MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
DAVA : Davacı, fazla ödenen fark ücret, ilave tediye ile ikramiye alacaklarının tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme, isteğin reddine karar vermiştir.
Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Y A R G I T A Y K A R A R I
Davacı İsteminin Özeti:
Davacı vekili, davalı tarafça aleyhine ... 5. İş Mahkemesine açılan yevmiye tespit davası ile davalıya fazla ödemede bulunulduğunun tespit edildiğini ve yapılan ödemenin faizi ile birlikte iadesini talep etmiştir.
Davalı Cevabının Özeti:
Davalı vekili, davanın haksız olduğunu, ayrıca zamanaşımı süresinin dolduğunu, açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkeme Kararının Özeti:
Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın reddine karar verilmiştir.
Temyiz:
Kararı davacı temyiz etmiştir.
Gerekçe:
1-Taraflar arasında, 7. dönem toplu iş sözleşmesine dayalı ikinci yıl ikinci altı aylık ücretin tespiti hususunda uyuşmazlık bulunmaktadır.
01.01.1990-31.12.1991 yürürlük süreli 7. dönem toplu iş sözleşmesinin ücret zammını düzenleyen 40/II-c maddesinde, “toplu iş sözleşmesinin ikinci yılında gerçekleşecek Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü'nün (1987-100 bazlı) Kentsel Yerler Tüketici Eşya Fiyatları ... Geneli endeks artış oranı (Aralık 1991 endeks sayısı/Aralık 1990 endeks sayısı) % 45‘i aştığı takdirde aşan kısım 01.01.1992 tarihi itibariyle yeni dönem toplu iş sözleşmesinde dikkate alınacaktır” düzenlemesi yer almaktadır. 01.01.1992-31.12.1992 yürürlük süreli 8. dönem toplu iş sözleşmesinin yine ücret zammına ilişkin 40/1. maddesinde ise, toplu iş sözleşmesinin yürürlük tarihinden önce işyerinde çalışan sendika üyesi işçilerin 31.12.1991 tarihindeki günlük ücretlerine 01.01.1992 tarihinden geçerli olmak üzere % 50 oranında zam yapıldığı düzenlenmiştir. Görüldüğü üzere 8. dönem toplu iş sözleşmesi ile 7. dönem toplu iş sözleşmesinin 40/II-c maddesinde ifade edilen enflasyon farkı dikkate alınarak ücretlere zam yapılmıştır. Bu durumda 7. dönem toplu iş sözleşmesine göre ücret zammı olarak % 26,1 artış oranının uygulanması hatalı olup, davacının 31.12.1991 tarihindeki ücretine ayrıca bir endeks sayısı eklemesi yapılmaması gereklidir. Mahkemece belirtilen şekilde hesaplama yaptırılarak dava konusu alacaklar hakkında hüküm kurulmak üzere kararın bozulması gerekmiştir.
2-01.01.1993-31.12.1994 yürürlük süreli 9. dönem toplu iş sözleşmesinin kıdem zammını düzenleyen 40/B maddesinde “Bu toplu iş sözleşmesi kapsamına giren işçilerin 31.12.1992 tarihi itibariyle işyerlerinde geçirdikleri her bir tam hizmet yılı için bir defaya mahsus olmak kaydıyla( 6 ay ve 6 ayı aşan süreler 1 tam yıl olarak kabul edilir.) 31.12.1992 tarihindeki çıplak günlük ücretlerine (A bendinden yararlananlara bu uygulama sonrasında oluşan ücretlerine 01.01.1993 tarihinden geçerli olmak üzere 283,00 TL kıdem zammı yapılacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda hesaplamaya esas alınan sürenin ve dolayısıyla ilave edilecek miktarın hatalı belirlendiği görülmektedir. Davacının, 31.12.1992 tarihi itibariyle işyerlerinde geçirdiği sürenin 2 yıl olduğu anlaşılmakla 3 yıl üzerinden hesaplanması isabetsizdir.
3-Davacının ... Orman İşçileri Sendikasina üye olduğu ve anılan sendika ile davalı işverenlik arasinda 31.12.2004 tarihine kadar imzalanan toplu iş sözleşmelerinden yararlandığı, 02.03.2009 tarihinde ise davalı işverenlik ile davacının üyesi bulunmadığı yetkili sendika ...-İş Sendikasının 01.01.2005-31.12.2007 tarihleri arası geçerli olmak üzere 1. dönem toplu iş sözleşmesinin imzalandığı anlaşılmaktadır.
Dosya içeriğine göre, davacı ...-İş Sendikasına 05.03.2009 tarihinde üye olmuştur. 1. dönem toplu iş sözleşmesinin imza tarihi olan 02.03.2009 itibariyle 01.01.2005-31.12.2007 arası için geçerli toplu iş sözleşmesinin yürürlük süresi bitmiş ve mevzuata göre sendikaya 02.03.2009 itibariyle üye olmayanlar dayanışma aidatı ödeyerek toplu iş sözleşmesinden yararlanacak ise de, yasa gereği dayanışma aidatı ödeyerek yararlanma durumu talep tarihinden itibaren geçerli olduğundan, biten bir toplu iş sözleşmesinden yararlanma da söz konusu olamayacağından, işçiler açısından dayanışma aidatı ödeyerek yararlanma imkanı bulunmamaktadır. Bu durumda davacının 02.03.2009 imza tarihli toplu iş sözleşmesinden yararlanma hakkı sadece toplu iş sözleşmesi gereği taraf sendika olan ...-İş Sendikasının muvafakatına bağlıdır. Davacıya sendika tarafından yararlanma muvafakatı verilmediği anlaşılmaktadır. Buna göre, davacının 1. dönem toplu iş sözleşmesinden yararlanamayacağı açıktır.
... Bakanlığının davalıyı muhatap alan 08.08.2005 tarihli yazısında 2005 yılı Kamu Toplu İş Sözleşmeleri Çerçeve Anlaşma Protokollünün 08.08.2005 tarihinden itibaren davalı işyerinde de uygulanması gerektiği belirtilmiştir. 2007 yılı Kamu Toplu İş Sözleşmeleri Çerçeve Anlaşma Protokolünün 01.09.2007 tarihinden, 2009 yılı Kamu Toplu İş Sözleşmeleri Çerçeve Anlaşma Protokolünün ise 15.07.2009 itibaren uygulanması gerekir. Anılan protokol hükümlerinin belirtilen yürürlük tarihlerinden itibaren uygulanması gerekir.
Dosya içeriğine göre; hükme esas alınan bilirkişi raporunun denetime elverişli olmadığı görülmektedir. Hesaplamaların yukarıda belirtilen hususlar dikkate alınmadan yapıldığı anlaşılmakla hükmün bozulması gerekmiştir.
Sonuç:
Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 27.12.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.