MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
DAVA TÜRÜ : ALACAK
Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalılar vekilleri tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Y A R G I T A Y K A R A R I
Davacı İsteminin Özeti:
Davacı vekili özetle; davacının davalı belediyenin ... Genel Müdürlüğü işyerinde ....02.2009 tarihinden itibaren çalıştığını, ....08.2015 tarihinde emekli olduğunu, kağıt üzerinde diğer davalı firma olan ... A.Ş. bünyesinde görünmekle birlikte davalı belediye tarafından işe alındığını, diğer davalı firmanın da davalı belediye tarafından kurulan ve hakim ortağı olan firma olduğunu, kendisinin davalı belediye otobüs şoförleri ile aynı işi yaptığını, bu nedenle kendisinin belediye işçilerinin almayı hak ettiği işçilik alacaklarından mahrum kaldığını beyanla fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla ....000,00 TL ilave tediye alacağının faizi ile davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar Cevabının Özeti:
Davalı ... Genel Müdürlüğü vekili özetle;; davacının alacakları yönünden zamanaşımı itirazında bulunduklarını, diğer davalı firmadan hizmet alımı şeklinde iş temin edildiğini, diğer davalı firma ile aralarındaki iş ilişkisinin muvazaa olarak nitelendirilemeyeceğini, davacının ... A.Ş.’nin taraf olduğu toplu iş sözleşmesi hükümlerinden yararlandığını, davacının belediyelerinin imzalamış olduğu toplu iş sözleşmesi hükümlerinden faydalanmasının mümkün olmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... A.Ş. vekili özetle; davalı belediye ile aralarındaki hizmet alım ilişkisinin 4734 sayılı Kanun uyarınca düzenlenen bir ihale olduğunu, davacının doğrudan kendi firmalarına iş başvurusunda bulunduğunu, davacının alacakları yönünden zamanaşımı itirazında bulunduklarını, muvazaa iddialarının yerinde olmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkeme Kararının Özeti:
Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davalı ... Genel Müdürlüğü ile ... A.Ş. arasındaki ilişkinin muvazaaya dayalı olduğu, 6772 sayılı Kanun gereği 52 günlük ücret tutarında ilave tediye ödenmesi gerektiği belirtilerek, davanın kabulüne karar verilmiştir.
Temyiz:
Kararı davalılar vekilleri temyiz etmiştir.
Gerekçe:
...-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalıların aşağıdaki bentler kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.
...-Dosya içeriğine göre davacı işçi ile davalı işverenler arasında ilave tediye alacağı konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.
İlave tediye alacağının kapsamı, yararlanacaklar, yararlanma şartları, miktarı ve ödeme zamanı 6772 sayılı Devlet ve Ona Bağlı Müesseselerde Çalışan İşçilere İlave Tediye Yapılması Hakkındaki Kanun ile düzenlenmiştir. Kanun'un .... maddesinde, Devlet ve ona bağlı kurumların hangileri olduğu, ayrıca yararlanacak kişiler açıkça belirtilmiştir.
Buna göre;
A. İşveren kapsamı yönünden Devlete ve ona bağlı olmak üzere,
.... Genel, katma ve özel bütçeli daireler,
.... Sermayesi değişen kurumlar,
.... Sermayesinin yarısından fazlası Devlete ait olan şirket ve kurumlar ve bunlara bağlı kuruluşlar,
.... Belediyeler ve belediyelere bağlı kuruluşlar,
.... 3460 ve 3659 sayılı Kanun kapsamına giren, sermayesinin tamamı Devlete ait olan veya bu sermeye ile kurulan iktisadi Devlet kuruluşları,
3460 sayılı Kanun bugün itibari ile yürürlükte olan bir kanun değildir. 3659 sayılı Kanun ise, banka ve Devlet kurumlarında çalışan memurların aylıkları ile ilgili düzenleme getirmiş ve halen yürürlüktedir. Bu Kanun'un .... maddesinde, kapsama dahil kurumlar daha ayrıntılı açıklanmıştır.
Yukarıda belirtilen kurumlarca, sermayesinin yarısından fazlasına iştirak suretiyle kurulan kuruluşlar ve bunların aynı nispette iştirakleriyle vücut bulan kurumlar, ticaret ve sanayi odaları ve borsalar veya satın alınıp belediyelere bağlanan müesseseler de Kanun kapsamına alınmıştır.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve ... Kanununda, merkezi yönetim kapsamındaki kamu idareleri, sosyal güvenlik kurumları ve mahalli idarelerden oluşan genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ekli cetvellerde sayılmıştır. Bu cetvellerde Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu idareleri, Özel Bütçeli İdareler, Düzenleyici ve Denetleyici Kurumlar ve Sosyal Güvenlik Kurumlarında çalışanların kanun kapsamında olduğunun kabulü gerekir.
Sonuç itibari ile kapsam bakımından, Devlet tarafından yasa ve yasanın verdiği yetki ile idari işlemle kurulan ve kamusal yetki ve ayrıcalıklardan yararlanan kamu tüzel kişilikleri ve bunlara bağlı kuruşlarda iş sözleşmesi ile çalışanlara uygulanacağı görülmektedir.
04.07.1956 tarih 6772 sayılı Kanun'a 2448 sayılı Kanun ile eklenen 6772/Ek-l maddesi ile ilave tediyelerin Toplu İş Sözleşmesi ile kararlaştırılması halinde buna sınır getirilmiş ve “Bu Kanun uyarınca işçilere yapılan ilave tediyelerden ayrı olarak, her yıl için her biri bir aylık istihkakları tutarını (hafta ve genel tatil ücretleri dahil) geçmemek şartıyla toplu iş sözleşmeleri ile en çok iki ikramiye daha verilebilir” düzenlemesine yer verilmiştir. Bu durumda toplu iş sözleşmesi ile yukarda belirtilen kurumlarda çalışan işçilere en çok iki ay daha ilave tediye ödeneceğinin kararlaştırılabileceği, bu miktar üzerinde ödeme yapılacağı şeklindeki düzenlemenin yasal sınırı aşan miktarda geçersiz olacağını kabul etmek gerekir.
Davalı ... ile ... Genel İş Sendikası arasında yapılan Toplu İş Sözleşmesinin 40. maddesindeki hükümlerine göre, sendika üyesi işçilere sözleşmenin yürürlük tarihinden itibaren 112 günlük ücretleri tutarında ikramiye ödeneceği ve 01.04.2011 tarihinden sonra işe girmiş olan sendika üyesi işçilere ise 56 günlük ücretleri tutarında ikramiye ödeneceği düzenlenmiştir.
6772 sayılı Kanun kapsamında belirlenmiş olan 52 günlük ilave tediye dışında, söz konusu sendikanın üyesi olan işçilere toplu iş sözleşmesinin ilgili hükmü gereği, en çok iki aylık yani 60 günlük ücreti tutarında ilave tediye daha ödeneceği, 6772 sayılı Kanun'a göre de (26 x ...=52 günlük) olmak üzere toplam 112 günlük ikramiye verilebileceği, şeklindeki düzenleme ile kurumca en fazla ödenecek ikramiye miktarına sınırlama getirilmiştir. Buna göre; yasal sınırı aşan düzenlemeler, aşılan miktar oranınca geçersiz sayılacaktır. Bu durumda, davalının toplu iş sözleşmesinde öngörülen, 112 günlük ikramiye ve ilave tediye ödeneceğine ilişkin hükmün, 52 günlük kısmının, 6772 sayılı Kanun gereği ödenmesi gereken ilave tediye alacağı olduğunun kabulü gerekmektedir.
Dosya kapsamına göre; Mahkemece ilave tediye adı altında ödeme yapılmadığı belirtilerek davanın kabulü ile yıllık 52 günlük ilave tediye ücreti ödenmesine karar verilmiştir. Ancak dosyada tüm dönem bordroları mevcut değildir. Bu durumda, davacıya ödenen ikramiye ve ilave tediye alacağının tüm çalışma dönemi için ne kadar ödendiği, dosya kapsamında anlaşılamamaktadır. Mahkemece, öncelikle davacıya ödenmesi gereken ikramiye ve ilave tediyeleri gösteren tüm bordroların temin edilerek; toplu iş sözleşmesi kapsamındaki ilgili hükümler açısından, davacının işe başladığı tarihte gözetilerek, davalı tarafından yapılan ödemeler ile eksik ya da yasal sınırı aşan ödeme olup olmadığının gösterilecek şekilde denetlemeye açık bilirkişi raporu alınması gerekmektedir. Alınan rapora ve yapılan değerlendirmeye göre, 6772 sayılı Kanun Ek-1maddesi ve toplu iş sözleşmesinin ilgili hükümleri ve özellikle çalışmaya başlama tarihide dikkate alınarak, 01.04.2011 den sonra işe başlayanlar için, ikramiye ödenmiş sendika üyesi işçiler bakımından, ödenen ikramiye tutarı ile ödenmesi gereken tutar arasındaki farka göre davalının kazanılmış hakları saklı kalmak kaydıyla ilave tediye alacağı farkı hesaplanmalıdır. Yine 01.04.2011 den önce işe başlayan ve toplam ödenen ikramiye miktarı yıllık 112 günlük ücreti tutarında olan sendika üyesi işçiler için ise artık talep mükerrer ödemeye neden olacağından davanın reddi gerekecektir.
Yazılı sebeplerle, Mahkemece eksik araştırma ile yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç:
Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerden BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının isteği halinde ilgililere iadesine, 07.03.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy