MAHKEMESİ: ... 5. Hukuk Dairesi
DAVA TÜRÜ: İŞE İADE
İLK DERECE
MAHKEMESİ: ... 29. İş Mahkemesi
Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Y A R G I T A Y K A R A R I
Davacı İsteminin Özeti:
Davacı, davacının iş sözleşmesinin geçerli sebep olmadan işverence feshedildiğini ileri sürerek feshin geçersizliğine ve davacının işe iadesine karar verilmesini, işe başlatılmama halinde ödenmesi gereken tazminat ile boşta geçen süre ücret ve diğer haklarının belirlenmesini talep etmiştir.
Davalı Cevabının Özeti:
Davalı, davacının iş sözleşmesinin doğruluk ve bağlılığa uymayan davranışları nedeniyle tazminatları ödenerek feshedildiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:
İlk derece mahkemesince, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, ispat yükü üzerinde bulunan davalı işverenin fesih gerekçesi olarak gösterdiği nedenlerin delillerini dosyaya sunmadığı, feshin son çare olması ilkesi de göz önüne alındığında feshin 4857 sayılı İş Kanunu'nun 18 vd. maddelerine göre geçerli bir nedene dayanmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
İstinaf başvurusu:
İlk derece mahkemesinin kararına karşı, davalı istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti:
Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesi vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
Temyiz:
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
Gerekçe:
Taraflar arasında iş sözleşmesinin feshinin geçerli nedene dayanıp dayanmadığı uyuşmazlık konusu olup, normatif dayanak 4857 sayılı Kanun’un 18. ve devamı maddeleridir.
4857 sayılı Kanun’un 18. maddesine göre otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işveren, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır.
4857 sayılı Kanun’un 18. maddesi bakımından işçinin davranışlarından kaynaklanan sebepler, işçinin aynı Kanun'un 25/II. maddesinde öngörülen sebepler niteliğinde ve ağırlığında olmayan, işyerinde işin görülmesini önemli ölçüde olumsuz etkileyen, sözleşmeye aykırı davranışlarıdır. İşçinin davranışı ancak işyerinde olumsuzluklara yol açması halinde geçerli sebep olabilir. İşçinin sosyal açıdan olumsuz bir davranışı, toplumsal ve etik açıdan onaylanmayacak bir tutumu işyerinde üretim ve iş ilişkisi sürecine herhangi bir olumsuz etki yapmıyorsa geçerli sebep sayılamaz.
4857 sayılı Kanun’un 20. maddesinin ikinci fıkrasına göre feshin geçerli nedene dayandığını ispat yükümlülüğü işverene aittir. İşçi, feshin başka bir sebebe dayandığını iddia ettiği takdirde, bu iddiasını ispatla yükümlüdür.
Mahkemece davalı işverenin, fesih gerekçesi olarak gösterdiği sebeplerin delillerini dosyaya sunmadığı feshin son çare olması ilkesi gözetilerek feshin geçerli nedene dayanmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş ise de eksik araştırmaya dayalı olarak verilen sonuç doğru değildir.
Somut olayda, davacı 03.08.2005-24.03.2015 tarihleri arasında davalı işveren nezdinde satış danışmanı ve son olarak ekip lideri olarak çalışmıştır. Davalı işveren, tarafına 26.09.2014 tarihinde İç Anadolu Bölge’deki bazı ekip liderleri ve satış danışmanlarına çeşitli suçlamaların yöneltildiği bir e-posta gelmesi üzerine ihbar niteliğindeki e-postadan sonra şirketin denetim birimi olan Uyum Departmanı tarafından araştırma yapılarak yapılan inceleme ve araştırmalar sonunda; davacının görev tanımına, ofis kurallarına uygun davranışlar sergilemediği, satış yaparken Şirket Çalışma İlişkileri Yönetmeliğine, şirket prosedürlerine ve genel etik kurallarına riayet etmediği, haksız kazanç elde ettiği, şirket satış rakamlarını etkilediği, şirketin ticari itibarı ve müşterilerine zarar verme riski oluşturduğu gerekçeleriyle davacının eylemlerinin haklı nedenle feshi gerektirmesine rağmen yaptırımın hafifletilmesi suretiyle 4857 sayılı İş Kanunu'nun 17. ve 18. maddeleri gereğince iş sözleşmesinin feshedildiğini ileri sürmüştür. Mahkemece, ispat yükü üzerinde bulunan davalı işverenin fesih gerekçesi olarak gösterdiği nedenlerin delillerini dosyaya sunmadığı, feshin son çare ilkesine uygun davranılmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesince de dosyadaki delillere ve bilirkişi raporuna göre, davalı işverence fesih sebebi olarak ileri sürülen suçlamalarla ilgili delil bulunmadığı, dolayısıyla davalı tarafça feshin geçerli nedene dayalı olarak yapıldığının ispatlanamadığı anlaşıldığından, mahkemece feshin geçersizliğine ve davacının işe iadesine karar verilmiş olması dosya içeriğine uygun bulunup, davalı tarafın istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir. Ancak, dosya kapsamında feshe dayanak 10.03.2015 tarihli soruşturma raporu ve 20.03.2015 tarihli disiplin kurulu kararı da yer almaktadır. Söz konusu soruşturma raporunda, davacının da içinde bulunduğu bir kısım ekip liderlerinin, banka kaynaklı satış ekiplerinin ekip içerisinde satış kaydırması, satış hedeflerini tutturmak için hayat sigortası sahibi poliçelerin iştira etmesi sağlanarak bu müşterilere bireysel emeklilik sigortası poliçesi düzenlenmesi, mevcut poliçelerin iptal edilerek aynı kişiye bir veya birden fazla yeni bireysel emeklilik sigortası poliçesi düzenlenmesi, banka kaynaklı ve/veya direkt satışlarda, durdurulmak üzere poliçe tanzim edilmesi ve bu şekilde adet ve tahakkuk hedeflerinin tutturulmasının sağlanması, ilk sigorta poliçesi Yapı Kredi şubesi olan müşterilere direkt satış yapılarak ilgili banka şubesinin elemanlarını saf dışı bırakmak suretiyle komisyon kazanılması gibi eylemlere iştirak ettikleri yönündeki tespitlere yer verilmiştir.
Mahkemece yapılacak iş dosya kapsamında yer alan tüm bilgi ve belgeler, 26.09.2014 tarihli e-posta'nın okunaklı olacak şekilde onaylı örneği ile davalı şirketteki bireysel ekipler hedeflendirme programı ilkeleri de temin edilerek yeniden değerlendirme yapılmak suretiyle, feshe konu eylemlerin her birinin yapılması esnasında müşterilerin onayının alınmasının gerekip gerekmediği, davalı işyerinde teyit sisteminin mevcut olup olmadığı, feshe konu eylemlerin prosedürlere uygun olarak müşteri talepleri doğrultusunda yapılıp yapılmadığı, davalının feshe konu işlemleri hedefleme programında dahil etmek istememesi halinde hedefleme programında hariç tutması ve sistemsel yazılım ile denetleyebilmesinin mümkün olup olmadığı hususları da göz önünde bulundurularak, sigortacılık ve bankacılık alanında uzman teknik bilirkişi heyetinden rapor alınmak suretiyle davacının eylemlerinin yoğunluğu da gözetilerek feshin geçerli nedene dayanıp dayanmadığı hususunun araştırılması gerekmektedir. Mahkemece ilgili bilgi ve belgeler gözetilmeksizin eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç:
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA, İlk Derece Mahkemesi kararının yukarıda yazılı sebeplerle BOZULMASINA, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 12.11.2018 gününde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.