MAHKEMESİ:İş Mahkemesi
DAVA TÜRÜ: TAZMİNAT
Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Y A R G I T A Y K A R A R I
Davacı İsteminin Özeti:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili davacının, davalıya ait işyerinde 01.05.2008 şoför olarak çalışmaya başladığını, 30.01.2012 tarihinde emekli olduğunu ve ara vermeden çalıştığını, işi gereği çalışma süresince fazla mesai yaptığını, hafta sonunda da aynı şekilde çalışmaya devam ettiğini, dini bayramların ilk günü hariç diğer tüm ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştığını, ancak bu çalışmalarının karşılıklarının ödenmediğini, yıllık izinlerinin kullandırılmadığını ileri sürerek kıdem tazminatı, fazla mesai ücreti, hafta tatili ücreti, yıllık izin ücreti, ulusal bayram ve genel tatil alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı Cevabının Özeti:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını, davacının müvekkilinin sürücülü araç temini amacıyla yapmış olduğu ihaleyi alan firmalarda çalıştığını, müvekkili kurumun yalnızca ihale makamı olduğunu ve davacı ile arasında işçi işveren ilişkisi bulunmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.
Mahkeme Kararının Özeti:
Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne dair 28.05.2015 tarihli ilk karar ile davalının temyiz başvurusu üzerine Dairemizin 02.05.2018 tarih ve 2018/4196 esas 2018/10363 karar sayılı ilamıyla "Davacı sigorta hizmet cetvelinden, davacının 06.05.2008 tarihinde ... işyeri sicil numaralı Nakliyeci ... unvanlı işyerinde çalıştığı anlaşılmaktadır. Hizmet süresinin tespiti kamu düzeni ile ilgilidir. Davacının hizmet döküm cetvelinde kayıtlı, dava dışı ... işyeri sicil numaralı Nakliyeci ... isimli işyerinde çalıştığı dönemde işveren olarak gözüken işyeri ile ilgili hizmet alım ilişkisinin bulunup bulunmadığı, davalı asıl işveren ile aralarında hukuki bağlantı olup olmadığı araştırılmalıdır. Davacının belirtilen dönemde davalı asıl işverene bağlı işyerinde çalışması olup olmadığı belirlenerek hizmet süresi kuşkuya yer vermeyecek şekilde açıklığa kavuşturulmalıdır.” gerekçesi ile bozulmuş, mahkeemce bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda toplanılan deliller ve bilirkişi raporuna göre davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Temyiz Başvurusu:
Karar davalı vekili tarafından yasal süresi içerisinde temyiz edilmiştir.
Gerekçe:
1-Dosyadaki yazılara, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.
2- Mahkemenin, Yargıtay’ın bozma kararına uyması ile bozma kararı lehine olan taraf yararına bir usuli kazanılmış hak doğar.
Usuli kazanılmış hak kavramı anlam itibariyle, bir davada mahkemenin ya da tarafların yapmış olduğu bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan hakkı ifade etmektedir. Usuli müktesep hak müessesesi H.M.K.'nda düzenlenmiş olmamakla beraber davaların uzamasını önlemek, hukuki alanda istikrar sağlamak ve kararlara karşı genel güvenin sarsılmasını önlemek amacıyla Yargıtay uygulamaları ile geliştirilmiş, öğretide kabul görmüş ve usul hukukunun vazgeçilmez ana ilkelerinden biri haline gelmiştir.
Usuli kazanılmış hak ilkesi kamu düzeniyle ilgilidir. (09/05/1960 T., 21/9; 04/02/1959 gün 13/5 sayılı İçtihadı Birleştirme kararı)
Usuli kazanılmış hakkın hukuki sonuç doğurabilmesi için; bir davada ya taraflar ya mahkeme ya da Yargıtay tarafından açık biçimde yapılmış olan ve istisnalar arasında sayılmayan bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan bir hakkın varlığından söz edilebilmesi gerekir. (HGK.nun 12/07/2006 T., .../4-519 E, 2006/527 K, 03/12/2008 T., 2008/10-730 E., 2008/732 K.)
Yargıtayın bozma kararına uyan mahkeme artık bozma kararı gereğince işlem yapmak ve hüküm vermek zorundadır. Çünkü,mahkemenin bozma kararına uyması ile bozma kararı lehine olan taraf yararına bir usuli müktesep hak doğmuştur. (09/05/1960 gün ve 21/9 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı)
Bazı konuların bozma kararının kapsamı dışında kalarak kesinleşmesi durumunda da usuli kazanılmış hak doğmuş olur. Yargıtay tarafından bozulan bir hükmün, bozma kararının kapsamı dışında kalmış olan kısımları kesinleşir. Bozma kararına uyan mahkeme, kesinleşen bu kısımlar hakkında yeniden inceleme yaparak karar veremez.Yani kesinleşmiş bu kısımlar o kısımlar lehine olan taraf yararına bir usuli müktesep hak teşkil eder.
Somut olayda, davanın kabulü hakkındaki karar yazılı gerekçelerle bozulmuş, bozma ilamı gereğince adı geçen dava dışı işverenlerin davalı idare ile bağlantısının tespiti zımnında davalı idareye müzekkere yazılmış ve davalı ... Genel Müdürlüğü'nün 09.10.2019 tarihli cevabi yazısında ... işyeri sicil numaralı nakliyeci ... ünvanlı işyeri ile .... Tur. İnş. Nak. Gıda Kır. Elektrik Sis. San. Tic. Ltd. Şti. ile davalı kurum arasında 06.05.2008-02.01.2009 dönemini kapsayan herhangi bir sözleşmenin bulanmadığı bildirilmiştir. Yine aynı şekilde davalı kurumun 19.03.2020 tarihli yazısında da, adı geçen dava dışı işverenlikler hakkında kurum kayıtlarında herhangi birbilgi ve belgenin bulunmadığının bildirildiği görülmektedir. Dosya kapsamına göre, davacının anılan işverenler nezdinde geçen çalışmasından davalı idarenin asıl işveren olarak sorumlu tutulmasını mümkün kılabilecek herhangi bir akdi veya kanuni bir ilişkinin varlığının hüküm kurmaya yetecek biçimde ve tereddüte mahal bırakmayacak şekilde ispat edilemediği anlaşılmaktadır. Bu durum karşısında, bozma ilamına uyan mahkemece yapılması gereken, bu dönemin dışlanmak suretiyle uyuşmazlık konusu alacakların hesabına esas hizmet süresinin belirlenmesidir.
Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı nedenle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 09.06.2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy