(6100 S. K. m. 115, 116, 117, 118, 119, 120, 324, 448) (YHGK. 12.12.2012 T. 2012/9-1170 E. 2012/1172 K.) (YHGK. 12.12.2012 T. 2012/9-1202 E. 2012/1218 K.)
Dava: Davacı, kıdem tazminatı, yol ücreti, vardiya primi ve ücret alacağının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme, isteğin dava şartı yokluğunda reddine karar vermiştir.
Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi H. Ö. tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı işçi, işverence işyerinden çıkarıldığını ileri sürerek kıdem tazminatı, yol ücreti, vardiya primi alacağı, iki aylık işçilik alacağının davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Davalı işveren, cevap dilekçesi için süre talep etmiş ancak cevap dilekçesi sunmamıştır.
Mahkemece, yapılan kesin süre ihtarına rağmen belirtilen sürede davacı tarafından delil avansının adliye veznesine yatırılmadığı ve gider avansının ikmal edilmemiş olduğu gerekçesi ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 115-120 maddelerine göre dava şartı yokluğundan davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
6100 sayılı Kanun'un 120. maddesinde belirlenen gider avansı ile 324. maddesinde belirtilen delil ikamesi için avans ayrı maddelerde düzenlenerek farklı sonuçlara bağlanmıştır. Buna göre gider avansı, delillerin ikamesi dışındaki yargılama giderlerini kapsamaktadır. Öyleyse delil ikamesi avansı ile dava şartı olan gider avansının birbirinden ayrılması, gider avansı ve delil avansı kalemlerine ilişkin miktarlarının ayrı ayrı belirlenmesi, delilerin ikamesi için alınacak avansın gider avansı içinde yer almaması gerekir.
Mahkemece gider avansı ile delillerin ikamesine yönelik avans ayrılmalı, gider avansının da nelerden ibaret olduğu net olarak belirlenmeli ve tarafa da hem gider avansının hem de delil ikamesi avansının hukuki sonuçları konusunda uyarı yapılmalıdır.
Mahkeme dava şartı olarak belirlediği gider avansına yönelik ara kararında gider avansını oluşturan harç, tebligat gibi gider gerektiren işlemleri kalem kalem açıklamalı, her kalemin miktarını ayrı ayrı göstermeli, dava şartına yönelik gider avansı ile ilgili olarak verilen kesin sürede yatırılmamasının sonuçlarını da duruşma zaptına açıkça yazmalıdır. Ayrıca bu avans dışında delil ikamesine yönelik avans istenmekte ise 6100 sayılı Kanun'un 115. maddesine göre değil, 324. maddesine göre işlem yapmalıdır.
Somut olayda, dava 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu döneminde 18.03.2009 tarihinde açılmıştır. 1086 sayılı Kanunu yürürlükten kaldıran 6100 sayılı Kanun 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe girmiştir. 6100 sayılı Kanun'un 120. maddesine göre davacı, yargılama harçları ile Adalet Bakanlığınca çıkarılacak gider avansı tarifesinde belirlenecek olan tutarı dava açarken mahkeme veznesine yatırmak zorundadır. Adalet Bakanlığınca çıkarılan 30.09.2011 tarihli 28070 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Gider Avansı Tarifesinin 4. maddesinde dava açılırken ödenmesi gereken avanslar gösterilmiştir. Dava açıldığı tarihte dava açılması safhası gerçekleşmiş olduğundan bu husus tamamlanmış işlem sayılır. 6100 sayılı Kanun'un 448. maddesine göre bu kanun hükümleri tamamlanmış işlemleri etkilememek kaydıyla derhal uygulanır. Somut olayda dava, önceki kanun zamanında açılmış olduğundan tarifenin 4. maddesinde belirlenen gider avansının ödenmesi istenemez. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 12.12.2012 tarihli, 2012/9-1170 esas, 2012/1172 karar sayılı ve 12.12.2012 tarihli, 2012/9-1202 esas-2012/1218 karar sayılı kararlarına göre de; 1086 sayılı Kanun döneminde açılan derdest davalar yönünden 6100 sayılı Kanun'un 120/2 maddesi uyarınca eksik gider avansı istenemez.
Ayrıca, gider avansı dava şartı iken, delil ikamesi avansı dava şartı olarak nitelendirilemeyecektir. Delil ikamesi avansının verilen kesin süre içinde yatırılmaması davanın dava şartı yokluğu ile reddine neden teşkil etmez. Taraf belirtilen sürede delil avansı giderini yatırmazsa dayandığı o delilden vazgeçmiş sayılır.
6100 sayılı Kanun'un 448. maddesi hükmü gözetilmeden, gider avansı saptanıp davacıya kesin süre verildiği anlaşılmaktadır. Gider avansı ile ilgili ara karar davanın açılış tarihi gözetildiğinde, 6100 sayılı Kanun'un 448. maddesine aykırı olması sebebiyle ve belirtilen yönler mahkemece gözetilmeden gider avansının süresinde yatırılmadığı gerekçesiyle dava şartı yokluğundan davanın reddi isabetsiz olup bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerden BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 29.04.2013 gününde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY
Mahkemece davalıya 28/09/2012 tarihli ara kararında 6100 sayılı Kanun'un 01/10/2011 tarihinde yürürlüğe girmesi nedeniyle aynı Kanun'un 448. maddesi yollaması ile 120. maddesi gereğince 250,00 TL bilirkişi ücreti ve 50,00 TL diğer giderlerin yatırılması için iki haftalık kesin mehil verilmiş, kesin süreye riayet edilmediği takdirde mevcut delillere göre karar verileceği ihtar edilmiş, verilen süre içinde avans yatırılmayınca dava reddedilmiştir.
Somut olayda, mahkemece eksik gider avansının ikmal edilmesi hususunda davacıya 28/09/2012 tarihli ara kararında iki haftalık kesin süre verilmiş ise de, talep edilen giderlere nelerin dahil olduğu, bu giderler içinde delil ikamesine yönelik gider olup olmadığı ve miktarı belirtilmediği gibi, ihtarda verilen kesin süre içerisinde gider yatırılmadığında davanın delil giderleri yönünden mevcut delillere göre karar verileceği belirtildiği halde; gider avansı yatırılmadığında dava şartı eksikliğinden davanın usulden reddine karar verileceği ihtar edilmeksizin yazılı gerekçe ile davanın usulden reddi hatalı olmuştur.
Ancak, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Kanun'un 114. maddesinin g bendinde gider avansının yatırılmış olması dava şartları arasında sayılmış, 115. maddesinin 1. fıkrasında mahkemece bu şartın mevcut olup olmadığının kendiliğinden araştırılacağı, 2. fıkrasında da şartın noksanlığı tespit edilir ise davanın usulden reddine karar verileceği öngörülmüştür. Anılan Kanun'un 120. maddesinde ise harç ve avansların Bakanlıkça saptanacağı ve dava açılırken mahkeme veznesine yatırılacağı, avansın yeterli olmadığının anlaşılması durumunda davacıya iki haftalık kesin süre verileceği düzenlenmiştir.
Diğer yandan, aynı Kanun'un 448. maddesine göre Bu kanun hükümleri, tamamlanmış işlemleri etkilememek kaydıyla derhal uygulanır. 450. maddesinde ise 1086 Sayılı Hukuk Usulü Muhakemeler Kanunu ek ve değişiklikler ile birlikte kaldırılmıştır. düzenlemesi mevcuttur. Anılan düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere 6100 sayılı Kanun hükümleri tamamlanmış işlemleri etkilememek kaydıyla derhal yürürlüğe girecektir. 6100 sayılı Kanun'un 115/2 ve 120. maddelerinden ve 30.09.2011 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 6100 sayılı Kanun gider avansı tarifesinin 1 ve 6. maddelerindeki düzenlemelerden gider avansının davanın açılması sırasında alınmasının şart olmadığı, mahkemenin sonradan da bu eksikliği kesin süre vererek ikmal ettirebileceği anlaşılmaktadır. Davanın açıldığı tarihte eksik veya hiç gider alınmamış olsa bile gider avansı dava şartı olmakla hüküm verilinceye kadar ikmal ettirilebilir. Bu durumun davanın her aşamasında re'sen gözetilmesi gerekir. Sayın çoğunluğun 6100 sayılı Kanun döneminde açılan derdest davalarla ilgili olarak 6100 sayılı Kanun'un 120/2. maddesi uyarınca eksik gider avansı istenemeyeceği yönündeki görüşüne katılmıyorum. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy