Y A R G I T A Y İ L A M I
MAHKEMESİ : Ankara 11. İş Mahkemesi
TARİHİ : 07/07/2015
NUMARASI : 2013/215-2015/777
DAVA : Davacı, Bakanlık kayıtlarının hatalı olduğunu beyanla, istatistiğin iptali, işçi konumundaki çalışan sayısı ile davalı sendikaların üyelik ve yüzde oranlarının yeniden tespitine, karşı davacı ise Türkiye Gazeteciler Sendikası üye sayısının iptaline ve gerçek üye sayısının tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme, asıl dava ve birleşen davayı kısmen hüküm altına almıştır.
Hüküm süresi içinde davalı Ç.. B.. avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Y A R G I T A Y K A R A R I
Davacı İsteminin Özeti:
Asıl davada, davacı Medya İşçileri Sendikası vekili, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu gereğince “İşkollarındaki İşçi Sayıları ve Sendikaların Üye Sayılarına İlişkin 2013 Ocak Ayı İstatistikleri Hakkında Tebliğ” in 26.01.2013 tarihli Resmi Gazete'de yayımlandığını, tebliğin “Basın, Yayın ve Gazetecilik” işkolunda çalışan işçi sayısının fazla tespit edildiğini, müvekkili Medya İşçileri Sendikasının üye sayısının ve işkolundaki yüzdelik temsil oranının eksik ve düşük, Türkiye Gazeteciler Sendikası, Türkiye Basın, Yayın, Grafiker ve Ambalaj İşçileri Sendikası ve Türkiye Basın Sanayii İşçileri Sendikasının üye sayıları ile işkolundaki yüzdelik temsil oranlarının yüksek tespit edildiğini, Türkiye Gazeteciler Sendikası üyeliğinden çekilmek suretiyle müvekkili Medya İş Sendikasına üye olan işçilerden bir kısmının Türkiye Gazeteciler Sendikası üyesi gibi gösterildiğini, Ç.. B.. kayıtları hatalı olduğundan yayımlanan istatistiklerin de hatalı olduğunu ileri sürerek 2013 Ocak ayı istatistiklerinin 08 nolu “Basın Yayın ve Gazetecilik” işkolunda çalışan toplam işçi sayısı ile sendikaların üye sayısı ve yüzdelik temsil oranlarının iptaline ve yeniden tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen davada, davacı Türkiye Gazeteciler Sendikası vekili, Ç.. B..nın hazırladığı “İşkollarındaki İşçi Sayıları ve Sendikaların Üye Sayılarına İlişkin 2013 Ocak Ayı İstatistikleri Hakkında Tebliğ” in 26.01.2013 tarihli Resmi Gazete'de yayımlandığını, kanuni süresinde yersiz, eksik ve yanlış kayıtlara dayanılarak yapılan tespite ilişkin tebliğin Türkiye Gazeteciler Sendikası'nın üye sayısına itiraz ettiklerini, mahkeme tarafından gerçek durumun ortaya çıkarılarak, üye sayısının gerçeğe uygun olarak tespit edilmesi gerektiğini ileri sürerek 2013 Ocak ayı istatistiğinde 08 nolu “Basın, Yayın ve Gazetecilik” işkolunda kurulu Türkiye Gazeteciler Sendikası üye sayısının iptaline ve gerçek üye sayısının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı Cevabının Özeti:
Asıl ve birleşen davaya cevap veren davalılar, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkeme Kararının Özeti:
Mahkemece, asıl ve birleşen davanın kabulüne karar verildiği belirtilerek, 26.01.2013 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan istatistiğin 08 nolu “Basın, Yayın ve Gazetecilik” işkolunda çalışan işçi sayısı ve sendika üye sayıları ile işkolundaki yüzdelik temsil oranları yönünden iptali ile yeniden tespitine karar verilmiştir.
Temyiz:
Kararı asıl ve birleşen dava yönünden davalı Ç.. B.. temyiz etmiştir.
Gerekçe:
Dava, Ç.. B.. tarafından yayımlanan işkollarındaki işçi sayıları ve sendikaların üye sayılarına ilişkin istatistik iptaline ilişkindir.
6356 sayılı Kanun’un 41. maddesinin 5. fıkrasının dava tarihinde yürürlükte olan metnine göre “Bir işkolunda çalışan işçilerin yüzde üçünün tespitinde Bakanlıkça her yıl ocak ve temmuz aylarında yayımlanan istatistikler esas alınır. Bu istatistiklerde her bir işkolundaki toplam işçi sayısı ile işkollarındaki sendikaların üye sayıları yer alır. Yayımlanan istatistik, toplu iş sözleşmesi ve diğer işlemler için yeni istatistik yayımlanıncaya kadar geçerlidir. Yetki belgesi almak üzere başvuran veya yetki belgesi alan işçi sendikasının yetkisini daha sonra yayımlanacak istatistikler etkilemez.” Aynı maddenin 6. fıkrasına göre ise “Yayımından itibaren on beş gün içinde itiraz edilmeyen istatistik kesinleşir. İstatistiğin gerçeğe uymadığı gerekçesiyle bu süre içinde Ankara İş Mahkemesine başvurulabilir. Mahkeme bu itirazı on beş gün içinde sonuçlandırır. Mahkemece verilen karar, ilgililerce veya Bakanlıkça temyiz edilebilir. Yargıtay temyiz talebini on beş gün içinde kesin olarak karara bağlar.” Yine aynı maddenin 7. fıkrasında da, “Bakanlık, yetkili sendikanın belirlenmesinde ve istatistiklerin düzenlenmesinde kendisine gönderilen üyelik ve üyelikten çekilme bildirimleri ile Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılan işçi bildirimlerini esas alır.” hükmüne yer verilmiştir.
6356 sayılı Kanun'un geçici 6. maddesinin 1. fıkrasının yine dava tarihinde yürürlükte olan metnine göre "41'inci maddenin birinci ve beşinci fıkraları ile 43'üncü maddenin ikinci ve dördüncü fıkralarında yer alan kurulu bulunduğu işkolunda en az yüzde üç üye şartı, Ekonomik ve Sosyal Konseye üye konfederasyonlara bağlı işçi sendikaları için Ocak 2013 istatistiğinin yayımı tarihinden 01/07/2016 tarihine kadar yüzde bir, 01/07/2018 tarihine kadar yüzde iki olarak uygulanır.” hükmü öngörülmüştür.
Somut olayda, 26 Ocak 2013 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanan 6356 sayılı Kanun gereğince işkollarındaki işçi sayıları ve sendikaların üye sayılarına ilişkin 2013 Ocak ayı istatistiklerinin “Basın, Yayın ve Gazetecilik” işkoluna ait verilerine göre, işkolundaki toplam işçi sayısının 104.141, Türkiye Basın, Yayın, Grafiker ve Ambalaj İşçileri Sendikası'nın üye sayısı 1.791, Türkiye Gazeteciler Sendikası'nın üye sayısı 817, Türkiye Basın Sanayii İşçileri Sendikası'nın üye sayısı 546 ve Medya İşçileri Sendikası'nın üye sayısı 560 olarak tespit edildiği görülmüştür.
Bu açıklamalar ışığında davalı vekilinin temyiz itirazları değerlendirildiğinde;
1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere göre davalının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.
2-Birleşen davada, davacı vekilinin tek talebi müvekkili Türkiye Gazeteciler Sendikasının üye sayısının iptali ile gerçek sayının tespitine ilişkindir. Dava konusu istatistik ile anılan sendikanın üye sayısı 817 olarak tespit edilmiştir. Yargılama sonucunda mahkemece, söz konusu sendikanın üye sayısının yeniden 817 olarak tespit edilmesine göre, birleşen davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde kabulüne karar verildiğinin belirtilmesi hatalıdır.
3-Mahkemece, 2012 Aralık ayı verileri esas alınarak işçi ve üye sayılarının tespit edildiğinin belirtildiği bilirkişi raporuna itibarla hüküm kurulmuş ise de, karar bu yönü itibariyle de isabetsizdir.
Dava konusu istatistik, 26.01.2013 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanmıştır. Bu itibarla, mahkemece, istatistik yayım tarihi itibariyle güncel işçi ve üye sayılarının tespiti gerekmektedir. Nitekim davalı Bakanlık tarafından da, en son verilen bildirgeler ile yayım tarihine kadar kuruma verilen işe giriş ve işten ayrılış bildirgeleri nazara alınarak 26.01.2013 tarihi itibariyle istatistiklerin tespit edildiği belirtilmiştir. Anılan hususlar gözetilmeksizin eksik inceleme ile verilen karar hatalıdır.
4-Diğer taraftan, bilirkişi tarafından Medya İşçileri Sendikasının üye sayısı belirlenirken, sadece davacı sendika tarafından dosya kapsamına sunulan üye kayıt fişleri nazara alınarak sonuca gidilmesi de doğru olmamıştır. Bu anlamda olmak üzere, mahkemece 6356 sayılı Kanun'un 19. maddesinde düzenlenen sendika üyeliğinin sona erme sebeplerinin nazara alınması gerekmektedir.
Yapılması gereken iş, davacı sendika tarafından sunulan üye kayıt fişlerindeki işçiler açısından 6356 sayılı Kanun'un 19. maddesinde düzenlenen üyeliğin sona erme sebepleri yönünden gerekli araştırmanın yapılması ve bu suretle sonuca gitmektedir. Bu hususta Ç.. B..ndan da tüm kayıtlar eksiksiz olarak getirilmeli ve kayıtlar mukayeseli olarak incelenmelidir. Ayrıca bu hususta davacı vekiline yeterli süre verilerek, Bakanlık kayıtlarına karşı davacı vekilinin beyanı alınmalı ve somut olarak toplam işçi sayısı ve üye sayısı yönünden hangi kayıtlara karşı itirazları olduğu belirlenmeli ve somut tespitler yapılarak oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekmektedir. Eksik inceleme ile verilen karar bu yönü itibariyle de hatalıdır.
5-Hükme esas alınan bilirkişi raporunda, işkolundaki toplam işçi sayısı tespit edilirken Bakanlık tarafından bildirilen “Basın, Yayın ve Gazetecilik” işkolunun kapsadığı NACE kodlarındaki çalışan işçi sayıları nazara alınarak sonuca gidildiği belirtilmiş ise de, Bakanlık tarafından dosya kapsamına sunulan listenin 5920, 7420 ve 9003 numaralı NACE kodlarını kapsamadığı anlaşıldığından, karar bu açıdan da isabetsizdir.
Mahkemece, 08 nolu “Basın, Yayın ve Gazetecilik” işkolunun kapsadığı NACE kodları esas alınarak çalışan işçi listelerine dair kayıtlar eksiksiz olarak dosyaya getirtilmeli ve bu suretle sonuca gidilmesi gerekmektedir. Anılan hususlar gözetilmeksizin, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç:
Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerle BOZULMASINA, 11.01.2016 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.