MAHKEMESİ:Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
DAVA TÜRÜ: ALACAK
Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraf vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Y A R G I T A Y K A R A R I
Davacı İsteminin Özeti:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: davacının davalı işyerinde pompacı olarak görev yaptığını, iş sözleşmesine haksız olarak son verildiğini belirterek kıdem ve ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti, fazla mesai ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti taleplerinin davalıdan tahsilini talep etmiştir.
Davalı Cevabının Özeti:
Davalı vekili davanın reddini savunmuştur.
Mahkeme Kararının Özeti:
Mahkemece, yapılan yargılama sonucunda toplanan delillere göre ve bilirkişi raporu doğrultusunda yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Temyiz:
Kararı taraf vekilleri temyiz etmiştir.
Gerekçe:
1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere göre tarafların aşağıdaki bendlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
2-Davacının talep ettiği alacaklara uygulanacak faizin başlangıç tarihi taraflar arasında uyuşmazlık konusudur.Davacı davalıya hitaben düzenlediği 01.03.2013 tarihli ihtarnamede iş sözleşmesine kanuna aykırı olarak son verildiğini belirterek davalıdan 20.000,00 TL kıdem tazminatı, 3.000,00 TL ihbar tazminatı, 10.000,00 TL fazla mesai ücreti, 6.000,00 TL yıllık izin ücreti, 4.000,00 TL ulusal bayram ve genel tatil ücretinin 7 gün içerisinde kendisine ödenmesini talep ettiği ve ihtarnamenin 13.03.2013 tarihine davalıya tebliğ edildiği anlaşılmıştır. Yapılan yargılama sonucunda da 7.878,73 TL kıdem kazminatı, 1.755,60 TL ihbar tazminatı, 4.075,50 TL brüt yıllık izin alacağı 5.937,62 TL fazla mesai ücreti 462,41 TL ulusal bayram ve genel tatil ücreti hüküm altına alınmış olup hüküm altına alınan miktarlar dikkate alındığında davalının alacakların tümü bakımından temerrüte düşürüldüğü dosya kapsamında sabittir. Bu durumda davalıya tanınan 7 günlük sürenin ihtarnamenin tebliği tarihine eklenerek davacının kıdem tazminatı talebi dışındaki alacaklara 21.03.2013 tarihinden itibaren faize hükmedilmesi gerektiği halde dava ve ıslah tarihi olarak faize hükmedilmesi hatalı olup bozma sebebidir.
3- Taraflar arasında bir diğer uyuşmazlık, işçinin kullandırılmayan izin sürelerine ait alacağı bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.4857 sayılı Kanun'un 59. maddesinde, iş sözleşmesinin herhangi bir nedenle sona ermesi halinde, işçiye kullandırılmayan yıllık izin sürelerine ait ücretlerin son ücret üzerinden ödeneceği hükme bağlanmıştır. Yıllık izin hakkının ücrete dönüşmesi için iş sözleşmesinin feshi şarttır. Bu noktada, sözleşmenin sona erme şeklinin ve haklı nedene dayanıp dayanmadığının önemi bulunmamaktadır.
Yıllık izinlerin kullandırıldığı noktasında ispat yükü işverene aittir. İşveren yıllık izinlerin kullandırıldığını imzalı izin defteri veya eşdeğer bir belge ile kanıtlamalıdır.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 31. maddesinde, hakimin davayı aydınlatma ödevi düzenlenmiş olup, madde uyarınca, hakim uyuşmazlığın aydınlatılmasının zorunlu kıldığı durumlarda, maddi veya hukuki açıdan belirsiz yahut çelişkili gördüğü hususlar hakkında, taraflara açıklama yaptırabileceği, soru sorabileceği ve delil gösterilmesini isteyebileceği düzenlenmiştir.Somut uyuşmazlıkta, davalıya ait işyerinde 8 yıl 4 ay 16 gün çalışması bulunan davacının çalışma süresi boyunca hiç izin kullanmadığı kabulüne göre yıllık ücretli izin karşılığı alacak hesabı yapılmıştır. Davacının çalışma süresi boyunca hiç ücretli izin kullanmaması hayatın olağan akışına aykırı olduğundan, hakimin 6100 sayılı HMK’nın 31. maddesinde düzenlenen davayı aydınlatma ödevi çerçevesinde; Mahkemece, davacı asilin çalışma süresi boyunca ücretli izin kullanıp kullanmadığı, kullanmış ise kaç gün yıllık ücretli izin kullandığı konusunda beyanı alınmalı bundan sonra sonucuna ve tüm dosya kapsamına göre bir karar verilmelidir.
4-Taraflar arasında davacının bir kısım alacaklarının zamanaşımına uğrayıp uğramadığı hususu da tartışmalıdır.
Zamanaşımı, alacak hakkının belli bir süre kullanılmaması yüzünden dava edilebilme niteliğinden yoksun kalmasını ifade eder. Bu tanımdan da anlaşılacağı üzere zamanaşımı, alacak hakkını sona erdirmeyip sadece onu "eksik bir borç" haline dönüştürür ve alacağın dava edilebilme özelliğini ortadan kaldırır.Bu itibarla zamanaşımı savunması ileri sürüldüğünde, eğer savunma gerçekleşirse hakkın dava edilebilme niteliği ortadan kalkacağından, artık mahkemenin işin esasına girip onu incelemesi mümkün değildir.
Uygulamada, fazlaya ilişkin hakların saklı tutulması, dava açma tekniği bakımından, tümü ihlal ya da inkâr olunan hakkın ancak bir bölümünün dava edilmesi, diğer bölümüne ait dava ve talep hakkının bazı sebeplerle geleceğe bırakılması anlamına gelir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunca benimsenmiş ilkeye göre, kısmi davada fazlaya ilişkin hakların saklı tutulmuş olması, saklı tutulan kesim için zamanaşımını kesmez, zamanaşımı, alacağın yalnız kısmi dava konusu yapılan miktar için kesilir.Somut olayda davacı işçinin dosya kapsamından 15.06.2004-31.10.2012 tarihleri arasında çalıştığı anlaşılmakta olup davacı dava dilekçesinde kıdem ve ihbar tazminatının yanısıra fazla mesai ücreti ve ulusal bayram ve genel tatil ücreti talebinde de bulunmuş, kısmi olarak açtığı davasını 28.12.2015 tarihinde harcını yatırmak sureti ile ıslah etmiştir. Dosya kapsamında davacının ıslah dilekçesinin davalıya tebliğ edildiğine dair tebligate rastlanmamakla birlikte davacı vekilinin ıslah dilekçesinin sunulmasından sonra davalı vekilinin, ilk celsede ıslaha karşı zamanaşımı itirazında bulunduğu anlaşıldığından davalının zamanaşımı itirazı dikkate alınmadan karar verilmesi de hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.SONUÇ:Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerden BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine, 27.11.2019 gününde oybirliği ile karar verildi.