(4857 S. K. m. 6) (YHGK 17.01.2007 T. 2007/9-13 E. 2007/17 K.) (YHGK 25.06.2008 T. 2008/11-448 E. 2008/454 K.)
Dava: Davacı, kıdem ve ihbar tazminatı, ücret alacağı, fazla çalışma ücreti, yıllık izin, hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.
Hüküm süresi içinde duruşmalı olarak davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş ise de; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3. maddesi uyarınca uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 438. maddesi gereğince duruşma isteğinin miktardan reddine ve incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra Tetkik Hakimi F. Benli tarafından düzenlenen rapor sunuldu, dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Davacı; davalı şirket tarafından devralınan dava dışı Batı Özel Dershaneleri Ltd. Şti.'ye ait işyerinde 01.09.2002-28.02.2011 tarihleri arasında çalıştığını, ücretlerini ödenmemesi nedeni ile iş sözleşmesini haklı nedene dayalı feshettiğini ileri sürerek, kıdem tazminatı ile bir kısım işçilik alacaklarının tahsilini istemiştir.
Davalı vekili, müvekkili şirketle dava dışı Batı Özel Dershaneleri Ltd. Şti. arasında davacının iddia ettiği gibi işyeri devrinin söz konusu olmadığını, bu dershanenin bir başka yerde faaliyet göstermek üzere taşınması sonrasında aynı binanın müvekkili tarafından 05.08.2011 tarihinde kiraladığını, davacının iş sözleşmesini ilgili binanın kiralanmasından 6 ay önce feshetmiş olması nedeni ile işçilik alacaklarından sorumlu tutulamayacaklarını savunmuştur.
Yapılan ilk yargılama sonucunda İzmir 7. İş Mahkemesinin 2011/884 esas, 2013/214 karar sayılı ilamı ile; davalı şirket ile dava dışı Batı Özel Dershaneleri Ltd. Şti. arasında gerek işyeri, gerekse ortaklar itibariyle bir bağ bulunmadığı, 1337 Sk. No:27 Çankaya/İzmir adresindeki işyerinin daha önce Batı Özel Dershaneleri Ltd. Şti. tarafından kullanıldığı, daha sonra 05.08.2011 tarihli kira sözleşmesi ile davalı tarafından kiralanmak suretiyle faaliyete geçirildiği, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 6. maddesinde tanımlanan şekilde birlikte sorumluluktan söz edebilmek için devir tarihinde hizmet ilişkisinin devam etmesinin zorunlu olduğu, devir tarihinden önce sona ermiş iş sözleşmelerinden kaynaklanan işçilik alacaklarından devralan işverenin sorumlu tutulamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Kararın davacı tarafça temyiz edilmesi üzerine yapılan inceleme sonucunda, Dairemizin 2013/10351 esas, 2013/10737 karar sayılı ve 13.05.2013 tarihli ilamı ile, dava dışı Batı Özel Dershaneleri Ltd. Şti. ile davalı Fen Bilimleri Şair Özel Eşref Özel Eğitim Hizmetleri Ltd. Şti. arasındaki kira sözleşmesinin gerçekte 4857 sayılı Kanun'un 6. maddesi anlamında iş yeri devri olduğu, bu durumda devralan davalı işveren de devreden işveren ile birlikte, devirden önce doğmuş olan ve devir tarihinde ödenmesi gereken borçlardan birlikte sorumlu tutulması gerektiği belirtilerek karar bozulmuştur.
Yerel mahkemece bozma ilamına uyulmasına karar verilmiş ve yapılan yargılama sonucunda davalı şirket yönünden davanın kabulü yönünde hüküm kurulmuştur.
Hüküm süresi içerisinde davalı tarafça temyiz edilmiştir.
1- İşyeri devrinin iş ilişkisine etkileri ile işçilik alacaklarından sorumluluk bakımından taraflar arasında uyuşmazlık söz konusudur.
İşyeri devrinin esasları ve sonuçları 4857 sayılı Kanun'un 6. maddesinde düzenlenmiştir. Sözü edilen hükümde, işyerinin veya bir bölümünün devrinde devir tarihinde mevcut olan iş sözleşmelerinin bütün hak ve borçlarıyla devralan işverene geçeceği öngörülmüştür.
Somut uyuşmazlıkta, davacı işçinin dava dışı Batı Özel Dershaneleri Ltd. Şti. ile arasındaki iş sözleşmesini 28.02.2011 tarihinde sona erdirdiği fesih ihbarnamesi içeriği ile sabittir. Davalı işveren daha evvel Batı Özel Dershaneleri Ltd. Şti. faaliyet gösterdiği binayı 15.08.2011 tarihinde, yani davacı işçi tarafından gerçekleştirilen fesihten 6 ay sonra kiralamıştır. Dosya içerisinde mevcut Ticaret Sicil kayıtları içeriği ile de, her iki şirket arasında organik bir bağ bulunmadığı görülmektedir. Kira sözleşmesinin gerçekleştiği tarihte, davacının iş sözleşmesinin devam etmediği sabit olup, davalının 4857 sayılı Kanun'un 6. maddesine göre işçilik alacaklarından sorumlu tutulması mümkün değildir.
Her ne kadar Dairemiz tarafından yapılan ilk temyiz incelemesi sırasında, kira sözleşmesinin başlangıç tarihinde, davacının iş sözleşmesinin devam etmediği gözden kaçırılarak yukarıda özetlenen gerekçe ile karar bozulmuş ise de, bozma ilamının maddi hataya dayalı olduğu anlaşılmaktadır.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 10.02.1988 tarih 197/2-520 esas, 1988?89 karar sayılı kararında, Yargıtay'ca temyiz incelemesinin yapıldığı sırada dosyada bulunan bir belgenin gözden kaçırılması, maddi hata nedeni olarak açıklanmıştır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun kökleşmiş içtihatları maddi hataya dayanan bozma ya da onama ilamının usulü kazanılmış hak oluşturmayacağı yönündedir (Yargıtay HGK 17.01.2007 gün 2007/9-13 E:2007/17 K ve Yargıtay HGK 25.06.2008 gün 2008/11-448 E-2008/454 K)
Bu nedenle somut olayda; 4857 sayılı Kanun'un 6. maddesine göre iş yeri devri bulunduğu yönünde davacı lehine usulü kazanılmış hak oluşmadığı sabittir.
Öte yandan; davalı şirketin 4857 sayılı Kanun'un 6. maddesi kapsamında işçilik alacaklarından sorumlu tutulması mümkün değil ise de, uyuşmazlığın çözümü açısından; davalı şirketin ilgili dershaneyi Borçlar Kanunu'nun 179. maddesi kapsamında aktif ve pasifleri ile devralıp almadığı hususunun belirlenmesi zorunludur.
Fesih tarihi itibari ile yürürlükte bulunan 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 179. maddesinde, "Bir işletmeyi aktif ve pasifleriyle birlikte devralan kimse, bunu alacaklılara ihbar veya gazetelerde ilan ettiği tarihten itibaren onlara karşı mamelekin veya işletmenin borçlarından mesul olur; şu kadar ki, iki yıl müddetle evvelki borçlu dahi yenisiyle birlikte müteselsilen mesul kalır " yönünde düzenleme bulunmaktadır.
Yerel mahkemece bu hususta gerekli araştırma yapılmalı ve davacının çalıştığı işletmenin davalı şirket tarafından aktif ve pasifleri ile devralındığı belirlendiği takdirde; davalının, devirden önce sona ermiş iş sözleşmesinden kaynaklanan işçilik alacaklarından Borçlar Kanunu'nun 179. maddesi gereğince sorumlu tutulması gerektiği dikkate alınarak hüküm kurulmalıdır. Eksik incelemeye dayalı karar verilmesi isabetsizdir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı bozulmasına, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 17.12.2013 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy