MAHKEMESİ:İş Mahkemesi
DAVA TÜRÜ: ALACAK
Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... Önertarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Y A R G I T A Y K A R A R I
Davacı İsteminin Özeti:
Davacı vekili; müvekkilinin davalı üst işveren ihale makamı Karayollar 9. Bölge Müdürlüğünün ihale ettiği ... çevre yolu yapım işinde ... İnş. Tic. San. A.Ş bünyesinde -... İnş. A.Ş - Güven Ltd. Şti ve ... İnş./... İnş.Tic. A.Ş de 08.06.2009-10.11.2013 tarihleri arasmda operatör olarak net 2.000,00 TL ücretle çalıştığını, sigorta primlerinin asgari ücret üzerinden yatırıldığını, ücretinin asgari ücret tutarındaki meblağı banka üzerinden geri kalan kısmının elden kendisine verildiğini, müvekkilinin iş akdinin hiçbir gerekçe gösterilmeden, maaş farkları ve hak ve alacakları kendisine ödenmeden 10.11.2013 tarihinde tek taraflı olarak feshedildiğini, müvekkilinin son iki aylık maaşının sadece asgari ücret tutarının bankaya yatırıldığını ancak kalan kısmının müvekkiline ödenmediğini, müvekkilinin 07.00’da işe başladığını, saat 19.00’a kadar çalışmaya devam ettiğini, bu çalışmasının haftanın 7 günü devam ettiğini, müvekkilinin çalıştığı süre boyunca hafta tatili yapmadığını, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışmalarına devam ettiğini, yine müvekkilinin çalıştığı süre boyunca kendisine yıllık izin hakkı kullandırılmadığını belirterek kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve kısım işçilik alacaklarının davalıda tahsilini talep etmiştir.
Davalı Cevabının Özeti:
Davalı ... vekili,davacı ile idare arasında iş sözleşmesinin olmadığını, asıl işveren-alt işveren ilişkisinin bulunmadığını, kurumun ihale makamı olduğunu, alacakların haksız olduğunu ve kurumdan istenemeyeceği belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkeme Kararının Özeti:
Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.
Temyiz Başvurusu:
Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.
Gerekçe:
1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.
2-Taraflar arasındaki uyuşmazlık davalının ihale makamı olup olmadığı noktasındadır.
4857 sayılı İş Kanunu’nun 2.maddesinin 6.fıkrasına göre “Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur”.
4857 sayılı Kanunu’nun 3.maddesinin 2.fıkrasına göre alt işveren, kendi işyerinin tescili işçin asıl işverenden aldığı yazılı alt işverenlik sözleşmesi ve gerekli belgelerle birlikte işyerinin kayıtlı olduğu bölge müdürlüğüne bildirim yapmakla yükümlüdür. Asıl işveren-alt işveren ilişkisinin kurulması, bildirimi ve işyerinin tescili ile yapılacak sözleşmede bulunması gerekli diğer hususlara ilişkin usul ve esaslar Alt İşverenlik Yönetmeliğinde düzenlenmiştir. Yönetmeliğin 5.maddesinin son fıkrasında bir işyerinde her ne suretle olursa olsun asıl işveren-alt işveren ilişkisinin kurulmasının yeni bir işyeri kurulması olarak değerlendirileceği öngörülmüştür.
İş Kanunu’nun 2/6.maddesine göre asıl işveren-alt işveren ilişkisinin ortaya çıkabilmesi için kurulan bu yeni işyerinde işçi çalıştıran bir asıl işverenin varlığı şarttır. Başka bir anlatımla, asıl işverenin o işyerinde işçi çalıştırarak işveren sıfatını koruması, işin bütününün yapılmasını başka bir işverene devretmemiş bulunması gerekir. Bu husus, Yönetmeliğin 4.maddesinin a bendinde “Asıl işverenin işyerinde mal veya hizmet üretimi işlerinde çalışan kendi işçileri de bulunmalıdır” şeklinde belirtilmiştir.
Somut olayda,davalı ..., ... Çevre Yolu (Güney Batı) KM: 13+000-42+326 arası Toprak İşleri Sanat Yapıları ve Üst Yapı İşleri kapsamındaki işleri,davadışı şirkete ihale suretiyle yaptırmaktadır. Bu nedenle, davalı ...'nün sorumluluğunun İş Kanunu'nun 36. maddesi kapsamında değerlendirilmesi gerekir.
Davalı ... ihale ile kurulan bu yeni işyerinde işçi çalıştırmamaktadır. Söz konusu yol yapım işinin tamamı davalı şirkete verilmiştir. Buna göre davalılar arasındaki ilişki ihale makamı-müteahhit ilişkisi olup,Mahkemece davalı ... Müdürlüğünün dava konusu olan tüm alacaklardan sorumluluğu bulunmadığı sadece hak ediş dönemindeki 2 aylık ücret alacağından sorumlu tutulması gerektiği gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne karar verilmesi gerekli iken yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı nedenle BOZULMASINA, 16.12.2019 tarihinde oybirliği ile karar verildi.