MAHKEMESİ:İş Mahkemesi
DAVA TÜRÜ: İŞE İADE
Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalılar vekilleri tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Y A R G I T A Y K A R A R I
Davacı vekili, davacının davalıların ... Otoyol Tünel Şantiyesinde çalıştığını, söz konusu işin dava dışı Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından ihale edildiğini, davalılar ... İnşaat San. ve Tic. A.Ş. ile ... İnşaat Turizm San. ve Tic. A.Ş. adi ortaklığının alt işveren olarak aldıkları işi yasaya aykırı olarak davalı ... Mühendislik İnşaat Turizm Dış Tic. Ltd. Şti.'ne devretmiş olduklarını ve bu açıdan davalılar arasındaki asıl işveren-alt işveren ilişkisinin muvazaalı olduğunu, iş akdine geçerli bir neden bulunmadan son verildiğini öne sürerek davacının, davalılar ... İnşaat San. ve Tic. A.Ş. ile ... İnşaat Turizm San ve Tic. A.Ş. adi ortaklığındaki işe iadesine ve işe iadenin mali sonuçlarının hüküm altına alınmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Mühendislik İnşaat Turizm Dış Ticaret San. Ltd. Şti. vekili, davacının iş akdinin tebliğ edilen fesih bildirim tebligatındaki gerekçe nedeni ile feshedildiğini ve hak ettiği alacak ve tazminatların ödenmiş olduğunu; davalı ... San. ve Tic. A.Ş. vekili, davacının, ...-... adi ortaklığı ile yapılan sözleşme uyarınca alt yüklenici davalı ... Mühendislik Ltd. Şti. işçisi olduğunu ve işe iade talebinden dolayı davacı işçinin işvereninin sorumlu olduğunu; davalı ... İnşaat San. Tic. A.Ş. vekili, davacının çalışma şekli, işe alınma ve iş akdinin feshi ile ilgili olarak müvekkil şirketin herhangi bir sorumluluğu olmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemişlerdir.
İş sözleşmesinin işverence geçerli nedenle feshedildiği gerekçesiyle davanın reddine ilişkin verilen karar, davacı tarafın temyizi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 7. Hukuk Dairesinin 11.11.2015 tarih, 2015/25224 esas, 2015/22099 karar sayılı ilamı ile davalılar arasındaki ilişkinin muvazaalı olup olmadığının ve iş sözleşmesinin geçerli nedenle feshedilip edilmediğinin araştırılması için bozulmuştur. Mahkemece bozmaya uyularak yapılan araştırma sonucunda davalılar arasında muvazaa ilişki bulunmadığı ve feshin geçerli nedene dayanmadığının tespiti ile davacının işe iadesine karar verilmiştir.
Kararı davalılar vekilleri temyiz etmiştir.
Öncelikle belirtmek gerekir ki, Dairemiz 13.03.2017 tarih, 2017/166591 esas, 2017/5218 karar vd. dosyalarında verilen kararlar ile davalılar arasında, ... Otoyol Tünel Yapım İşi'nde kurulan asıl işveren-alt işveren ilişkisinin kanuna uygun olmadığı ve muvazaaya dayandığı sonucuna varılmıştır. Ancak, somut olayda Mahkemece asıl-alt işveren ilişkisinin muvazaalı olmadığına ilişkin verilen karar davacı tarafından temyiz edilmemiş olup muvazaalı ilişkinin tarafları da aralarındaki bu işleme dayanarak üçüncü kişilerden hak talep edemeyeceğinden bu yönde bir bozma gerekçesi tesis edilmemiştir.
İşletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan sebepler; sürüm ve satış olanaklarının azalması, talep ve sipariş azalması, enerji sıkıntısı, ülkede yaşanan ekonomik kriz, piyasada genel durgunluk, dış pazar kaybı, ham madde sıkıntısı gibi işin sürdürülmesini olanaksız hale getiren işyeri dışından kaynaklanan sebeplerle yeni çalışma yöntemlerinin uygulanması, işyerinin daraltılması, yeni teknolojinin uygulanması, işyerinin bazı bölümlerinin kapatılması ve bazı iş türlerinin kaldırılması gibi işyeri içi sebepleridir.
İşletmenin, işyerinin ve işin gereklerinden kaynaklanan sebeplerle sözleşmeyi feshetmek isteyen işverenin fesihten öcne fazla çalışmaları kaldırmak, işçinin rızası ile çalışma süresini kısaltmak ve bunun için mümkün olduğu ölçüde esnek çalışma şekillerini geliştirmek, işi zamana yaymak, işçileri başka işlerde çalıştırmak, işçiyi yeniden eğiterek sorunu aşmak gibi varsa fesihten kaçınma olanaklarını kullanması, kısaca feshe son çare olarak bakması gerekir.
4857 sayılı İş Kanunu'nun 20. maddesinin ikinci fıkrasına göre geçerli nedene dayandığını ispat yükümlülüğü işverene aittir. İşçi, feshin başka bir sebebe dayandığını iddia ettiği takdirde, bu iddiasını ispatla yükümlüdür.
Mahkemece, fesih tarihi itibari ile işin henüz bitmediği ve işyerine yeni işçi alımı yapıldığı gerekçesiyle feshin geçersizliğine karar verilmiş ise de; yapılan araştırma yetersizdir. Bu sebeple, konusunda uzman bilirkişilerden alınacak denetime elverişli rapor ile fesih tarihi itibariyle davacının yaptığı işin bitip bitmediği, davacıya teklif edilebilecek bir başka iş olup olmadığı, davalılara ait işyerlerine fesihten önceki ve sonraki 3 ay içinde davacının çalışabileceği nitelikte bir işe yeni işçi alınıp alınmadığı kesin olarak belirlenmeden karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ:Hükmün yukarıda açıklanan sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine, 03.07.2017 tarihinde oybirliği ile karar verildi.