(AİHS. m. 6) (2709 S. K. m. 36) (4857 S. K. m. 18) (1086 S. K. m. 409) (6100 S. K. m. 27)
Dava: Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme, istemi kısmen hüküm altına almıştır.
Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, davacının iş sözleşmesinin geçerli bir sebebe dayanmadan işverence feshedildiğini ileri sürerek feshin geçersizliğine ve işe iadesine, karara rağmen işveren tarafından işe başlatılmaz ise sekiz aylık ücret tutarında tazminatın tespitine, kararın kesinleşmesine kadar dört aylık ücretin ve diğer haklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Davalı vekili, haksız ve mesnetsiz olan davanın reddini istemiştir.
Mahkeme, istemi kısmen hüküm altına almıştır.
Davalı vekili tarafından karar temyiz edilmiştir.
1086 Sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanun'un 409. maddesi: "Oturuma çağrılmış olan tarafların hiçbiri gelmediği veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirdikleri takdirde dava yenileninceye kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir. Oturum gününün belli edilmesi için tarafların başvurması gereken hallerde, gün tespit ettirilmemiş ise, son işlem tarihinden başlayarak bir ay geçmekle 1. fıkra hükmü uygulanır.
Yukarıdaki fıkralar hükmü gereğince dosyası işlemden kaldırılmış olan dava, işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde taraflardan birinin dilekçeyle başvurması üzerine yenilenebilir. Yenileme dilekçesi, oturum, gün, saat ve yerini bildiren çağırı kağıdıyla birlikte taraflara tebliğ
Dava dosyanın işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak bir ay geçtikten sonra yenilenirse yeniden harç alınır. Bu harç yenileyen tarafından ödenir ve karşı tarafa yüklenemez. Bu şekilde harç verilerek yenilenen dava, yeni bir dava sayılmaz. İşlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde yenilenmeyen davalar açılmamış sayılır ve mahkemece bu hususta kendiliğinden karar verilerek kayıt kapatılır.
Birinci ve 2. fıkralar gereğince işlemden kaldırılmasına karar verilmiş ve sonradan yenilenmiş olan dava, ilk yenilemeden sonra bir defadan fazla takipsiz bırakılamaz. Aksi halde 5. fıkra hükmü uygulanır." hükmünü içermektedir.
Anayasa'nın 36. maddesinde ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 6. maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkının en önemli unsuru olan hukuki dinlenilme hakkı, adil yargılanma hakkı içinde teminat altına alınmıştır. Bu hakka, tarafın hakime meramını anlatma hakkı ya da iddia ve savunma hakkı da denilmektedir. Ancak. 6100 Sayılı Kanun'un 27. maddesinde belirtilen hukuki dinlenilme hakkı, bu ifadeleri de kapsayan daha geniş bir anlama sahiptir. Kamu düzeniyle ilgili olan bu hak çerçevesinde, tarafların gerek yargı organlarınca gerekse karşı tarafça yapılan işlemler konusunda bilgilendirilmeleri zorunludur.
Yargılamanın hukuka uygun ve sağlıklı bir biçimde sürdürülebilmesi, iddia ve savunmanın özgürce ileri sürülebilmesi ve delillerin eksiksiz olarak toplanıp tartışılabilmesi, öncelikle tarafların yargılamadan haberdar edilmeleriyle olanaklıdır. Hasımsız davalar hariç olmak üzere, dava dilekçesiyle duruşma gün ve saati karşı tarafa tebliğ edilmeden ve taraf teşkili sağlanmadan davaya bakılamaz ve yargılama yapılamaz.
Davanın taraflarıyla vekillerinin davaya dair işlemleri öğrenebilmesi için, tebligatın usulüne uygun olarak yapılması, duruşma gün ve saatinin kendilerine bildirilmesi gerekmektedir. Duruşma günüyle tebligatın yapıldığı tarih arasında makul bir süre olmalıdır. Aksi takdirde tarafların hukuksal hakları kısıtlanmış olur.
Dosya içeriğine göre, davanın taraflarca takip edilmediğinden 27.7.2011 tarihli duruşmada 1086 Sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 409. maddesi gereğince yenileninceye kadar işlemden kaldırıldığı, davacı vekili tarafından yasal süresi içerisinde 17.8.2011 tarihli dilekçeyle yenilenmiş ise de yenileme dilekçesi, oturum, gün, saat ve yerini bildiren çağrı kağıdıyla birlikte davalı vekiline tebliğ edilmeden davaya davalı yanın yokluğunda devam olunarak sonuçlandırıldığı anlaşılmıştır. Yenileme dilekçesinin yöntemine uygun bir biçimde davalı vekiline tebliğ edilerek taraf teşkili sağlanmadan, davalının hukuki dinlenilme hakkı kısıtlanarak yargılamaya devam edilip karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarda gösterilen sebeple BOZULMASINA, bozma nedenine göre sair nedenlerin şimdilik incelenmesine yer olmadığına, 12.09.2013 tarihinde oybirliği ile, karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy