(4857 S. K. m. 18, 19, 20, 21) (2821 S. K. m. 31)
Dava ve Karar: Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.
Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi F. Benli tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Davacı İsteminin Özeti:
Davacı vekili, müvekkilinin iş sözleşmesinin işverence sendikaya üye olması sebebi ile geçersiz feshedildiğini ileri sürerek feshin geçersizliğine ve müvekkilinin işe iadesine karar verilmesini, işe başlatılmama halinde ödenmesi gereken tazrrânat miktarının davacının bir yıllık ücreti tutarında belirlenmesine ve boşta geçen süre ücret alacağının hüküm altına alınmasını istemiştir.
Davalı Cevabının Özeti:
Davalı vekili, davacının çalıştığı makinenin satılması sebebi ile iş yerinde kadro fazlalığı oluştuğunu, iş sözleşmesinin bu sebeple geçerli nedene dayalı feshedildiğini, feshin sendikal sebebe dayanmadığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.
Mahkeme Kararının Özeti:
Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının iş sözleşmesinin işveren tarafından geçersiz ve sendikal sebeple feshedildiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Temyiz:
Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.
Gerekçe:
4857 sayılı İş Kanunu'nun 18. maddesine göre otuz veya daha fazla işçi çalıştıran iş yerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işveren, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, iş yerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorunadır.
Dava tarihinde yürürlükte bulunan mülga 2821 sayılı Sendikalar Kanunu'nun "Sendikaya üye olup olmama hürriyetinin teminatı başlıklı 31. maddesini üçüncü fıkrasına göre; işveren, bir sendikaya üye olan işçilerle sendika üyesi olmayan işçiler veya ayrı sendikalara üye olan işçiler arasında işin sevk ve dağıtımında, işçinin mesleki ilerlemesinde, işçinin ücret, ikramiye ve primlerinde, sosyal yardım ve disiplin hükümlerinde ve diğer hususlara ilişkin hükümlerin uygulanması veya çalıştırmaya son verilmesi bakımından herhangi bir ayırım yapamaz; beşinci fıkrasına göre; işçiler, sendikaya üye olmaları veya olmamaları, iş saatleri dışında veya işverenin rızası ile iş saatleri içinde, işçi sendika veya konfederasyonlarının faaliyetlerine katılmalarından dolayı işten çıkarılamaz. Aynı maddenin altıncı fıkrasına göre ise; sendika üyeliği veya sendikal faaliyetlerden dolayı iş sözleşmesinin feshi halinde ise, 4857 sayılı Kanun'un 18, 19, 20. ve 21. madde hükümleri uygulanır. Ancak, 4857 sayılı Kanun'un 21. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ödenecek tazminat işçinin bir yıllık ücret tutarından az olamaz.
Dosya içeriğine göre iş sözleşmesinin davalı işveren tarafından geçerli sebebe dayalı feshedilip edilmediği ve feshin sendikal sebebe dayanıp dayanmadığı hususunda yapılan araştırma ve inceleme yetersizdir.
Davalı vekili; davacının iş sözleşmesinin iş yerinde mevcut bulunan iki adet "open end", beş adet "tarak" ve bir adet "erm" makinelerinin satılmasına bağlı olarak oluşan kadro fazlalığı sebebi ile feshedildiğini kıdem süresi dikkate alınarak işten çıkarmalar yapıldığını ileri sürmektedir. Dosya içerisinde mevcut emsal dosyaları üzerinden alınan bilirkişi raporları içeriği ile ilgili makinelerde en son üretimin 2012 Mart ayında yapıldığı, makinelerin iktisadi ömrünü tamamladığı ve fesih tarihten önceki beş aylık süre boyunca iş gücü fazlalığının ortaya çıktığı sabittir. Bozma ilamı sonrası alınan bilirkişi raporu içeriği ile ise fesih tarihinden sonra toplam ondört işçinin işe alındığı, bu işçilerinden nakliye, fitil takıcı ve kat büküm bölümünde çalıştırıldıkları anlaşılmaktadır. Mahkemece feshe gerekçe olarak satıldığı belirtilen ilgili makinelerde toplam kaç işçinin çalıştığı, bu işçilerden kaçının işten, çıkarıldığı ve ilgili makinelerde çalışan diğer işçilerin hangi bölümlerde ne şekilde istihdam edildiği, davacının fesih öncesi fiilen hangi görevi ifa ettiği ve fesih sonrası işe alınan işçiler ile aynı görevlerde istihdam edilip edilemeyeceği belirlenmeksizin feshin geçersiz sebebe dayandığının kabul edilmesi isabetsizdir
Öte yandan, iş yerinde fesih tarihi itibari ile çalışan, sendikaya üye olan, üyelikten çekilen, üyelikten çekilenlerden çalıştırılan, iş sözleşmesi feshedilen, işten çıkarılanlardan sendikalı olan ve sendikalı olup da iş yerinde çalışması devam eden işçiler olup olmadığı dosya içeriğinden anlaşılamamaktadır. Feshin sendikal sebebe dayanıp dayanmadığı hususunun kuşkuya yer vermeyecek şekilde açıklığa kavuşturulması için belirtilen yönlerden gerekli araştırmaya gidilmeli ve toplanacak deliller dosya içeriği ile yeniden bir değerlendirmeye tabi tutularak sonucuna göre bir karar verilmelidir. Eksik incelemeyle yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı bozulmasına, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 27.01.2015 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy