MAHKEMESİ:İş Mahkemesi
DAVA TÜRÜ: ALACAK
Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davacı ve davalılar vekilleri tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Y A R G I T A Y K A R A R I
Davacı isteminin özeti:
Davacı vekili, müvekkilinin iş sözleşmesinin haksız şekilde işverence feshedildiğini ileri sürerek, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, ulusal bayram ve genel tatil, yıllık ücretli izin ve fazla mesai alacaklarının tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalıların cevaplarının özeti:
Davalı Bakanlık vekili,dava konusu alacakların zamanaşımına uğradığını, müvekkili idarenin ihale makamı olduğunu beyanla davanın reddini savunmuştur.
Davalı ... şirketi vekili, davacının çalışma süresinin iddia edildiği gibi 2009 yılı mayıs ayında değil 01/01/2012 tarihinde çalışmaya başladığını, davacının iş sözleşmesini haklı neden olmaksızın feshettiğini ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.
Mahkeme kararının özeti:
Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Temyiz:
Karar davacı ve davalılar vekillerince temyiz edilmiştir.
Gerekçe:
1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalıların tüm davacının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
2-Taraflar arasında iş sözleşmesinin kimin tarafından feshedildiği hususu çekişmelidir.
4857 sayılı İş Kanunu’na göre feshin işçi veya işveren tarafından yapılmasına bağlanan hukuki sonuçlar farklı olduğundan, fesih bildiriminin kimin tarafından gerçekleştirildiğinin belirlenmesi önem taşımaktadır. İş sözleşmesinin kimin tarafından feshedildiği belirlendikten sonra sözleşmeyi sona erdiren bozucu yenilik doğuran hak bu kişi tarafından kullanılmış sayılacağından, feshe bağlanan hukuki sonuçlar kullanan kişiye göre belirlenecektir.
İş hukuku yargılamasında iş sözleşmesinin işverence haksız olarak feshedildiğinin ileri sürülmesi halinde feshin haklı olarak yapıldığının ispat yükü işverene düşer.
Somut olayda, mahkemece iş sözleşmesinin davacı işçi tarafından ücret alacaklarının ödenmemesi sebebiyle 4857 sayılı yasının 24/II-e maddesi uyarınca haklı nedenle feshedildiği kabul edilmiş ise de, karar dosya içeriğine uygun düşmemektedir.
Dava dilekçesinde, iş sözleşmesinin davalı alt işveren şirket tarafından haklı sebep olmaksızın feshedildiği ileri sürülmüş, davalı alt işveren ise iş sözleşmesinin davacı tarafından haklı neden olmaksızın feshedildiğini savunmuştur. Mahkemece davacının ücret alacaklarının ödenmemesi üzerine iş sözleşmesini haklı nedenle feshettiği kabul edilmiş ise de tarafların iddia ve savunmaları ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde davacının iş sözleşmesini haklı nedenle feshettiğine dair bir iddiası bulunmadığı gibi feshe ilişkin ispat yükü üzerinde bulunan davalı işverence savunulan istifa olgusunun ispat edilemediği anlaşılmış olup taraflar arasındaki sözleşmenin davalı işverence haklı neden olmaksızın feshedildiği kabulü ile davacı lehine ihbar tazminatına hükmedilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi isabetli olmayıp bozmayı gerektirmiştir.
3-4857 sayılı İş Kanun'unda 32. maddenin ilk fıkrasında, genel anlamda ücret, bir kimseye bir iş karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve para ile ödenen tutar olarak tanımlanmıştır.
İş sözleşmesinde ücretin kararlaştırılmadığı hallerde ücretin miktarı, işçinin kişisel özellikleri, işyerindeki ya da meslekteki kıdemi, meslek unvanı, yapılan işin niteliği, iş sözleşmesinin türü, işyerinin özellikleri, emsal işçiler o işyerinde ya da başka işyerlerinde ödenen ücretler, örf ve adetler göz önünde tutularak belirlenir.
İşçinin kıdemi, meslek unvanı, fiilen yaptığı iş, işyerinin özellikleri ve emsal işçilere ödenen ücretler gibi hususlar dikkate alındığında imzalı bordrolarda yer alan ücretin gerçeği yansıtmadığı şüphesi ortaya çıktığında, bu konuda tanık beyanları gözetilmeli ve işçinin meslekte geçirdiği süre, işyerinde çalıştığı tarihler, meslek unvanı ve fiilen yaptığı iş bildirilerek ilgili işçi ve işveren kuruluşlarından emsal ücretin ne olabileceği araştırılmalı, ayrıca davacının çalıştığı işyerinin faaliyet gösterdiği alanda uzman bir bilirkişiden de görüş alınarak davacının fesih tarihindeki gerçek ücreti saptanmalı ve tüm deliller birlikte değerlendirilerek bir sonuca gidilmelidir.
Mahkemece, Türkiye İstatistik Kurumunun resmi internet sitesindeki “kazanç bilgisi sorgulama” kısmından da faydalanılması ve emsal ücret araştırması sonucunda elde edilen verilerle birlikte, anılan Kurumun resmi internet sitesindeki bilgiler de dikkate alınarak emsal ücretin belirlenmesi mümkündür.
Somut olayda, davacı işçi aylık net 1.200,00TL ücret aldığını iddia etmiş, davalı taraf davacının asgari ücretle çalıştığını savunmuştur. Davacı tanıkları davacının iddiasını, davalı tanıkları ise davalının savunmasını doğrular şekilde beyanda bulunmuştur. Mahkemece davacının ücreti yeterli araştırma yapılmaksızın tespit edildiği anlaşılmış olup ücretin yukarıda açıklanan şekilde ilgili meslek odalarından ve diğer kuruluşlardan yapılacak emsal ücret araştırması ile Türkiye İstatistik Kurumu'nun resmi internet sitesindeki “kazanç bilgisi sorgulama” kısmındaki bilgilerle belirlendikten sonra karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile hüküm kurulması hatalı olmuştur.
SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerden BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine, 27/06/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.