BÖLGE ADLİYE
MAHKEMESİ: ... 3. Hukuk Dairesi
DAVA TÜRÜ: İŞE İADE
Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Y A R G I T A Y K A R A R I
Davacı İsteminin Özeti:
Davacı vekili müvekkilinin davalı nezdinde yurtdışı satış temsilcisi olarak çalıştığını, 03.11.2014 tarihinde iş sözleşmesinin haksız olarak feshedildiğini, fesih bildiriminde sebep olarak davalı firmaya ait tahsilat bilgilerinin üçüncü şahıs veya firmalara gönderilmesinin gösterildiğini, bu iddianın tamamen gerçek... olup kötü niyetli olduğunu iddia edildiği gibi davalı şirkete ait sırların üçüncü şahıslara vermesinin söz konusu olmadığını, bilgisayarda böyle bir kayıt tutup üçüncü şahıslara göndermediğini, bu nedenle böyle bir kaydın varlığı halinde bu kaydın ne zaman ve kim tarafından oluşturulup kimlere nasıl gönderildiğinin tespiti açısından bilgisayar üzerinde teknik inceleme yapılması gerektiğini, olayın önceden kurgulanıp haklarının verilmemesi için böyle bir suçlama yapıldığını belirterek feshin geçersizliğine... iadesine ve yasal sonuçlara hükmedilmesini talep etmiştir.
Davalı Cevabının Özeti:
Davalı vekili; davacının 15.05.2012 tarihinden 31.1.2014 tarihine kadar yurtdışı satış temsilcisi olarak çalıştığını, yaptığı başlıca işin yurt... firmalarıyla irtibat kurarak şirketi müşterilere tanıtmak, yurt... müşterilerini iş yerlerinde ziyaret edip siparişler almak olduğunu, davacının 16.12.2013 tarihli Rekabet Yasağı Gizlilik ve Fikri Haklar Sözleşmesinin Gizlilik bölümünde, "şirkete ait değerli özel ve şirkete münhasır gizli bilgilerin tarafıma verildiğini, ve verilebileceğini kabul ve beyan ederim. Şirkette çalıştığım süre zarfında ve iş akdimin herhangi bir şekilde sona ermesinden sonra gizli bilgileri... etmemin, kullanmamın veya kullanılması veya yayınlanmasına yardımcı olmamın yasak olduğunu ve istifa etmem veya herhangi bir sebep ile şirket ile iş akdimin sona ermesi halinde, bütün gizli bilgileri şirkete ivedilikle iade edeceğimi kabul veya beyan ve taahhüt ederim". biçiminde taahhütte bulunduğu halde davacının 15.07.2014 tarihinde ve 22.07.2014 tarihinde şirkette üretilen otomotiv yedek parçalarının maliyet bilgileri ile fiyat listesi çalışmalarını ve başta ..., ... ve ...ülkelerine yapılan ihracatlara ilişkin faturaları yabancı firmalara gönderdiğini, davacının kanuna aykırı bu davranışları tespit edilince iş sözleşmesinin Karşıyaka 7. Noterliğinin 03.11.214 tarih ve 8110 yevmiyesinde kayıtlı ihtarnamesi ile İş Kanunun 25/II-e maddesi uyarınca haklı nedenle feshedildiğini belirterek davanın reddini istemiştir.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:
Mahkemece, davalı şirketin e-imza alt yapısına sahip olmadığı, çalışanların kullanıcı adı ve şifresi oluşturma, şifre değiştirme gibi yetkileri olmadığı, bahsedilen tüm yetkilerin admin tarafından gerçekleştirildiği, davalı firmada admin durumunda olan bilgi işlem yöneticilerinin açık olan kullanıcı bilgisayarlarına her zaman diliminde uzaktan erişim yöntemi ile rahatlıkla bağlanabildiği bağlanma sonrasında program ekleme, kaldırma veri kopyalama, silme yapıştırma vb. bir çok yazılımsal işlemi yapabilme yetkisine sahip olduğu, firmanın sadece log tutma gibi tek katmanlı bir güvenlik sistemine sahip olduğu her kullanıcının kullanıcı adı veya bilgisayar şifresini değiştirme yetkisi olması bu tür yöntemlerin davalı firmaca uygulanmadığından veya dosya içeriğindeki mevcut e-posta ve eklerini davacının gönderdiğinin kesin olarak söz edilemeyeceği buna göre davacının davalı işverene ait iş sırlarını hukuka aykırı olarak üçüncü kişiler ile paylaştığının davalı işverenlikçe somut ve tereddüde yer vermeyecek biçimde kanıtlanamadığı gerekçesiyle davacının...akdinin feshinin geçersizliğine davacının işe iadesine karar verilmiştir.
İstinaf Başvurusu:
İlk Derece Mahkemesinin kararına ..., davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti:
Bölge Adliye Mahkemesince, ilk derece mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesi bakımından usul ve yasaya aykırı bir durum bulunmadığından davalının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
Temyiz Başvurusu:
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
Gerekçe:
Taraflar arasındaki uyuşmazlık iş sözleşmesinin feshinin haklı veya geçerli sebebe dayanıp dayanmadığı noktasındadır.
4857 sayılı İş Kanunu'nun 25. maddesi işveren açısından haklı nedenle derhal fesih hâllerini düzenlenmiş olup, 25. maddenin (II) numaralı bendinin "e" alt bendinde "işçinin, işverenin güvenini kötüye kullanmak, hırsızlık yapmak, işverenin meslek sırlarını ortaya atmak gibi doğruluk ve bağlılığa uymayan davranışlarda bulunması" işverene iş sözleşmesini bildirim sürelerine uymaksızın ve tazminatsız feshetme hakkı veren bir fesih hâli olarak kanunda yer almıştır.
4857 sayılı İş Kanunu’nun 18. maddesi işverene, işçinin davranışlarından ve yeterliliğinden kaynaklanan nedenlerle iş sözleşmesini feshetme yetkisi vermiştir. İşçinin davranışları nedeniyle iş sözleşmesinin feshedilebilmesi için, işçinin iş sözleşmesine aykırı, sözleşmeyi ihlal eden bir davranışının varlığı gerekir. İşçinin kusurlu davranışı ile sözleşmeye aykırı davranmış ve bunun sonucunda iş ilişkisi olumsuz bir şekilde etkilenmişse işçinin davranışından kaynaklanan geçerli bir fesih söz konusu olur.
İşçinin davranışlarından ve yeterliliğinden kaynaklanan nedenler, aynı yasanın 25. maddesinde belirtilen nedenler yanında, bu nitelikte olmamakla birlikte, işyerlerinde işin görülmesini önemli ölçüde olumsuz etkileyen nedenlerdir. İşçinin davranışlarından veya yetersizliğinden kaynaklanan nedenlerde...ilişkisinin sürdürülmesinin işveren açısından önemli ve makul ölçüler içinde beklenemeyeceği durumlarda, feshin geçerli nedenlere dayandığını kabul etmek gerekecektir.
İşçinin iş sözleşmesini ihlal edip etmediğinin tespitinde, sadece asli edim yükümlülükleri değil; kanundan veya dürüstlük kuralından doğan yan edim yükümlülükleri ile yan yükümlerin de dikkate alınması gerekir. Sadakat yükümü, sözleşmenin taraflarına sözleşme ilişkisinden doğan borçların ifasında, ... tarafın şahsına, mülkiyetine ve hukuken korunan diğer varlıklarına zarar vermeme, keza sözleşme ilişkisinin kapsamı dışında sözleşme ile güdülen amacı tehlikeye sokacak özellikle karşılıklı duyulan güveni sarsacak her türlü davranıştan kaçınma yükümlülüğünü yüklemektedir.
Sadakat borcu...ilişkisinin karşılıklı borç doğuran kişisel bir ilişki olmasının doğal bir sonucudur. Sadakat borcunu ihlal eden işçi davranışlarının neler olabileceğinin önceden belirlenmesi ve tek tek sayılması mümkün değildir. Her ne kadar işçinin, işverenin güvenini kötüye kullanması, hırsızlık yapması, işverenin meslek sırlarını ortaya atması gibi doğruluk ve bağlılığa uymayan davranışlarda bulunması işverene haklı nedenle derhal fesih hakkı vermekte ise de; hükümde belirtilen doğruluk ve bağlılığa uymayan bazı hâller örnek olarak sayılmış ve benzeri fiillerin de borcun ihlalini oluşturacağı kabul edilmiştir. Bu durumda, işçinin hangi eyleminin doğruluk ve bağlılığa uymayan davranış olarak kabul edilmesi gerektiği hususunda hâkim...ve çalışma hayatının gerekleri ile toplumsal ilişki ve gelenekleri göz önüne alarak somut olayın özelliklerine göre bir sonuca varmalıdır.
İş ilişkisinde işverenin işçisine ... duyduğu şüphe, aralarındaki güven ilişkisinin zedelenmesine ... açmaktadır. İşverenden katlanması beklenemeyecek bir şüpheden dolayı işçinin iş ilişkisinin devamı için gerekli olan uygunluğu ortadan kalktığından, güven ilişkisinin sarsılmasına ... açan şüphe, işçinin kişiliğinde bulunan bir sebep olarak karşımıza çıkmaktadır. Ciddi, önemli ve somut olayların haklı kıldığı şüphe, güven potansiyeline sahip olmaksızın ifa edilemeyecek iş için işçinin uygunluğunu ortadan kaldırdığından, şüphe feshi, işçinin yeterliliğine ilişkin fesih türü olarak gündeme gelecektir. Şüphe, fesih anında mevcut belirli objektif vakıa ve emarelere dayanmalıdır. İşverenin sırf sübjektif değerlendirmesi yeterli olmayıp, yapılan incelemede işçinin şüphe edilen eylemi işlediğinin büyük bir ihtimal dahilinde olduğu sonucunun ortaya çıkması gerekir.
Dosya içeriğine göre davacının yurtdışı satış temsilcisi olarak çalıştığı, şirketçe kendisine verilen şifre ile bilgisayara giriş yaptığı, tanıklarca şifrenin yalnızca sahibi tarafından bilindiği ve kullanıldığı ve ayrıca bilgileri olmaksızın uzaktan erişim yolunun kullanılmadığı, çünkü bilgisayarın açık olması gerektiğinin belirtildiği, ayrıca yabancı firmalara gönderilen e-maillerin davacının izinli ve raporlu olduğu bir günde gönderilmediği, 15.07.2014 ve 22.07.2014 tarihlerinde günün farklı saatlerinde sabinchik25@bk.ru ve cristian.chiosa @prored.ro firmalarına çok sayıda ileti gönderildiği, bu gönderilerin fiyat ve maliyet listeleri olduğu, özellikle maliyet listelerinin 3. kişilerce paylaşılamayacak nitelikte olduğunun dosya içeriğinden anlaşıldığı... iade davasında feshin geçerli nedene dayanıp dayanmadığının tespiti önem arzettiğinden somut olay değerlendirildiğinde feshin en azından geçerli nedene dayandığı, haklı nedene dayanıp dayanmadığının ise ileride açılması muhtemel alacak davasında tartışılabileceğinden davalı vekilinin temyiz talepleri kabul edilmelidir.
Bu itibarla, Mahkemece davanın reddine karar verilmesi gerekirken, hatalı değerlendirme yapılarak yazılı şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.
Belirtilen sebeplerle, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 20. maddesinin 3. fıkrası uyarınca, Bölge Adliye Mahkemesi kararı ile İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmak suretiyle ortadan kaldırılması ve aşağıdaki gibi karar verilmesi gerekmiştir.
Hüküm: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesinin kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,
2- Davanın REDDİNE,
3- Alınması gereken 35,90 TL karar- ilam harcından davacının yatırdığı 25,20 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 10,70 TL karar- ilam harcının davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Davacının yaptığı yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, davalının yaptığı 1.247,30 TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan tarifeye göre belirlenen 2.180,00 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
6-Peşin alınan temyiz harcının isteği halinde davalılara iadesine, dosyanın İlk Derece Mahkemesine kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, kesin olarak 29.05.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.