(5521 S. K. m. 5) (7036 S. K. m. 6)
Dava: Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davacı ve davalılardan .... İle davalı ... İnşaat San. Tic. A.Ş. vekilleri tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Davacı İsteminin Özeti:
Davacı vekili; müvekkilinin ... ili ... ilçesindeki ... Hidroelektrik Baraj Santralinde 03.05.2012 tarihinde işe başladığını, bu barajın sahibinin .... olduğunu, sözleşme ile bu barajın yapım işinin ... İnş. A.Ş. – İlci İnş. San. Tic. A.Ş. Adi Ortaklığına verildiği, ....'nin asıl işveren, ... İnş. A.Ş. - İlci İnş. San. Tic. A.Ş. Adi Ortaklığı'nın ise alt işveren olarak işçi haklarından sorumlu olduğunu, davacının iş sözleşmesine haklı bir neden olmadan son verildiğini öne sürerek kıdem ve ihbar tazminatları ile bir kısım işçilik alacaklarının davalılardan tahsilini talep etmiştir.
Davalılar Cevaplarının Özeti:
Davalı .... vekili; davalı ....'nin taraf ehliyeti olmadığını, diğer davalılar ... İnş. A.Ş. ve İlci İnş. San. Tic. A.Ş. Adi Ortaklığı'nın ....'nin baraj inşaat işlerini anahtar teslim olarak ihale ettiği yükleniciler olduğunu, alt işveren olmadıklarını beyanla davanın reddini istemiştir.
Davalı ... İnşaat A.Ş. vekili; davanın haksız olduğunu savunarak reddine karar verilmesini istemiştir.
Davalı ... İnşaat San. ve Tic. A.Ş. vekili; zamanaşımı def'i ile yetki itirazında bulunmuş, davacı iddialarının yerinde olmadığını beyanla davanın reddini savunmuştur.
Mahkeme Kararının Özeti:
Mahkemece, yapılan yargılama sonucunda toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Temyiz:
Kararı davacı vekili ile davalılar ... İnşaat San. ve Tic. A.Ş. ve .... vekilleri temyiz etmişlerdir.
Gerekçe:
Gerek Mülga 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 5. maddesinde, gerekse 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 6. maddesinde; iş uyuşmazlıklarında yer itibari ile yetkili iş mahkemeleri belirlenmiştir. Buna göre, iş mahkemelerinde açılacak her dava, açıldığı tarihte dava olunanın Türk Medeni Kanunu gereğince yerleşim yeri sayılan yer mahkemesinde bakılabileceği gibi, işçinin işini yaptığı işyeri için yetkili mahkemede de bakılabilir. Bunlara aykırı sözleşme geçersizdir.
İş mahkemelerinde yetki kuralı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun yetki kurallarına uygun olup buna ek olarak işin yapıldığı yer, yani işyeri mahkemelerini de yetkili kılmaktadır.
İş mahkemesine açılan dava, dava tarihinde davalının ikametgahının bulunduğu veya işçinin işini yaptığı yerdeki iş mahkemesi veya iş davalarına bakmakla görevli Asliye Hukuk Mahkemesinde açılmalıdır.
İş veya toplu iş sözleşmesinin tarafları, davalının yerleşim yeri ve işin yapıldığı yer dışındaki bir mahkemenin yetkili olduğuna dair düzenleme yapmaları, Mülga 5521 sayılı Kanunu'nun 5. maddesinin ve 7036 sayılı Kanunu'nun 6. maddesinin son cümlesi gereğince söz konusu düzenlemeyi geçersiz kılar. Bu düzenleme emredici bir kuraldır.
İş mahkemesinin yetkisi kamu düzeni ile ilgili olduğundan davalı tarafça süresinde yapılmasa da hakim tarafından kendiliğinden bu husus gözönünde bulundurulmalıdır. Bir başka anlatımla hakim, davanın her aşamasında yetki itirazını dikkate alabileceği gibi, kendisi de re'sen yetkisizlik kararı verebilir.
Somut uyuşmazlıkta; davacının çalıştığı HES İnşaatının ... ilçesinde bulunduğu, davalılardan ....'nin adresi ... merkez olarak gösterilmişse de ticaret sicil kaydından anlaşılacağı üzere davalının ... şubesinin ... ilçesinde, şirket merkezinin ise ...'da bulunduğunu, diğer davalılar ... İnşaat A.Ş. ve ... İnşaat A.Ş.'nin yönetim merkezinin ... olup bu davalıların ... İli'ndeki adreslerinin davacı tarafça dava dilekçesinde belirtildiği üzere ... ilçesinde olduğu, her üç davalının da ... il merkezinde şube veya temsilciliği bulunmadığı gibi işyeri de bulunmadığı anlaşıldığından, Mahkemece iş mahkemesi sıfatıyla bakılmak üzere ... Asliye Hukuk Mahkemesi'ne yetkisizlik kararı verilmesi gerekirken davanın 5521 sayılı Kanun’un 5. maddesindeki kesin hükme aykırılık teşkil edecek şekilde yetkisiz Mahkemede açıldığı göz ardı edilerek işin esasına girilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda açıklanan sebeple, sair hususlar incelenmeksizin BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının isteği halinde ilgililere iadesine, 09.09.2019 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)