MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
DAVA TÜRÜ : ALACAK
Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Y A R G I T A Y K A R A R I
Davacı İsteminin Özeti:
Davacı vekili, ihbar tazminatı ile bir kısım işçilik alacaklarının davalıdan tahsilini talep etmiştir.
Davalı Cevabının Özeti:
Davalı, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme Kararının Özeti:
Mahkemece bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Temyiz:
Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.
Gerekçe:
1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere göre davalının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının reddine,
2-Taraflar arasında davacının fazla çalışma yapıp yapmadığı konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.
Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. Ücret bordrolarına ilişkin kurallar burada da geçerlidir. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp kanıtlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.
Fazla çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda tarafların, tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.
İmzalı ücret bordrolarında fazla çalışma ücreti ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından gerçekte daha fazla çalışma yaptığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin fazla çalışma alacağının daha fazla olduğu yönündeki ihtirazi kaydının bulunması halinde, bordroda görünenden daha fazla çalışmanın ispatı her türlü delille yapılabilir. Bordroların imzalı ve ihtirazi kayıtsız olması durumunda, işçinin bordroda belirtilenden daha fazla çalışmayı yazılı belge ile kanıtlaması gerekir. İşçiye bordro imzalatılmadığı halde, fazla çalışma ücreti tahakkuklarını da içeren her ay değişik miktarlarda ücret ödemelerinin banka kanalıyla yapılması durumunda, ihtirazi kayıt ileri sürülmemiş olması, ödenenin üzerinde fazla çalışma yapıldığının yazılı delille ispatlanması gerektiği sonucunu doğurmaktadır.
Somut uyuşmazlıkta, Mahkemece, tanık anlatımlarından hareketle davacının işyerinde haftanın 7 günü çalıştığı, günlük çalışmasının 08.00-18.00 saatleri arasında günlük 1 saatlik ara dinlenme süresinin tenzili ile 9 saat olduğu ve haftada 9 saat fazla çalışma yapıldığı kabul edilmiştir. Ancak varılan sonuç dosya kapsamı ile uyumlu değildir.
Davacı tanık olarak dinlendiği ... 15. İş Mahkemesi'nin 2013/639 Esas sayılı dava dosyasında, ... Şantiyesinde çalıştığı dönemde günde 1.5 saat ara dinlenme kullanarak çalıştıklarını beyan etmiştir. Bu beyan kendisini bağlar. Davacı tanıkları ise husumetli olup çalışma koşulları bakımından beyanları birbirinden farklıdır. Dosya kapsamında davacı tanık anlatımlarını destekleyecek bir başka delile de rastlanılmamıştır. Davalı tanığının beyanı ise ... Şantiyesinde 8.00-17.00 arası, Bala işyerinde ise 8.00-17.00 çalışmanın yanı sıra 1.5-2 saat daha fazla çalışıldığı yönündedir. Davacı tanıklarının husumetli olması nedeniyle davalı tanık anlatımına uygun hesaplama yapılması gerekmekte ise de, dava dilekçesinde çalışma süresi boyunca 8.00-18.00 arası çalışıldığı ileri sürüldüğünden çalışmanın 18.00 den sonraya uzadığını kabul, taleple bağlılık ilkesi nedeniyle mümkün değildir.
Dava dilekçesi, davacının tanık olarak verdiği beyan ve az yukarıda da özetlenen tüm dosya kapsamından, ... şantiyesinde çalışmanın 8.00-17.00 saatleri arasında olduğu, davacının tanık olarak dinlendiği dosyadaki beyanı nedeni ile ara dinlenme süresi olarak günde 1.5 saat düşüldüğünde ... Şantiyesindeki çalışma süresi bakımından fazla çalışma ücreti talebinin reddi gerektiği sonucuna varılmaktadır.
Bala işyerinde çalışılan dönem için davalı tanığının beyanına ve davacı iddiasına göre haftada 9 saat fazla çalışma yapıldığı kabulünde isabetsizlik bulunmamakta ise de, bu döneme ilişkin bordrolardan 2012 Mayıs bordrosunda tahakkuk bulunmaktadır. Bordro imzasız olmakla birlikte davalı, banka kayıtlarına delil olarak dayandığından bu aya ait banka kaydı getirtilerek bordroda tahakkuk ettirilen fazla çalışma ücretinin ödenip ödenmediği belirlenmeli, ödeme var ise bordro imzasız olduğundan alacak miktarından mahsup edilerek hesaplama yapılmalıdır.
Belirtilen yönler gözetilmeden karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.
3-Davacı işçinin hafta tatili kullanıp kullanmadığı hususu da taraflar arasında uyuşmazlık konusudur.
Hafta tatili gününde çalıştığını iddia eden işçi, norm kuramı uyarınca bu iddiasını ispatla yükümlüdür. Ücret bordrolarına ilişkin kurallar burada da geçerlidir. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp kanıtlanmadıkça, imzalı bordroda yer alan hafta tatili ücreti ödemesinin yapıldığı varsayılır. Bordroda ilgili bölümünün boş olması ya da bordronun imza taşımaması halinde, işçi hafta tatilinde çalışma yaptığını her türlü delille ispat edebilir.
Hafta tatillerinde çalışıldığının ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları, yazılı delil niteliğindedir. Ancak, sözü edilen çalışmanın bu tür yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda tarafların dinletmiş oldukları tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir. Hafta tatili çalışmalarının yazılı delil ya da tanıkla ispatı imkân dahilindedir. İşyerinde çalışma düzenini bilmeyen ve bilmesi mümkün olmayan tanıkların anlatımlarına değer verilemez.
İmzalı ücret bordrolarında hafta tatili ücreti ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından daha fazla çalışıldığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin hafta tatili alacağının bordroda görünenden daha fazla olduğu yönünde bir ihtirazi kaydının bulunması halinde, hafta tatili çalışmalarının ispatı her türlü delille yapılabilir. Buna karşın, bordroların imzalı ve ihtirazi kayıtsız olması durumunda dahi, işçinin bordroda yazılı olanın dışında hafta tatillerinde çalışmaların yazılı delille kanıtlaması mümkündür. Hafta tatili ücretlerinin tahakkuklarını da içeren her ay değişik miktarlarda ücret ödemelerinin banka kanalıyla yapılması durumunda, ihtirazi kayıt yoksa ödenen tutarın dışında hafta tatili çalışması yapıldığının yazılı delille ispatlanması gerekir.
Somut uyuşmazlıkta, mahkemece davacının tüm çalışma süresi boyunca haftanın 7 günü çalıştığı kabul edilmiş ise de; varılan sonuç dosya kapsamı ile örtüşmemektedir. Davacı, tanık olarak dinlendiği ... 15. İş Mahkemesi'nin 2013/639 Esas sayılı dava dosyasında ... şantiyesindeki çalışmalarını anlatırken haftada 1 gün izin kullandıklarını beyan etmiştir. Davalı tanığının anlatımı da bu yöndedir. Ayrıca, dosya içerisinde 06.06.2012 - 10.6.2012; 20.07.2012 - 22.07.2012, 17.08.2012 - 18.08.2012, 22.08.2012 - 25.08.2012, 21.10.2012 - 24.10.2012, 25.01.2013 - 09.02.2013, 02.01.2013 - 05.01.2013 tarihlerinde hafta tatili karşılığı toplu kullandırılan izinler bulunmaktadır. Hafta tatili dinlenme hakkının niteliğine göre, toplu olarak kullandırılması, kanunen geçerli bir kullandırım sayılamaz ise de; hafta tatilinin toplu kullanılmasına ilişkin izin belgelerinde yer alan izin günlerinden sadece o haftaya denk gelen bir hafta tatili gününde dinlendiğinin kabulü gerekmektedir. Anılan sebeple, davacının ... Şantiyesinde haftanın 6 günü çalışıldığı yönündeki beyanı ve hafta tatili izinlerinin toplu kullandırıldığına dair belgeler birlikte değerlendirilerek, hafta tatili ücreti alacağında sonuca gidilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç:
Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerden BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine, 25.10.2017 gününde oybirliği ile karar verildi.