BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ: 9. Hukuk Dairesi
DAVA TÜRÜ: İŞYERİ DEĞİŞİKLİĞİ İŞLEMİNİN İPTALİ
Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Y A R G I T A Y K A R A R I
Davacı İsteminin Özeti:
Davacı vekili, müvekkilinin davalı Bakanlık ... ili ... İlçe Müdürlüğü emrinde işçi olarak çalıştığını, müvekkilinin sendikanın üyesi ve aynı zamanda sendikanın işyeri temsilcisi olduğunu, müvekkilinin davalı Bakanlık adına TÜHİS ile, müvekkili sendika arasında imzalanarak yürürlüğe konulan toplu iş sözleşmesinin tüm hükümlerinden yararlandığını, müvekkilinin uzun zamandan beri ... İlçe Müdürlüğünde çalıştığını ve halen sendika temsilciliği görevini yaptığını, ... İlçe Müdürlüğünde çalışırken, İl Müdürlüğünün 09.02.2018 günlü talep yazısı ve Valilik Makamının 19.02.2018 günlü oluru ile çalışmakta olduğu ve işyeri temsilciliğini yürüttüğü ... İlçe Müdürlüğüne 115 Km mesafedeki ... İlçe Müdürlüğüne kendisinin talebi ve rızası olmamasına rağmen nakledildiğini ve kendisine bu nakil emrinin 20.02.2018 tarihinde tebliğ olunduğunu, hiçbir nedeni olmayan ve rıza dışında yapılan bu işlemin davacının aile düzenini bozacağı, işyerinde barışın ve huzurun bozulması sonucunu doğurabileceği gibi daha önemlisi 6356 sayılı Yasa'nın 24’üncü maddesi dördüncü bendi hükmüne de açıkça aykırı ve yok hükmünde olduğunu, yapılan bu atama işleminin iç hukukumuza aykırı olduğu gibi tarafı olduğumuz uluslararası sözleşmelere de aykırılık teşkil ettiğini ileri sürerek işyeri değişikliği işleminin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı Cevabının Özeti:
Davalı, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:
Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.
İstinaf Başvurusu :
İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı davalı istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti :
Bölge Adliye Mahkemesince, davacının işyerinin değiştirilmesi ile sonuçlanan soruşturmaya konu eylemin gerçekleştiği 16/01/2018 tarihi itibariyle davacının sendika işyeri temsilcisi olmadığı, davacının olaydan bir gün sonra 17/01/2018 tarihinde Tarım İş Sendikası tarafından işyeri sendika temsilcisi olarak atandığı, öte yandan bir kamu kurumunda davacı tarafından gerçekleştirilen ve tutanak içeriği ile sabit olan bir tehdit eyleminden bir gün sonra, davacıyı yaptığı eylemin hukuki sonuçlarından kurtarmak için yapıldığı anlaşılan davacıyı sendika işyeri temsilcisi olarak atamanın hakkın kötüye kullanımı olduğunu, sendika üyesi olan ve kamu kurumunda işçi olarak çalışan davacının eylemlerinin hukuki sonuçlarından sorumlu olmayacağının düşünülmesinin mümkün olmadığını, işveren tarafından gerçekleştirilen ve iptali talep edilen işyeri değişikliği işleminin hukuka ve uluslararası sözleşmelere uygun olduğu gerekçesiyle ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmiştir.
Temyiz:
Bölge Adliye Mahkemesinin kararına karşı davacı temyiz kanun yoluna başvurmuştur.
Gerekçe:
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nun “İşyeri sendika temsilciliğinin güvencesi” başlıklı 24’üncü maddesine göre;
“(1) İşveren, işyeri sendika temsilcilerinin iş sözleşmelerini haklı bir neden olmadıkça ve nedenini yazılı olarak açık ve kesin şekilde belirtmedikçe feshedemez. Fesih bildiriminin tebliği tarihinden itibaren bir ay içinde, temsilci veya üyesi bulunduğu sendika dava açabilir.
(2) Dava basit yargılama usulüne göre sonuçlandırılır. Mahkemece verilen karar hakkında istinaf yoluna başvurulması hâlinde bölge adliye mahkemesi kesin olarak karar verir.
(3) Temsilcinin işe iadesine karar verilirse fesih geçersiz sayılarak temsilcilik süresini aşmamak kaydıyla fesih tarihi ile kararın kesinleşme tarihi arasındaki ücret ve diğer hakları ödenir. Kararın kesinleşmesinden itibaren altı iş günü içinde temsilcinin işe başvurması şartıyla, altı iş günü içinde işe başlatılmaması hâlinde, iş ilişkisinin devam ettiği kabul edilerek ücreti ve diğer hakları temsilcilik süresince ödenmeye devam edilir. Bu hüküm yeniden temsilciliğe atanma hâlinde de uygulanır.
(4) İşveren, yazılı rızası olmadıkça işyeri sendika temsilcisinin işyerini değiştiremez veya işinde esaslı tarzda değişiklik yapamaz. Aksi hâlde değişiklik geçersiz sayılır.
(5) Bu madde hükümleri işyerinde çalışmaya devam eden yöneticiler hakkında da uygulanır.”
Sendika işyeri temsilcisinin güvencesi, temsilcilik sıfatından kaynaklanmakta ve temsilcilik görevi ile sınırlı tutulmaktadır. Bir anlamda aslında sendikal faaliyeti ön planda olup görevinin getirdiği bir güvencedir. Düzenlemenin amacı işyeri sendika temsilcilerine görevlerini yerine getirebilmeleri için güvence sağlamaktır.Somut uyuşmazlıkta davalı Bakanlığın ... İlçe Müdürlüğünde çalışmakta olan davacı hakkında düzenlenen 16/01/2018 tarihinde tutanak ile davacının, aynı tarihte işyerinde çalışma arkadaşlarına karşı tehdit niteliğinde sözler sarf ettiği tespit edilmiştir.
Dosya içeriğine göre olay sonrasında davacı hakkında soruşturma başlatılmış ve 08/02/2018 tarih ve 2018/2 sayılı disiplin kurulu kararıyla “Arkadaşlarına, maiyetine veya iş sahiplerine karşı hakaret, tehdit veya tecavüzde bulunmak” fiilini gerçekleştirdiği gerekçesiyle toplu iş sözleşmesinin 18. maddesi gereğince davacının “3 yevmiye kesim cezası” ile cezalandırılmasına karar verilmiştir. Bununla birlikte 19/02/2018 tarihinde de davacının işyeri ... ilçesi olarak değiştirilmiştir.
Diğer taraftan toplu iş sözleşmesinin tarafı olan Tarım İş Sendikasının 17/01/2018 tarihli yönetim kurulu kararı ile davacı işyeri sendika temsilcisi olarak atanmış ve atama aynı tarihli yazı ile işverene de bildirilmiştir. Sendikanın atama işlemi de 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu ile toplu iş sözleşmesi hükümlerine uygun niteliktedir.
Öncelikle belirtmek gerekir ki, kanun metninde de açık olarak belirtildiği üzere, işveren, yazılı rızası olmadıkça işyeri sendika temsilcisinin işyerini değiştiremez. Davacı her ne kadar eylem tarihinde işyeri sendika temsilcisi değil ise de, Sendika Kanununa uygun olarak atama yetkisini kullanarak davacıyı 17/01/2018 tarihinde işyeri sendika temsilcisi olarak tayin etmiştir. Davacı bu tarihten itibaren artık işyeri sendika temsilciliğinin güvencesinden faydalanacaktır. Bu anlamda olmak üzere, 19/02/2018 tarihinde davacının işyeri değiştirilmiş ise de, davacının rızası olmadığından işyeri değişikliği işlemi geçersizdir.Şu hususu da belirtmek gerekir ki, davalı işveren cevap dilekçesinde disiplin cezasına konu aynı eylem dolayısıyla davacının işyerinin değiştirildiğini savunmuş ise de, eylem nedeniyle davacıya 3 yevmiye kesim cezası verildiği gözetildiğinde, davacıya tek eylem nedeniyle iki ceza verilmesi de hukuka aykırıdır.
Bu maddi ve hukuki olgular karşısında, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmesi isabetli olduğundan, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesisi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.Sonuç:Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının yukarıda yazılı sebeplerle BOZULMASINA, dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 04/04/2019 tarihinde oy birliğiyle olarak karar verildi.