(6356 S. K. m. 18) (Sendika Üyeliğinin Kazanılması Ve Sona Ermesi ile Üyelik Aidatının Tahsili Hakkında Yönetmelik m. 9)
Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalılar vekilleri tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Davacı İsteminin Özeti:
Davacı vekili, müvekkili sendika ile ... Bakanlığına bağlı ... ... ... ... Devlet Hastanesi işyerinde hizmet alım ihalesi ile faaliyet gösteren.... ...... Gıda San. Tic. Ltd. Şti. arasında Yüksek Hakem Kurulunun 06.09.2010 tarihli kararı ile 01.04.2010 tarihinden geçerli ... yıl süreli toplu iş sözleşmesinin karara bağlandığını, ikinci toplu iş sözleşmesinin ise ... ... İnş. Temizlik ve Sosyal Hizmetler San. Tic. Ltd. Şti. ile müvekkili sendika arasında Yüksek Hakem Kurulunun 03...2013 tarihli kararı ile 01.04.2012 tarihinden geçerli iki yıl süreli olarak karara bağlandığını, üçüncü toplu iş sözleşmesinin ise ... ... İnş. Temizlik ve Sosyal Hizmetler San. Tic. Ltd. Şti. ile müvekkili sendika arasında Yüksek Hakem Kurulunun 24.06.2014 tarihli kararı ile 01.04.2014 tarihinden geçerli iki yıl süreli olarak karara bağlandığını, toplu iş sözleşmelerinin .... maddesinde üyelik aidatlarının ne zaman ve nasıl gönderileceğinin düzenlendiğini ve ödeme tarihinin açıkça belirlendiğini, işyerinde çalışan üyeler ile ilgili tüm bildirimlerin sözleşmenin imzalanmasından sonra hem ... Bakanlığına hem de davalı şirketlere yapıldığını, bildirimlere üye listesinin eklendiğini ve hesap numarası belirtilerek aidatların yatırılmasının istenildiğini, yazılan yazılara rağmen asıl işveren ve alt işveren tarafından aidat kesintilerinin yapılmadığını ve sendikanın hesabına yatırılmadığını, zamanında ödenmeyen aidat üyelik aidatlarının 6356 sayılı Kanun'un .... maddesi gereğince en yüksek işletme kredisi faizi ile birlikte ödenmesini gerektiğini ileri sürerek 31.07.2011 ilâ dava tarihi arasındaki dönem yönünden sendika aidat alacaklarının temerrüt tarihinden itibaren en yüksek işletme kredisi faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı Cevabının Özeti:
Davalılar davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.
Mahkeme Kararının Özeti:
Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.
Temyiz:
Kararı, davalılar temyiz etmiştir.
Gerekçe:
Dava, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun .... maddesi kapsamında, sendika üyelik ve dayanışma aidat alacaklarının tahsili istemine ilişkindir.
6356 sayılı Kanun'un .... maddesinin ikinci fıkrasına göre “Üyelik ve dayanışma aidatları, yetkili işçi sendikasının işverene yazılı başvurusu üzerine, işçinin ücretinden kesilmek suretiyle ilgili sendikaya ödenir.” Aynı maddenin üçüncü fıkrasına göre de “Yukarıdaki hükümlere göre ödenmesi gereken aidatı kesmeyen veya kesmesine rağmen bir ay içinde ilgili işçi sendikasına ödemeyen işveren, bildirim şartı aranmaksızın aidat miktarını bankalarca işletme kredilerine uygulanan en yüksek faiziyle birlikte ödemekle yükümlüdür.”
Hukukumuzda, sendika aidat alacaklarının tahsili yöntemi bakımından kaynakta kesinti olarak ifade edilebilecek “check off” sistemi benimsenmiştir. Buna göre, üyelik ve dayanışma aidatları işveren tarafından işçi ücretlerinden kesilerek belirli bir süre içinde sendikaya devredilmektedir(...., ....: İş Hukuku Toplu İş İlişkileri,..., Mayıs 2013, s.206; ..., .../... ....,....: Sendika Hukuku, ...., 2014, s.161).
Belirtilen kanuni düzenlemeye göre de, bir işyerinde veya işletmede toplu iş sözleşmesi yapmak için yetki belgesi alan işçi sendikasının, yetki belgesine konu işyeri veya işletmede çalışan üyesi işçilerin listesini ve sendika tüzüğüne göre üyelerin sendikaya ödemeyi kabul ettikleri üyelik aidatını işverene bildirmesi ve bu listeye göre üyelik aidatının kesilmesini ve sendikaya ödenmesini istemesi gerekir. Aksi halde işverenin yükümlülüğünden söz edilemez(...., s.207).
09.07.2013 tarihinde yürürlüğe giren “Sendika Üyeliğinin Kazanılması ve Sona Ermesi ile Üyelik Aidatının Tahsili Hakkında Yönetmelik”in .... maddesine göre de;
“(...) Üyelik ve dayanışma aidatları, yetkili işçi sendikasının işverene yazılı başvurusu üzerine, işçinin ücretinden kesilerek ilgili sendikaya ödenir. Genel kurul kararı ile aidatlarda değişiklik yapıldığı takdirde, en geç bir ay içinde sendika tarafından aidat miktarı işverene bildirilir.
(...) İşyerinde uygulanan toplu iş sözleşmesinin tarafı olan işçi sendikası veya toplu iş sözleşmesi yapılmamışsa ya da sona ermişse yetki belgesi alan işçi sendikası, aidatların işçilerin ücretlerinden kesilmesi için işverene yazılı talepte bulunur.
(...) İşveren aidatları kesmeye, kestiği aidatın türünü belirterek tutarı ile kesinti listesini sendikaya göndermekle yükümlüdür.
(...) Yukarıdaki hükümlere göre ödenmesi gereken aidatı kesmeyen veya kesmesine rağmen bir ay içinde ilgili işçi sendikasına ödemeyen işveren, bildirim şartı aranmaksızın aidat miktarını bankalarca işletme kredilerine uygulanan en yüksek faiziyle birlikte ödemekle yükümlüdür.”
Dosya içeriğinden, Yüksek Hakem Kurulunun 06.09.2010 tarihli kararı ile davacı sendika ile ....İnş. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. arasında 01.04.2010 ilâ 31.03.2012 tarihleri arasında yürürlük süreli toplu iş sözleşmesinin karara bağlandığı, Yüksek Hakem Kurulunun 03...2013 tarihli kararı ile davacı sendika ile ... ... İnş. Temizlik ve Sosyal Hizmetler San. Tic. Ltd. Şti. arasında 01.04.2012 ilâ 31.03.2014 tarihleri arasında yürürlük süreli toplu iş sözleşmesinin karara bağlandığı, yine Yüksek Hakem Kurulunun 24.06.2014 tarihli kararı ile davacı sendika ile ... ... İnş. Temizlik ve Sosyal Hizmetler San. Tic. Ltd. Şti. arasında 01.04.2014 ilâ 31.03.2016 tarihleri arasında yürürlük süreli toplu iş sözleşmesinin karara bağlandığı anlaşılmaktadır.
Bu genel açıklamalar ışığında temyiz itirazlarının değerlendirilmesi gerekmektedir.
1- Mahkemece, yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmiş ise de, yapılan araştırma eksik ve hüküm kurmaya yeterli bulunmamaktadır.
Öncelikle belirtmek gerekir ki, mahkemece, toplu iş sözleşmesine konu ünite alt işveren işyeri olduğundan, ... ... ... ...Devlet Hastanesinde yürütülen faaliyete ilişkin, davalılar ile ... Bakanlığı arasında imzalanan tüm hizmet alım sözleşmelerinin eksiksiz olarak getirtilmesi gerekmektedir.
Mahkemece ikinci olarak, işçilere ilişkin tüm ücret bordrolarının ve sendika üye kayıt fişleri yahut üyelik kayıt dökümlerinin de eksiksiz olarak dosya kapsamına dahil edilmesi gerekmektedir. Eksik inceleme ile hüküm kurulması isabetsizdir.
2- Yukarıda ayrıntılı olarak izah edildiği üzere, işverenin aidat kesintisi yapma ve ödeme borcundan söz edilebilmesi için, yetki belgesine konu işyeri veya işletmede çalışan üyesi işçilerin listesini ve bu listeye göre aidatın kesilmesini ve sendikaya ödenmesini istemesi gerekir. Bu anlamda olmak üzere, sendika tarafından her alt işverene ayrı ayrı bildirimin tebliği şart olduğu gibi, aidat kesinti yükümlülüğünün de bildirim ile başlayacağı gözetilmelidir.
Bu itibarla, mahkemece, aidat kesinti talep yazılarına dair gerekli araştırma yapılmalı, bu hususta taraf delilleri toplanılmalı, kesinti talep yazılarının tebliğ edildiğinin anlaşılması durumunda kapsadığı işçiler ayrıntılı olarak tespit edilmeli, bu doğrultuda aidat kesinti yükümlülüğünün kapsamı duraksamaya yer vermeyecek şekilde tespit edildikten sonra oluşacak sonuca göre karar verilmelidir. Anılan hususlar gözetilmeksizin yazılı şekilde verilen karar bu yönü itibariyle de isabetsizdir.
3- Son olarak belirtmek gerekir ki, işçi listeleri ve bireysel aidat kesinti miktarlarının gösterilmediği bilirkişi raporu denetime elverişli olmadığından hükme esas alınabilecek nitelikte değildir. Mahkemece, tüm ücret bordroları eksiksiz olarak dosya kapsamına dahil edildikten sonra, denetime elverişli rapor alınarak sonuca gidilmelidir. Eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 13.03.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)