(2821 S. K. m. 4, 60)
Dava: Davacı, işyerinin iş kolları tüzüğünün 18 sıra nolu kara taşımacılığı iş koluna girdiği yönündeki 2011/23 sayılı kararın iptaline karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.
Hüküm süresi içinde davalı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi A. B. tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkilinin sadece yaptığı satışlardan kar elde ettiğini, taşıma işi için bir bedel almamasına ve yalnız kendi ürünlerini taşımasına rağmen bakanlıkça müvekkil işyerlerinin kara taşımacılığı iş koluna girdiğinin tespit edildiğini, taşıma işinin yardımcı iş niteliği taşıdığını, işyerlerindeki asıl amacın alım, satım ve ticaret olduğunu, taşımacılık işinin müvekkil açısından vazgeçilemeyecek bir iş olmadığını, şirketin faaliyetinin memba suyu gibi ürünlerin alım satım ve pazarlanması olup işyerinin 17 nolu ticaret, büro, eğitim ve güzel sanatlar iş koluna girdiğini iddia ederek müvekkil işyerlerinin 18 numaralı kara taşımacılığı iş koluna girdiğine dair davalı bakanlıkça yapılan ve 02/03/2011 tarih ve 27862 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan 2011/23 sayılı iş kolu tespit kararının iptaline karar verilmesini istemiştir.
Davalı bakanlık vekili, bakanlık tarafından yapılan tespitin kanuna ve tüzüğe uygun olduğunu savunarak haksız ve yersiz açılan davanın reddini istemiştir.
Davalı sendika vekili davaya cevap vermemiş ve duruşmalara katılmamıştır.
Mahkemece toplanan delillere, yapılan keşfe ve alınana bilirkişi raporuna dayanılarak, uyuşmazlık konusu işyerlerindeki teknik amacın dağıtım ve pazarlama olduğu, davacı şirketin dava dışı E... Su ve Meşrubat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından üretilen ürünlerin dağıtım ve pazarlamasını yaptığı, taşımacılık işinin yardımcı iş niteliğinde olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne ile işkolu tespit kararının iptaline karar verilmiştir.
Kararı davalı bakanlık vekili temyiz etmiştir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık davacı şirketin tespit kapsamındaki işyerlerinde yapılan işin kara taşımacılığı iş koluna girip girmediği, girmiyorsa hangi iş koluna girdiği noktasında toplanmaktadır.
2821 sayılı Sendikalar Kanunu'nun 4. maddesinde, Bir işyerinin girdiği işkolunun tespiti Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca yapılır. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tespit ile ilgili kararını Resmi Gazete'de yayımlar. Kararın yayımını müteakip bu tespite karşı ilgililer iş davalarına bakmakla görevli mahalli mahkemede onbeş gün içinde dava açabilirler. Mahkeme iki ay içinde kararını verir. Kararın temyiz edilmesi halinde Yargıtay uyuşmazlığı iki ay içinde kesin olarak karara bağlar. denilmiştir.
Aynı Kanun'un 60. maddesinde işçi ve işveren sendikalarının kurulabilecekleri işkolları aşağıda belirtilmiştir. denilerek 17 sıra numarasında Ticaret, Büro, Eğitim ve Güzel Sanatlar ve 18 sıra numarasında ise kara taşımacılığı iş kollarına yer verilmiştir. Bununla birlikte yine aynı maddede Bir işyerinde yürütülen asıl işe yardımcı işler de, asıl işin dahil olduğu işkolundan sayılır. Bir işkoluna giren işlerin neler olacağı, işçi ve işveren konfederasyonlarının görüşü de alınarak ve uluslararası normlar da göz önünde bulundurularak bir tüzükle düzenlenir
hükmüne yer verilmiştir.
Ayrıca 2821 sayılı Kanun'un 60. maddesi ile atıfta bulunulan İş Kolları Tüzüğü'nün 2. maddesinde iş kollarına giren işlerin neler olduğunun ekli listede gösterildiği belirtilmiştir. Ekli liste 18. sıra numarası kara taşımacılığı iş koluna ilişkin olup, buna göre kara taşımacılığı işleri Demiryolu dışında motorlu ve motorsuz her türlü kara taşıtları ile yük veya yolcu taşıma ve bununla ilgili depolama ve sürücülük işleri, kara taşıt araçları için terminal, garaj, bakım, ikmal ve onarım, park yerlerinde yapılan işler (deniz ve demiryolu ambarlarında yapılan işler hariç) olarak açıklanmıştır. Ekli listenin 17. sıra numarası ise Ticaret, büro, eğitim ve güzel sanatlar iş koluna ilişkin olup, buna göre Her türlü mali kuruluşlar, ticaret borsaları, ticaret ve sanayi odaları, birlikleri, kooperatifler, kredi esham ve tahvil borsaları, her türlü büro ve benzeri kuruluşlar ile dernekler, noterler, işçi ve işveren kuruluşları, her türlü sınai, tarımsal, kimyasal ve hayvansal maddelerin ve ürünlerin alımı ve satımı, eğitim kurumları, sahne, perde ve benzeri gösteri sanatları, müzik, resim, heykel, dekorasyon, edebiyat ve benzeri güzel sanatlarla ilgili işler. şeklinde ifade edilmiştir.
Dosya içeriğine göre, şirket işyerlerinde yapılan asıl işin davacı ile organik bağ içinde olan aynı gurubun diğer şirketi E... Su ve Meşrubat Sanayi ve Ticaret A.Ş'nin ürettiği su ve diğer ürünlerin dağıtımı ve pazarlaması işi olduğu, şirketin bu amaçla Türkiye çapında örgütlendiği, bu kapsamda şirketin bölge müdürlükleri ve bazı yerlerde depoları olduğu, ürünlerin daha fazla insana ulaşması için başka firmalarla bayilik veya ticari imtiyaz verme (franchising) sözleşmeleri yaptığı, sadece söz konusu ürünlerin taşınması için amaçla sınırlı olarak nakliye işini yaptığı, nakliye işi için bir bedel almadığı gibi bu işi zaman zaman sözleşme ile üçüncü kişi konumundaki firmalara da yaptırdığı, bu nedenlerle nakliye işinin yardımcı iş niteliğinde olduğu ve tespit kapsamındaki davacı işyerlerinin 17 numaralı Ticaret, Büro, Eğitim ve Güzel Sanatlar işkoluna girdiği anlaşılmaktadır.
Yukarıdaki açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde, mahkemenin davacı şirketin tespit kapsamındaki işyerlerinin 18 numaralı kara taşımacılığı işkoluna girmediği gerekçesiyle dava konusu iş kolu tespit kararının iptaline karar vermesi isabetli olmakla birlikte söz konusu işyerlerinin hangi iş koluna girdiğine dair bir tespit yapılmaması hatalıdır. Bu sebeple 2821 Kanun'un 4. maddesi uyarınca aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan gerekçe ile:
1- Bursa 3. İş Mahkemesinin 24/01/2012 tarih, 2011/70 Esas, 2012/10 Karar sayılı kararının bozularak ortadan kaldırılmasına,
2- Davanın kabulü ile, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın 02/03/2011 tarihli 27862 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan 2011/23 sayılı iş kolu tespit kararının iptaline,
3- Davacı şirketin tespit kapsamındaki işyerlerinde yapılan işin 2821 sayılı Sendikalar Kanunu'nun 60. maddesi ve İşkolları Tüzüğü uyarınca 17 numaralı sırada kayıtlı Ticaret, Büro, Eğitim ve Güzel Sanatlar işkoluna girdiğinin tespitine,
4- Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
5- Davacının yaptığı 764,10 TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, davalıların yaptıkları yargılama giderinin üzerlerinde bırakılmasına,
6- Davacı tarafından yatırılan 36,80 TL harcın, harçtan muaf olmayan davalı sendikadan alınarak davacıya verilmesine,
7- Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre 1.200,00 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacı tarafa verilmesine, kesin olarak, 19.09.2012 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy