(6356 S. K. m. 5, 43, Geç. m. 6) (5510 S. K. Ek. m. 1)
Dava ve Karar: Davacı, Basın-İş Sendikası tarafından Karşıyaka 1. İş Mahkemesi 2012/200 esas sayılı dosyasında istenen iş kolu tespitine ilişkin davanın bekletici mesele yapılması gerektiğini iddia ile davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme, isteğin reddine karar vermiştir.
Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi A. Bulut tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Davacı İsteminin Özeti:
Davacı vekili, davacının AOSB Çiğli/İzmir adresindeki işyerinde davalı sendikanın çoğunluğu sağladığının bildirildiğini, bakanlıkça yapılan tespitin yanlış olduğunu, sendikanın çoğunluğu sağlayamadığını, TİS yapma yetkisinin bulunmadığını, Basın-İş Sendikası tarafından Karşıyaka 1. İş Mahkemesi 2012/200 esas sayılı dosyasında istenen iş kolu tespitine ilişkin davanın bekletici mesele yapılması gerektiğini iddia ile davanın kabulünü talep etmiştir.
Davalı Cevabının Özeti:
Davalı bakanlık vekili, hak düşürücü süre ve zamanaşımı definde bulunduklarını, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 5/2. maddesinde iş kolu tespitine ilişkin davaların yetki süresi içerisinde başlaması halinde bekletici mesele olarak yapılamayacağını, aynı Kanun'un 5/3. maddesinde iş kolu değişikliğinin yürürlükteki toplu iş sözleşmesini etkilemeyeceğinin düzenlediğini, diğer davalı sendikanın davacıya ait işyerinde 21.2.2012 tarihi itibariyle yetki tespitinde bulunması sebebiyle 5838 sayılı Kanun'un 5 ve 6. maddeleri ile 5510 sayılı Kanun'un ek 1. maddesine eklenen fıkra gereğince Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılan sigortalı bildirimleri doğrultusunda başvuru itibariyle 174 işçinin çalıştığı, bunlardan 92 işçinin diğer davalı sendikaya üye olduğunun tespit edildiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.
Davalı sendika vekili; işkolu tespitine itiraz davasının, 6356 sayılı Kanun'un 5. maddesi kapsamında bekletici mesele yapılmaması gerektiğini, bakanlık tespit kararının yerinde olduğunu, davacının toplu iş sözleşmesi prosedürlerini uzatmak için somut delil ibrazında bulunmadan keyfi ve kötüniyetli olarak itiraz ettiğini, 6356 sayılı Kanun'un 43/3. maddesinde itirazların somut delillere dayanmaması halinde itirazın dinlenmeyeceğini amir kıldığını savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkeme Kararının Özeti:
Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın süresinde açılmadığı, bakanlık tespitinin yerinde olduğu, işkolu tespitine itirazın bekletici mesele yapılamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Temyiz: Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.
Gerekçe: Dosyada çözümlenmesi gereken öncelikli problem işkolu tespitine itirazın bekletici mesele yapılıp yapılamayacağıdır. Bu noktada 6356 sayılı Kanun'un 5. maddesinin 2. fıkrasının zaman bakımından uygulanmasının tespiti gereklidir. Söz konusu hüküm Kanun yürürlüğe girdikten sonra yeni başlayan yetki süreçlerinde ortaya çıkan işkoluna ilişkin uyuşmazlıklarda uygulanma kabiliyetine sahiptir. Davacının yetki başvurusu 21.02.2012 tarihli olup, 6356 sayılı Kanun'un geçici 6. maddesi gereğince yetki başvurusu 2822 sayılı Kanun'a göre sonuçlandırılacaktır. Şu halde Kanun yürürlüğe girmeden önce başlamış bir yetki süreci bulunduğundan 6356 sayılı Kanun'un 5. maddesinin 2. fıkrası hükmün mevcut uyuşmazlık da uygulanması mümkün değildir.
Yukarıdaki açıklamalar ışığında işkolu tespitine itirazın bekletici mesele yapılmaması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerden BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 30.10.2013 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
NOT: KONUNUN ÖNEMİ GEREĞİ YEREL MAHKEME İLAMINI AŞAĞIDA YAYIMLIYORUZ.
T.C.
İZMİR
7. İŞ MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
TÜRK MİLLETİ ADINA
ESAS NO: 2013/165
KARAR NO: 2013/381
DAVA : İş (Sendika Yetkisinin Tespiti İstemli)
DAVA TARİHİ: 26/02/2013
KARAR TARİHİ: 12/06/2013
Mahkememizde görülmekte bulunan İş (Sendika Yetkisinin Tespiti İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı taraf; Basın İş Sendikasının diğer davalı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'na başvurarak işyerlerinde çalışan toplam işçi sayısının 2822 sayılı yasanın 13. maddesine göre üye çoğunluğunu sağladığı ve işyerinde yetkili sendika olduğuna dair yetki belgesi almış olduğuna dair 22/11/2012 tarih 14196 sayılı yazısının kendilerine 3/12/2012 tarihinde tebliğ edildiğini, söz konusu tebligatın yetki tespiti için 21/2/2012 tarihinde yapılan başvuru ile Basın İş Sendikasının yetkisini işyerinde çalışan işçi sayısının oy çokluğu olması nedeniyle aldığını ifade edildiğini, Bakanlıkça yapılan tespitin yanlış olduğunu, sendikanın çoğunluğu sağlayamadığını, TİS yapma yetkisinin bulunmadığını, Basın İş Sendikası tarafından Karşıyaka 1. İş Mahkemesi 2012/200 E. sayılı dosyasında istenen iş kolu tespitine ilişkin davanın bekletici mesele yapılması gerektiğini iddia ile davanın kabulünü talep etmiştir.
Davalı idare; hak düşürücü süre ve zamanaşımı def'inde bulunduklarını, Karşıyaka 1. İş Mahkemesi 2012/200 E. kayden açılan davanın iş kolu tespitine ilişkin olduğunu, 6356 sayılı Sendikalar Yasasının 5/2. maddesinde iş kolu tespitine ilişkin davaların yetki süresi içerisinde başlaması halinde bekletici mesele olarak yapılamayacağını, 5/3. maddesinde iş kolu değişikliğinin yürürlükteki toplu iş sözleşmesini etkilemeyeceğini düzenlediğini, diğer davalı sendikanın davacıya ait işyerinde 21/2/2012 tarihi itibariyle yetki tespitinde bulunması nedeniyle 5838 sayılı yasanın 5 ve 6. maddeleri ile 5510 sayılı yasanın Ek 1. maddesine eklenen fıkra gereğince Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılan sigortalı bildirimleri doğrultusunda başvuru itibariyle 174 işçinin çalıştığı, bunlardan 92 işçinin diğer davalı sendikaya üye olduğunun tespit edildiği ve buna ilişkin olarak da 22/11/2012 tarih 14196 sayılı yetki tespiti yazısı ile taraflar bilginin gönderildiğini iddia ile davanın reddini talep etmiştir.
Davalı Basın İş Sendikası; davacı işyerinde üye kaydederek 21/2/2012 tarihinde davalı bakanlığa çoğunluk tespiti için başvurduklarını, bakanlığın 22/11/2012 tarih 14196 sayılı kararı ile başvuru tarihi itibariyle 21/2/2012 tarihinde toplam 174 işçinin çalıştığı ve bunlardan 92 tanesinin sendika üyesi olduklarından bahisle yasanın aradığı çoğunluğun sağlandığına karar verildiğini, Karşıyaka 1. İş Mahkemesi 2012/200 E sayılı dosyasının 6356 sayılı yasanın 5. maddesi kapsamında bekletici mesele yapılmaması gerektiğini, bakanlık tespit kararının yerinde olduğunu, davacının toplu iş sözleşmesi prosedürlerini uzatmak için somut delil ibrazında bulunmadan keyfi ve kötüniyetli olarak itiraz ettiğini, 6356 sayılı yasanın 43/3. maddesinde itirazların somut delillere dayanmaması halinde itirazın dinlenmeyeceğini amir kıldığını, somut delil olarak sunulan işveren tarafından düzenlenmiş Şubat sonuna ait liste olduğunu, iddiaların güçlü olabilmesi için SGK kayıtlarının ibraz edilmesi gerektiğini, 42. maddede SGK kayıtlarına yasal sürede yapılmayan bildirimlerin geçerli olmadığının düzenlendiğini, SGK bildirimleri gereğince başvurunun yapıldığı 21/2/2012 tarihinde işyerinde 174 işçinin olduğunu, kötüniyetli olarak 22/2/2012 tarihinde işçi girişlerinin yapıldığını, sözkonusu işçilerin aynı işyerinde çalışan taşeron işçileri olduğunu, TMK 2. madde gereğince kötüniyetin korunmayacağını iddia ile davanın reddini talep etmiştir.
Taraflar delillerini ibraz etmişler dosya bilirkişiye verilerek 17.05.2013 tarihli bilirkişi raporu dosyaya sunulmuştur.
- Türkiye Basın Yayın Grafiker ve Ambalaj Sanayi İşçileri Sendikası'nın (Basın İş Sendikası) 21/2/2012 tarih 2012/86 sayılı dilekçesi ile Çalışma ve Sosyal Bakanlığı Çalışma Genel Müdürlüğüne davalı işyerinde toplu iş sözleşmesi bağıtlamak istemesi nedeniyle çalışan işçi ve sendikalı işçi sayısının tespit edilmesini talep ettiği, dilekçesinin 21/2/2012 tarih 6586 varide ile idare kayıtlarına alındığı,
- Yetki Tespit Raporu başlıklı belge gereğince davacıya ait işyerinde başvuru tarihi olan 21/2/2012 tarihi itibariyle toplam 174 işçinin bulunduğu, davalı sendika üye sayısının 92, işyerindeki üye yüzdesinin %52,87 olduğu ve ekinde sendika üyesi olan ve olmayan toplam işçi isim listesinin bulunduğu,
-Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Çalışma Genel Müdürlüğünün 22/11/2012 tarih 14196 sayılı kararı gereğince Basın İş Sendikasının 21/2/2012 tarihli yetki başvurusuna istinaden yapılan inceleme sonrasında yasanın aramış olduğu çoğunluğu sağladığının tespit edildiği ve 6356 sayılı yasanın 42. maddesi kapsamında bildirildiği, TİS 14196 rumuzu ile kararın davacı işverene 30/11/2012 tarihinde RR 03007148065 barkod numarası ile Recai Eray imzası ile tebliğ edildiği,
-Karşıyaka 1. İş Mahkemesi 2012/200 E sayılı dosyasına kayden davalı sendika tarafından iş kolunun tespitine ilişkin dava açıldığı ve derdest olduğu, (tensip ve kararı ve taraf beyanları gereğince)
-Ek 3 İşçi Sendikası Üye Kayıt Fişi başlıklı 108 adet belge gereğince söz konusu işçilerin davalı sendika üyeliği taleplerini ayrı ayrı İzmir 21. Noterliği ve Karşıyaka 4. Noterliği nezdinde beyan ettikleri, tamamının sendika yönetim kurulunun 21/2/2012 tarih 2012/24 sayılı kararı ile üyeliğe kabul edildikleri, tespit edilmiştir.
Türkiye Basın Yayın Grafiker ve Ambalaj Sanayi İşçileri Sendikası (Basın İş Sendikası) tarafından 21/2/2012 tarih 2012/86 sayılı dilekçe ile Çalışma ve Sosyal Bakanlığı Çalışma Genel Müdürlüğüne başvuruda bulunularak davacı işyerinde toplu iş sözleşmesi bağıtlamak istemesi nedeniyle çalışan işçi ve sendikalı işçi sayısının tespit edilmesi talep edilmiştir.
Başvuru tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5510 sayılı yasanın Ek 1. maddesinde İşverenler tarafından 8 inci, 9 uncu ve 11 inci maddelere göre Kuruma yapılan sigortalı ve işyerlerine ilişkin bildirimler; 5953 sayılı Basın Mesleğinde Çalışanlarla Çalıştıranlar Arasındaki Münasebetlerin Tanzimi Hakkında Kanunun 3 üncü maddesi, 2821 sayılı Sendikalar Kanununun 62 nci maddesi, 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununun 48 inci maddesi ve 4857 sayılı İş Kanununun 3 üncü maddesi hükümleri uyarınca Bakanlık ile ilgili bölge müdürlüklerine ve Türkiye İş Kurumuna yapılması gereken bildirimlerin yerine geçer. Hükmü amir olup; dava dışı SGK Başkanlığı İzmir İl Müdürlüğüne 1027155,35 nolu işyeri tescil numarası ile kayıtlı işverene ait 2012/Şubat ayı aylık bildiriminde 204 işçinin bildirildiği, toplam işçi sayısında 31 işçinin giriş bildirgesinin ise 22/2/2012 tarihinde verilerek iş başı yaptırıldığı bildirilmiştir.
Bu itibarla davacıya ait işyerinde başvuru tarihi 21/2/2012 ve öncesinde toplam 173 işçi çalışmakta olup; başvuru tarihinden sonra ise tekrar işe giriş bildirgesi verilen işçiler ile birlikte 204 sayısına ulaştığı tespit edilmiştir.
Davalı sendika tarafından çoğunluk sendikası olduğu iddiası ile toplam 108 adet üye kayıt fişi dosya kapsamında olup; fişlerin incelenmesi neticesinde işçiler tarafından üyelik taleplerinin ayrı ayrı İzmir 21. Noterliği ve Karşıyaka 4. Noterliği nezdinde beyanları ile düzenlenmiş; sendika yönetim kurulunun 21/2/2012 tarih 2012/24 sayılı kararı ile üyeliğe kabul edilmişlerdir. Hal böyle olmakla beraber 108 üye kayıt fişi ile Şubat 2012 aylık bildirgenin karşılaştırılması neticesinde 16 adet işçinin (Ali Gemici, Ali İrem, Dinçer Şefik, Emrah Çetin, Erkan Eryılmaz, Kemal Balcı, Murat Kılıç, Murat Eren, Murat Kaçan, Osman Kaynar, Serdar Şengün, Serkan Bakır, Sinan Akbaba, Süleyman Akdoğdu, Şahin Topselvi, Uğur Ön) sendika üyesi olmasına rağmen işyerine çoğunluk tespiti talebinden sonra 22/2/2012 tarihinde girişlerinin yapılış olması nedeniyle başvuru tarihi itibariyle hesaplamaya dahil edilmemesinin de uygun olduğu,
Bu itibarla yapılan hesaplama ile davalı sendika tarafından yapılan 21/2/2012 tarihli başvuru tarihi itibariyle işveren şirkete ait işyerinde toplam 173 işçinin hizmet akdi ilişkisinin devam ettiği, bu işçilerden sendika üye kayıtları fişlerinin karşılaştırılması neticesinde 92 tanesinin muteber şekilde (Üye kayıt fişindeki 5116604116 İlkay Kalkan ile aylık bildirgedeki 3501200443970 ss nolu İlkay Koç'un aynı şahıs olduğu tespiti ile) Basın İş Sendikası üyesi olarak hizmet akdine devam ettiği, 16 tane sendika üyesi işçinin ise tespit sonrasında 22/2/2012 tarihinde işe girdiği, 15 tane işçinin ise sendika üyesi olmaksızın 22/2/2012 tarihinde işe girdiği tespit edilmiştir.
Dosya kapsamında söz konusu işçilerden gerek elektronik ortamda, gerekse üyelikten çıkma fişi ile herhangi bir işçinin Basın İş Sendikasından çekildiğini gösterir belge veya Basın İş Sendikasından başka aynı işkolunda kurulu başka sendikaya üyeliği gösterir belgede bulunmamaktadır.
6356 sayılı yasanın 41/a maddesinde Kurulu bulunduğu işkolunda çalışan işçilerin en az yüzde üçünün üyesi bulunması şartıyla işçi sendikası, toplu iş sözleşmesinin kapsamına girecek işyerinde başvuru tarihinde çalışan işçilerin yarıdan fazlasının, işletmede ise yüzde kırkının kendi üyesi bulunması hâlinde bu işyeri veya işletme için toplu iş sözleşmesi yapmaya yetkilidir." 42/a maddesinde Toplu iş sözleşmesi yapmak isteyen işçi sendikası Bakanlığa başvurarak yetkili olduğunun tespitini ister. İşveren sendikası veya sendika üyesi olmayan işveren de Bakanlığa başvurarak yetkili işçi sendikasının tespitini isteyebilir. hükmüne amir olup; maddeler gereğince davalı sendikanın başvuru tarihi 21/2/2012 günü itibariyle yetki çoğunluğunu sağladığı,
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Çalışma Genel Müdürlüğünün 22/11/2012 tarih 14196 sayılı kararı gereğince Basın İş Sendikasının 21/2/2012 tarihli yetki başvurusuna istinaden yapılan inceleme sonrasında yasanın aramış olduğu çoğunluğu sağladığının tespit edilmiştir.
6356 sayılı yasanın 43/a maddesinde Kendilerine 42 nci madde uyarınca gönderilen tespit yazısını alan işçi veya işveren sendikaları veya sendika üyesi olmayan işveren; taraflardan birinin veya her ikisinin yetki şartlarına sahip olmadığı veya kendisinin bu şartları taşıdığı yolundaki itirazını, nedenlerini de göstererek yazının kendilerine tebliğ edildiği tarihten itibaren altı iş günü içinde mahkemeye yapabilir. Hükmüne amir olup; 22/11/2012 tarih 14196 sayılı bakanlık kararının TİS 14196 rumuzu ile davacı işverene 30/11/2012 tarihinde RR 03007148065 barkod numaralı iadeli taahhütlü posta ve Recai Eray imzası ile tebliğ edilmiştir. Davacı yanca 5/12/2012 tarihinde iş bu davanın harçlandırılarak açıldığının tespiti ile mahkemeye başvurunun 6 iş günü içerisinde yapıldığı da tespit edilmiştir. Hal böyle olmakla 43/b maddesinde İtiraz dilekçesi görevli makama kayıt ettirildikten sonra mahkemeye verilir. Kurulu bulunduğu işkolunda çalışan işçilerin yüzde üçünden daha az üyesi bulunan işçi sendikası, yetki itirazında bulunamaz. Hükmüne amir olup; davacı tarafından maddeye uygun olarak Bölge Müdürlüğüne kaydının yapıldığına ilişkin olarak dava dilekçesine şerhin işlenmediği, dosya kapsamında da başvuru ve kaydın yapıldığına ilişkin delil ve belgenin bulunmadığı,
Dava dilekçesinin Bakanlığa ve ilgili Bölge Çalışma Müdürlüğüne kaydettirilmeden dava açılmasında yasaya aykırı bir durum olmadığı çoğunluk tespitine itirazlarda itiraz dilekçesinin önce Bakanlık veya ilgili Bölge Çalışma Müdürlüğüne kaydettirilmesi, daha sonra dava açılması gibi bir zorunluluk yoktur. Bu düzenlemenin sebebi Bakanlığın çoğunluk tespitine karşı itirazda bulunulduğundan haberdar olmasını sağlamaktır.
6356 sayılı yasanın 5. maddesi Bir işyerinin girdiği işkolunun tespiti Bakanlıkça yapılır. Bakanlık, tespit ile ilgili kararını Resmi Gazete'de yayımlar. Bu tespite karşı ilgililer, kararın yayımından itibaren on beş gün içinde dava açabilir. Mahkeme iki ay içinde kararını verir. Kararın temyiz edilmesi hâlinde Yargıtay uyuşmazlığı iki ay içinde kesin olarak karara bağlar.
Yeni bir toplu iş sözleşmesi için yetki süreci başlamış ise işkolu değişikliği tespiti bir sonraki dönem için geçerli olur. İşkolu tespit talebi ve buna ilişkin açılan davalar, yetki işlemlerinde ve yetki tespit davalarında bekletici neden sayılmaz.
İşkolu değişikliği yürürlükteki toplu iş sözleşmesini etkilemez. Hükmüne amir olup; davalı sendika tarafından Karşıyaka 1. İş Mahkemesi 2012/200 E. kayden açılan iş kolunun tespitine ilişkin davanın bekletici mesele yapılmayacağı sonuç ve kanatiyle aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntısı gerekçesinde açıklandığı üzere:
(Davalı Sendikanın 21/02/2012 tarih ve 6582 varide sayılı dilekçesiyle yapmış olduğu tespit istemi itibarıyla davacı işverene ait iş yerinde 173 işçinin hizmet akdine bağlı olarak çalıştığı, söz konusu işçilerden 92 tanesinin davalı sendika üyesi olduğu, iş yerinde başvuru tarihinde çalışan işçilerin yarıdan fazlasını sendika üyesi olduğu, bakanlığı yetki tespitine ilişkin kararın yerinde olduğu görülmekle)
Davanın Reddine,
Peşin harcın mahsubuyla 3,15 TL bakiye ilam harcının davacıdan tahsiline,
Avukatlık asgari ücret tarifesi gereği 1.320,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
Davacı tarafından yatırılan toplam 270,00 TL yargılama gider avansından 250,00 TL bilirkişi ücreti, posta masrafı 18,85 TL harcanmış olmakla HMK 333. maddesi gereği hükmün kesinleşmesinden sonra yatırılan avansın kullanılmayan kısmının davacıya iadesine,
Dair verilen karar taraf vekillerinin yüzlerine karşı tefhimden itibaren 8 gün içinde, Yargıtay yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 12.06.2013
Full & Egal Universal Law Academy