(4857 S. K. m. 18, 20)
Dava: Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.
Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi M. Söylen tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: İş sözleşmesinin davalı işveren tarafından geçerli sebep olmadan feshedildiğini belirten davacı işçi, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı işveren vekili, davacının yaptığı işin teknik uzmanlık gerektirmesi sebebiyle bu işin başka firmaya yaptırılması konusunda şirketin aldığı karar doğrultusunda davacının iş pozisyonunun kapatıldığını, başka bir boş pozisyonunun bulunmadığından feshedildiğini belirterek bu sebeple davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
Mahkemece davacının yaptığı işin alt işverene devredilmesi sebebiyle kendisine ihtiyaç kalmadığı, ancak feshin son çare olması sebebiyle hizmet sözleşmesinin feshinden önce başka bir birimde değerlendirme yoluna gidilmeksizin hizmet sözleşmesi feshedildiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararı davalı temyiz etmiştir.
Taraflar arasında iş sözleşmesinin feshinin geçerli sebebe dayanıp dayanmadığı uyuşmazlık konusu olup, normatif dayanak 4857 sayılı İş Kanunu'nun 18. ve devamı maddeleridir.
4857 sayılı Kanun'un 18. maddesine göre otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işveren, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır.
İşletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan sebepler; sürüm ve satış olanaklarının azalması, talep ve sipariş azalması, enerji sıkıntısı, ülkede yaşanan ekonomik kriz, piyasada genel durgunluk, dış pazar kaybı, ham madde sıkıntısı gibi işin sürdürülmesini olanaksız hale getiren işyeri dışından kaynaklanan sebeplerle yeni çalışma yöntemlerinin uygulanması, işyerinin daraltılması, yeni teknolojinin uygulanması, işyerinin bazı bölümlerinin kapatılması ve bazı iş türlerinin kaldırılması gibi işyeri içi sebeplerdir.
İşletmenin, işyerinin ve işin gereklerinden kaynaklanan sebeplerle sözleşmeyi feshetmek isteyen işverenin fesihten önce fazla çalışmaları kaldırmak, işçinin rızası ile çalışma süresini kısaltmak ve bunun için mümkün olduğu ölçüde esnek çalışma şekillerini geliştirmek, işi zamana yaymak, işçileri başka işlerde çalıştırmak, işçiyi yeniden eğiterek sorunu aşmak gibi varsa fesihten kaçınma olanaklarını kullanması, kısaca feshe son çare olarak bakması gerekir.
Somut olayda davacı işyerinde taşıt tanıma cihazları programlama uzmanı çalışmaktadır. İş sözleşmesi, belgelere göre davacının yaptığı işin teknik uzmanlık gerektirmesi sebebiyle bu işin başka firmaya yaptırılması konusunda şirketin aldığı karar doğrultusunda davacının iş pozisyonunun kapatıldığı, başka bir boş pozisyonun bulunmadığından feshedilmiştir.
Dosya içeriğine göre davacının belirtilen sebepler uyarınca iş sözleşmesinin feshi üzerine yapılan yargılama neticesinde mahkemece davacının işe iadesine karar verilmiştir. Karar Dairemizin 01.11.2011 tarih, 2011/1660 esas ve 2011/3758 karar sayılı ilamı ile "Somut olayda feshin son çare olması ilkesinin uygulanmadığı yönünde varılan sonucun somut verilere dayanması gerekir. Fesihten sonra davacı ile aynı nitelikte veya davacının yapabileceği işler için yeni işçi alınıp alınmadığı araştırılarak toplanacak deliller dosya içeriği ile birlikte yeniden değerlendirilmeye tabi tutulmak suretiyle sonucuna göre feshin geçerli sebebe dayanıp dayanmadığına karar verilmelidir. Eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir." gerekçesi ile bozulmuştur.
Bozma ilamı üzerine mahkemece alınan ek bilirkişi raporuna göre davacıya başka bir iş teklifi yapılmadığı ve feshe son çare olarak bakılmadığı gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
Mevcut belgelere göre davacının yaptığı işin teknik uzmanlık gerektirmesi sebebiyle bu işin başka firmaya yaptırılması konusunda şirketin aldığı karar doğrultusunda davacının iş pozisyonunun kapatıldığı ve aynı işe başka bir işçinin alınmadığı sabittir. İşçiye yeni bir iş teklif edilmemiş olması yapılan feshi geçersiz kılmaz. Teklif edilebilecek bir iş olduğuna yönelik iddia soyut olup ispatlanabilmiş de değildir. Alınan işletmesel kararın tutarlı şekilde uygulandığı anlaşılmakla işverence yapılan fesih geçerli sebebe dayanmaktadır. Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin davanın reddi yerine kabulü hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.
4857 sayılı Kanun'un 20/3 maddesi uyarınca, mahkeme kararı bozularak Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
Sonuç: Yukarda açıklanan gerekçe ile;
1-Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,
2-Davanın REDDİNE,
3-Davacı tarafça yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına, davalının yaptığı 700,00 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 1.200,00 TL avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Peşin alınan temyiz harcının isteği halinde davalıya iadesine, kesin olarak, 16.10.2012 tarihinde oybirliği ile, karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy