MAHKEMESİ:İş Mahkemesi
DAVA TÜRÜ: ALACAK
Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraf vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Y A R G I T A Y K A R A R I
Davacı İsteminin Özeti:
Davacı vekili, müvekkilinin 1986 yılında davalı ... Birliği bünyesinde bulunan S.S. 135 Nolu ... ... Tarım Satış Kooperatifinde çırçır ustası olarak çalıştığını, 31.07.2009 yılında iş sözleşmesinin feshedildiğini, müvekkilinin ... sendikası üyesi olduğu için, işe girdiği tarihten iş sözleşmesinin feshedildiği tarihe kadar ... Sendikası ile S.S. 135 Nolu ... ... Tarım Satış Koop. arasında imza edilen TİS'lerden yararlandığını, davacının SS 135 Nolu ... ... Kooperatifndeki çalışma sürecinin büyük bir kısmında yılın 11 ayı veya daha aşkın süresi ile, en fazla 1 aylık sürelerle hizmet akdinin askıya alındığını, her yıl işe giriş çıkış yaptırılarak zincirleme sözleşmelerle çalıştırıldığını, müvekkilinin mevsimlik işçi değil daimi işçi statüsünde değerlendirilmesi gerektiği, mevsimlik işçi gibi gösterilmesi sonucunda yıllık ücretli izinlerinden yararlanamadığını ileri sürerek yıllık izin ücreti alacağının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı Cevabının Özeti:
Davalı vekili, zamanaşımı itirazında bulunduklarını, davalı S.S. ... ve ... Kooperatifleri Birliğinin, davacı tarafın işvereni olmadığını, davalı Birlik işyerinde çalışması bulunmadığını, davacının fiilen S.S. 135 No'lu ... Pamuk Tarım Satış Kooperatifi’nde çalıştığını, müvekkil birlik ile davacının iş ilişkisi de bulunmadığını, husumet itirazında bulunduklarını, davacının, çırçır ustası olduğundan ve işinin niteliği gereği mevsimlik olarak çalışmış olup (eylül-nisan) emekliliği nedeniyle 17.12.2009 tarihi itibariyle kendi isteğiyle 5 yıl önce iş akdinin sona erdiğinden tahakkuk eden kıdem tazminatı (ihbar tazminatı hariç) vs. yasal hakları davacı tarafa ödendiğini, kooperatiften davacının herhangi bir alacağının kalmadığını, mevsimlik kadroda görevlendirilen ve Teksif Toplu İş Sözleşmesi'nde de, mevsimlik işçi kavramı yılda beş tam ay ve daha fazla süreli çalışanlarla bu süreden az çalışanlar olarak belirtildiğini, kişinin yaptığı iş icabı mevsimlik olduğu ve daimi işçilere tanınan izin ücret ve ikramiye alacağına hak kazanamayacağını,davacı taraf, mevsimlik işçi statüsünde çalışmış olup yıllık izini hak etmediğini belirterek davanın reddini savunmuştur.
Mahkeme Kararının Özeti:
Mahkemece, davacının S.S. 135 No’lu ... Pamuk Tarım Satış Kooperatifi’nde 21.10.1986 tarihinden 17.02.1993 tarihine kadar mevsimlik işçi olarak çalıştığı, ancak 02.09.1993 tarihinde başlayan çalışmasının kesintili olmakla birlikte ekseriyetle yılın 11 ayı veya daha uzun süreyi kapsar sürelerle devam ettiği dikkate alındığında mevsimlik çalışma olarak değerlendirilemeyeceği, bu sebeple davacının 02.09.1993 tarihinden sonra yapmış olduğu çalışması için yıllık ücretli izin hakkının bulunduğu halde, davacının 01.10.2009 tarihinde emeklilik sebebi ile sona ermesine ve kıdem tazminatının ödenmesine rağmen yıllık izin ücretlerinin ödenmediği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Temyiz:
Kararı taraf vekilleri temyiz etmiştir.
Gerekçe:
1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, tarafların aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
2-Taraflar arasındaki uyuşmazlık davacının yıllık ücretli izin alacağına hak kazanıp kazanmadığı noktasında toplanmaktadır.
Çalışmanın sadece yılın belirli bir döneminde yoğunlaştığı işyerlerinde yapılan işler mevsimlik iş olarak tanımlanabilir. Söz konusu dönemler işin niteliğine göre uzun veya kısa olabilir. Her zaman aynı miktarda işçi çalıştırmaya elverişli olmayan ve işyerinde yürütülen faaliyetin niteliğine göre işçilerin her yıl belirli sürelerde yoğun olarak çalıştıkları ve fakat yılın diğer döneminde işçilerin iş sözleşmelerinin ertesi yılın faaliyet dönemi başına kadar ara vermeyi gerektiren işler mevsimlik iş olarak değerlendirilebilir.
4857 sayılı Kanun'un 53/3. maddesi uyarınca, mevsimlik işlerde yıllık ücretli izinlere ilişkin hükümler uygulanmaz. Bir başka anlatımla, mevsimlik işçi, 4857 sayılı Kanun'un yıllık ücretli izin hükümlerine dayanarak, yıllık ücretli izin kullanma veya buna dayanarak ücret alacağı isteminde bulunamaz. Hemen belirtmek gerekir ki, 53/3. maddede ki kural, nispi emredici kural olup, işçi lehine bireysel iş sözleşmesi ya da toplu iş sözleşmesi ile yıllık ücretli izne ilişkin hükümler düzenlenebilir ve mevsimlik işçiler için yıllık izin hakkı tanınabilir.
4857 sayılı Kanun'un 53. maddesinde mevsimlik işlerde yıllık izin hakkının doğmayacağı belirtilmiş ise de, yılın ne kadar bölümünde çalışılma halinde mevsimlik iş sayılacağı yönünde bir düzenlemeye yer verilmemiştir. Öyle ki yılın tamamına yakın bir bölümünde çalışılma halinde Anayasal temeli olan dinlenme hakkının tanınmasının gerekeceği açıktır.
Somut olayda çırçır ustası olarak çalışan davacının yaptığı işe, hizmet döküm cetvelindeki çalışma dönemi ve çalışma sürelerine, davacının çalışma şekline göre mevsimlik işçi olduğunun kabulü ile yıllık izin alacağı hesaplanmalıdır. Mevsimlik işçi olarak çalıştığı dönemde yıllık izne hak kazandığı sürelerin tespiti bakımından giriş çıkış yaptığı tarihler dikkate alınarak bu tarihler arasında onbir ayın üzerinde çalışması olan dönemlerde davacının yıllık izne hak kazanacağı kabul edilmelidir. Anılan dönemde, yıllık izne hak kazandığı her bir yıl için yıllık izin süresi belirlenirken geçmiş dönem parçalı hizmetleri toplamına göre hesaplanan kıdemi dikkate alınarak ve yararlanma durumuna göre toplu iş sözleşmesinde sözkonusu kıdeme tekabül eden izin günü üzerinden hesaplama yapılmalıdır. Açıklanan kabul ve hesaplama yöntemine göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde yıllık izin hesabı yapılması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.
3-Kabule göre de, Mahkemece davacının yıllık izin süresi 1475 sayılı İş Kanunu ile 4857 sayılı İş Kanunu hükümlerine göre belirlenmiş ise de, dosya kapsamında Tariş 135 Nolu ... Pamuk Tarım satış kooperatifi ile Teksif Sendikası arasında imzalanan 01.08.2008-31.07.2011 yürürlük süreli toplu iş sözleşmesi bulunmaktadır. Davacının işyeri dosyasında da 12.11.1986 üyelik tarihli Teksif Sendikası üye kayıt fişi olup 2009 yılı Temmuz ayına ait imzasız ücret bordrosunda teksif sendika aidati kesintisi yapılmıştır. Bu durumda davacının sendika üyesi olup olmadığı, toplu iş sözleşmesinden yararlanıp yararlanamayacağı, izin sürelerinin toplu iş sözleşmesine göre belirlenip belirlenemeyeceği değerlendirilmeden karar verilmesi hatalı olmuştur.
4-Belirtilmesi gereken diğer bir hususta, dosyada bulunan 2009 yılı Temmuz ayına ait imzasız ücret bordrosuna göre davacının fesih tarihindeki günlük çıplak ücreti 25,08 TL olmasına karşın günlük çıplak ücretin 31,00 TL olarak kabul edilerek yıllık izin ücreti alacağının hesaplanması hatalıdır.
Sonuç:
Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenlerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine, 20.06.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.