MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
DAVA TÜRÜ : ALACAK
Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraflar vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Y A R G I T A Y K A R A R I
Davacı, davalı işyerinde tanker şoförü olarak aylık net 1.500,00 TL ücretle çalıştığını, aylık ücretinden kesinti yapılması, fazla mesai, genel tatil ve hafta tatili ücreti alacaklarının ödenmemesi nedeni ile iş sözleşmesini haklı sebeple feshettiğini belirterek kıdem tazminatı ve birkısım işçilik alacaklarının hüküm altına alınmasını talep etmiştir.
Davalı vekili, davacının asgari ücretle çalıştığını, iş sözleşmesinin devamsızlık nedeni ile haklı sebeple feshedildiğini belirterek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Karar süresi içerisinde davacı ve davalı tarafından temyiz edilmiştir.
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre tarafların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.
2-Taraflar arasındaki ilk uyuşmazlık işçiye ödenen aylık ücretin miktarı konusundadır.
Tır şoförleri yurt içinde veya yurt dışına sefer yapmak olmak üzere iki şekilde çalışabilirler. Ülke içinde taşımacılık işinde çalışan tır şoförlerinin ücretleri taraflar arasında temel ücret olarak kararlaştırılabileceği gibi, sabit ücrete ilave olarak sefer sayısına ya da katedilen kilometre başına ödenen prim şeklinde gerçekleşebilmektedir.
Uluslararası alanda çalışan tır şoförlerinin ücretleri genelde asgari ücret ve sefere bağlı prim esasına göre belirlenmektedir. Bazı işveren uygulamalarında ise garanti ücret olarak adlandırılan asgari ücret ödenmeyip, sadece sefere bağlı prim ödemesi yapılmaktadır. Bu ihtimalde de tır şoförünün ücreti salt sefer primlerinden oluşur.
Sefer primi, uygulamada harcırah olarak adlandırılmakta ve gidilen ülkeye göre değişkenlik gösterebilmektedir. Sözü edilen sefer primi, yol geçiş ücretleri ve diğer masraflar için verilen, Türkiye’ye dönüşte belge karşılığı kapatılan avanstan farklı olup, tamamen işçiye ödenen ücret niteliğindedir. Yerleşik Yargıtay kararlarında da uluslararası alanda faaliyet gösteren tır şoförlerinin yasal asgari ücretle çalışmayacağı kabul edilmektedir.
Uluslararası taşımacılık işinde çalışan tır şoförünün aylık ücretinin tartışmalı olması durumunda, tarafların ikame ettikleri delillerle kesin bir sonuca ulaşılamaması halinde ilgili işçi ve işveren meslek kuruluşları ile gerektiğinde sendikalardan ücret araştırması yapılmalıdır. İşçinin çalıştığı süre içinde taşıma işini gerçekleştirdiği ülkeler belirtilerek sefer başına ne kadar ücret alabileceği belirlenmeli ve dosya kapsamındaki diğer delillerle birlikte değerlendirmeye tabi tutularak sonuca gidilmelidir.
Sefer primi hesabı yönünden işçinin aylık veya yıllık sefer sayılarının tartışmalı olması ve bu konunun diğer delillerle kesin olarak kanıtlanamaması durumunda işçinin yurda giriş ve çıkış kayıtları emniyet birimlerinden getirtilmeli ve buna göre değerlendirme yapılmalıdır.
Yurt dışı sefer primi, ücretin eki olmayıp ücret niteliğinde olmakla tazminata esas ücrette doğrudan dikkate alınır. Ücretin asgari (garanti) ücret ve sefer primi toplamından oluşması durumunda, işçinin ayda kaç sefer yaptığı belirlenerek aylık sefer primi ile asgari ücretin toplamı üzerinden tazminata esas ücret tespit olunur. Yurt dışına çıkış periyodunun değişkenlik göstermesi ve gidilen ülkeye göre sefer priminin değişmesi halinde, işçinin bir yılda yapmış olduğu seferlere göre aldığı prim tutarları toplamının bir güne bölünmesi suretiyle günlük tazminata esas ücret belirlenir.
Somut olayda, davacı, aylık net 1.500,00 TL ücretle çalıştığını iddia ederken davalı taraf kayıtlarda görülen ücretle çalıştığını savunmuştur. Davacı ve davalı tanıkları, davacının asgari ücrete ilaveten sefer primi ile çalıştığını beyan etmişlerdir. ... Şoförler ve Otomobilciler Odası tanker şoförlerinin asgari ücretin iki katı kadar aylık ve ek olarak harcırah aldıklarını, harcırah miktarının 2012 yılı için yurt içi seferlerde 27,00 TL, yurt dışı seferlerde ise 57,00 TL olduğunu bildirmiştir. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda, davacının asgari ücretin iki katı ücrete ilave ayda 12 defa yurt içi sefer harcırahı 324,00 TL ve tanık beyanları doğrultusunda ayda 2 defa yurt dışı sefer harcırahı 114,00 TL toplamı brüt 2.319,00 TL ücret ile çalıştığı, davacı talebi gözetilerek aylık ücretin brüt 2.095,00 TL olduğu kabul edilmiştir.
Davacının görevi, tanık beyanları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde davacının asgari ücrete ilave harcırah ile çalıştığının kabulü gerekirken iki asgari ücrete ilave harcırah toplamı ile belirlenen ücrete göre karar verilmesi isabetsiz olmuştur. Ayrıca davacının yurda giriş ve çıkış kayıtlarının Emniyet Genel Müdürlüğünden getirtildiği görülmüştür. Mahkemece bu kayıtlar gözetilerek davacının ayda kaç kez yurt dışı sefere çıktığının tespiti gerekirken tanık beyanlarına göre davacının ayda iki kez yurt dışı sefere çıktığı kabul edilerek ücrete esas harcırah miktarının belirlenmesi de hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.
3-Davacı ve davalı arasındaki diğer uyuşmazlık fazla mesai, genel tatil ve hafta tatili ücreti alacaklarının hesabı konusundadır.
Fazla mesai, genel tatil ve hafta tatili ücreti alacaklarının hesaplanması sırasında , ıslaha karşı zamanaşımı defi değerlendirilirken dava dilekçesi ile talep edilen miktarların, ıslah tarihine göre zamanaşımına uğramayan kısma eklenmesi gerekirken hesaplama sırasında bu hususa dikkat edilmemiş olması hatalıdır.
Yine Mahkemece hükme esas almınan bilirkişi raporunda, irsaliyelerdeki hareket ve varış saatleri, Karayolları Trafik Kanunu'daki düzenlemeler, aynı işyerinde aynı koşullarda çalışan işçilerin açtığı davalardaki kabuller gözetilerek davacının,sefer başına 4,5 saat ve ayda altmışüç saat fazla mesai yaptığı belirlenmiştir. Bu durumda, ıslaha karşı zamanaşımı definin değerlendirilmesi sırasında gerekçesi açıklanmadan aylık fazla mesai sürelerinin düşürülmesi de hatalıdır.
4-Taraflar arasındaki diğer uyuşmazlık işçi ücretlerinin ödenmesi konusundadır.
4857 sayılı İş Kanunu'nun 37. maddesine göre, işçiye ücretin elden ya da banka kanalıyla ödenmesi durumunda, ücret hesabını gösteren imzalı ve işyerinin özel işaretini taşıyan “ücret hesap pusulası” verilmesi zorunludur.
Uygulamada çoğunlukla “ücret bordrosu” adı altında belgeler düzenlenmekte ve periyodik ödemelerde işçinin imzası alınmaktadır. Banka aracılığı ile yapılan ödemelerde banka kayıtları da ödemeyi gösteren belge niteliğindedir.
Ücretin ödendiğinin ispatı işverene aittir. Bu konuda işçinin imzasını taşıyan bir ödeme belgesi yeterli ise de, para borcu olan ücretin ödendiğinin tanıkla ispatı mümkün değildir.
Dosya içeriğine göre, davacı aylık 1.500,00 TL ücretle çalıştığını, ilk iki ay dışında her ay ücretinden haksız olarak 250,00 TL kesinti yapıldığını belirtmiştir. Mahkemece, tanker şoförü olarak çalışan davacının, aylık iki asgari ücrete ilaveten 12 yurtiçi ve 2 yurt dışı seferi yaptığı kabul edilerek aylık ücret miktarı belirlenmiş, ödenmeyen ücret alacağı ise asgari ücret üzerinden, banka ve bordro ile ödenen miktarlar mahsup edilerek hesaplanmıştır. Yargıtay (Kapatılan) 7. Hukuk Dairesince incelenen 2015/30020- 30021 esas sayılı dosyalarda aynı gerekçelerle talep edilen ücret alacağı mahkemece belirlenen aylık ücret miktarı ve davacı iddiası gözetilerek hesaplanmıştır.
Bu durumda, ödenmeyen ücret alacağının miktarının, iki numaralı bozma gerekçesine göre belirlenecek aylık ücret miktarı ve emsal dosyalardaki kabuller gözetilerek belirlenmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ:Hükmün yukarıda açıklanan sebeplerden BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgililerine iadesine, 19.06.2017 tarihinde oybirliği ile karar verildi.