G I T A Y K A R A R I
Davacı, 2004 ve 01.03.2007 yılları arasında davalıya ait teknede kaptan ve dalgıç olarak çalıştığını ve iş sözleşmesinin davalı tarafından haklı sebep olmadan feshedildiğini belirterek kıdem, ihbar tazminatı ile birkısım işçilik alacaklarının hüküm altına alınmasını talep etmiştir.
Davalı, davacı ile aralarında iş sözleşmesi ilişkisi bulunmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Mahkemece bilirkişi hesaplaması doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Karar süresi içinde davalı tarafından temyiz edilmiştir.
1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.
2-Taraflar arasındaki ilk uyuşmazlık 854 sayılı Deniz İş Kanunu hükümlerinin uygulanıp uygulanmayacağı konusundadır.
854 sayılı Kanun'un 1. maddesi,“ Bu kanun denizlerde, göllerde ve akarsularda Türk Bayrağını taşıyan ve yüz ve daha yukarı grostonilatoluk gemilerde bir hizmet akti ile çalışan gemiadamları ve bunların işverenleri hakkında uygulanır.
Aynı işverene ait gemilerin grostonilatoları toplamı yüz veya daha fazla olduğu veyahut işverenin çalıştırdığı gemiadamı sayısı 5 veya daha fazla bulunduğu takdirde birinci bent hükmü uygulanır.“ düzenlemesini içermektedir.
Somut uyuşmazlıkta davacının davalıya ait isimli teknede ağırlıklı şekilde kaptan olarak çalıştığı anlaşılmaktadır. Açıklanan kanuni düzenleme doğrultusunda davacının çalıştığı teknenin grostonilatosu, hangi bayrağı taşıdığı, davalıya ait gemilerin grostonilatonları toplamı, davalının çalıştırdığı gemi adamı sayıları araştırılarak hükümlerinin uygulanıp uygulanmayacağı hususu açıklığa kavuşturulmalı ve davalının kazanılmış hakları da gözetilerek dava konusu tazminat ve alacaklar hakkında bu doğrultuda bir değerlendirme yapılmalıdır.
3-Taraflar arasındaki diğer uyuşmazlık davacının fazla mesai alacağına hak kazanıp kazanmadığı konusundadır.
Somut olayda, bir kısım davacı şahitleri davacının sezonda 09:00-18:00 saatleri arasında, diğer şahitler ise 10:00-15:00 veya 09:00-17:00 saatleri arasında çalıştığını beyan etmişlerdir. Delil olarak sunulan 2008 defterinde işe giriş çıkış saatleri davacı tarafından belirtilerek imzalanmıştır. Ancak davacının da kabulünde olduğu üzere davalıya ait teknedi çalışması 28.02.2007 tarihinde son bulmuştur. Hal böyle olunca anılan defterin sözleşmenin feshinden sonra düzenlendiği anlaşılmakla itibar edilmesi mümkün olmamıştır. Şahitlerin çelişkili beyanları ve dosya kapsamındaki tüm deliller değerlendirildiğinde gerek 4857 sayılı İş Kanunu'nun, gerekse 854 sayılı 'nun uyulanması halinde davacının fazla çalışma yaptığının kabul edilmesi mümkün değildir. Anılan talebin reddine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile kabulü hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.
4-Taraflar arasındaki diğer uyuşmazlık davacının aylık ücretinin miktarı konusundadır.
Davacı aylık 3.000,00 USD ücretle çalıştığını beyan ederek işçilik alacaklarının hüküm altına alınmasını talep etmiştir. Mahkemece emsal ücret araştırması yapılmış ve odasından gelen yazı cevabı esas alınarak davacının aylık 2.500,00 TL ücretle çalıştığı kabul edilmiştir. Ancak aylık ücretin miktarının belirlenmesi konusunda yapılan araştırma yeterli olmayıp, davacının yaptığı iş ve çalışma süresi, çalıştığı teknenin niteliği, grostonilatosu da belirtilerek ilgili işçi ve işveren kuruluşlarından yeniden emsal ücret araştırması yapılmalı, dosya içerisindeki diğer delillerle birlikte değerlendirilerek tazminata esas son ücreti belirlenmelidir. Eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.
Kabule görede, davalı lehine reddedilen miktar üzerinden nispi vekalet ücreti takdir edilmesi gerekirken maktu ücreti vekalete hükmedilmiş olması hatalıdır.
SONUÇ:Hükmün yukarıda açıklanan sebeplerden BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 30.03.2015 günü oybirliği ile karar verildi.