MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
DAVA : Davacı, kıdem tazminatı, fazla mesai ücreti ile ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.
Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Y A R G I T A Y K A R A R I
Davacı İsteminin Özeti:
Davacı vekili, davacının fazla mesai ücreti ve sair işçilik alacaklarının ödenmemesi, ücretinin asgari ücreti aşan kısmının elden vererek sigorta primlerini eksik ödemesi, müvekkilin görev tanımı dışında kalan muhtelif işlerde çalıştırılmış olup iş sözleşmesini haklı nedenle fesh edildiğini ileri sürerek kıdem tazminatı, fazla çalışma ücreti, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışma ücret alacağının net olarak hesaplanmak suretiyle tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı Cevabının Özeti:
Davalı vekili, davacının iş sözleşmesini haklı gerekçelere dayanmadan sonlandırmış olduğundan kıdem tazminatına hak kazanmadığını, davacının fazla mesai yapmadığı bu nedenle fazla mesai alacağının bulunmadığını, davacının dini, milli bayram ve genel tatillerde çalıştığı süre boyunca karşılığında kendisine ücretinin ödendiğini, alacağının bulunmadığını, savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkeme Kararının Özeti:
Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Temyiz:
Karar davacı ve davalı vekillerince temyiz edilmiştir.
Gerekçe:
1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere göre davacının ve davalının aşağıdaki bendlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.
2-Taraflar arasında davacının iş sözleşmesinin kıdem tazminatına hak kazanacak şekilde sona erip ermediği uyuşmazlık konusudur.
İşçinin emeğinin karşılığı olan ücret işçi için en önemli hak, işveren için en temel borçtur. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 32/4. maddesinde ücretin en geç ayda bir ödeneceği kurala bağlanmıştır. Yine 4857 sayılı Kanunu'nda, 5953 sayılı Basın İş Kanunu'nun 14. maddesinde öngörüldüğü gibi ücretin peşin ödeneceği öngörülmemiştir. Buna göre, aksi bireysel ya da toplu iş sözleşmesinde kararlaştırılmadığı sürece işçinin ücreti bir ay çalışıldıktan sora ödenmelidir.
Ücreti ödenmeyen işçinin bu ücretini işverenden dava ya da icra takibi gibi kanuni yollardan talep etmesi mümkündür.
Ücreti ödenmeyen işçinin alacağı konusunda takibe geçmesi ya da ücreti ödeninceye kadar iş görme edimini yerine getirmekten kaçınması, iş ilişkisinin devamında bazı sorunlara yol açabilir. Bu bakımdan, işverenle bir çekişme içine girmek istemeyen işçinin, haklı nedene dayanarak iş sözleşmesini feshetme hakkı da tanınmıştır.
İşçinin ücretinin kanun veya sözleşme hükümlerine göre ödenmemesi işçiye bu imkanı verir. Ücretin hiç ya da bir kısmının ödenmemiş olması bu konuda önemsizdir.
Ücretin ödenmediğinden söz edebilmek için işçinin kanun ya da sözleşme ile belirlenen ücret ödenme döneminin gelmiş olması ve işçinin bu ücrete hak kazanmış olması gerekir.
4857 sayılı Kanun'un 24/II-e bendinde sözü edilen ücret, geniş anlamda ücret olarak değerlendirilmelidir. İkramiye, primi, yakacak yardımı, giyecek yardımı, fazla mesai, hafta tatili, genel tatil gibi alacakların da ödenmemesi işçiye haklı fesih imkanı verir.
Somut olayda davacının ulusal bayram ve genel tatil alcağına hükmedilmesi dosya içeriğine uygun olup, mahkemece ücret alcağı bulunan işçinin haklı fesih imkanı olduğu gözetilmeksizin yazılı gerekçe ile kıdem tazminatının reddi hatalıdır.
3-Giydirilmiş ücret taraflar arasında uyuşmazlık konusudur.
Mahkemece, davacının işverene yemek ve yol yardımı yapılıp yapılamdığı hususunun sorulması talebi reddedilmiştir. Davalı işverene müzekkere yazılarak, müzekkere cevabı ve tüm dosya kapsamı değerlendirilerek sonuca varılması gerekir. Bu nedenle müzekkere yazılması talebinin reddi hatalıdır.
4-Ulusal bayram ve genel tatil alacağının zamanaşımına uğrayıp uğramadığı uyuşmazlık konusudur.
Hüküm altına alınan Ulusal bayram ve genel tatil alacağının bir kısmının zamanaşımına uğradığı ve davalı tarafından ıslah dilekçesine karşı süresinde zamanaşımı itirazında bulunulduğu nazara alınmaksızın hüküm kurulması hatalıdır.
5-Alacakların net ücret üzerinden mi brüt ücret üzerinden mi hüküm altına alınacağı uyuşmazlık konusudur.
Davacı tarafından net miktarlar üzerinden talepte bulunulmuş, Mahkemece net veye brüt olduğu açıklanmaksızın hükme esas alınan bilirkişi raporunda brüt olduğu belirtilen miktar kabul edilmiştir. Davacının net miktarlar üzerinden talepte bulunulduğu nazara alınmaksızın, taleple bağlı kalınarak net miktarlar üzerinden karar verilmesi gerekirken brüt miktara hükmedilmesi ve hüküm kısmında brüt olduğunun belirtilmemesi hatalıdır.
6-İşçilik alacaklarında uygulanması gereken faiz konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.
4857 sayılı Kanun'un çeşitli hükümlerinde faiz konusunda düzenlemelere yer verilmiştir. Anılan Kanun'un 34. maddesinde, gününde ödemeyen ücretler için mevduata uygulanan en yüksek faizin uygulanacağı hükmü bulunmaktadır. Maddede sözü edilen ücret geniş anlamda ücret olup, çalışma karşılığı ücretler ile ikramiye, pirim, jestiyon ve benzeri ödemeler ve fazla çalışma, hafta tatili ile bayram ve genel tatil ücretleri de bu kapsama dahildir. İşe iade davası ile tespit edilen en çok 4 aya kadar boşta geçen süreye ait ücret ve diğer haklar için de 4857 sayılı Kanun'un 34. maddesinde sözü edilen özel faiz türü uygulanmalıdır.
Somut olayda davacı tarafından açıkça mevduata uygulanan en yüksek faize hükmedilmesi talep edilmiş iken hüküm kısmında yürütülecek faizin kanuni faiz olarak belirtilmesi hatalıdır.
Sonuç:
Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 05.05.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy