(6100 S. K. m. 371)
Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalılardan ... Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
YARGITAY KARARI
Davacı İsteminin Özeti:
Davacı vekili, davalı ... Gıda A.Ş nezdinde mevsimlik işçi olarak çalışmaya başladığını, çalışmasının 04.12.2006 tarihinde işveren tarafından ekonomik nedenler gerekçe gösterilerek feshedildiğini, işyerinin 2007 yılında davalı ... Gıda A.Ş. tarafından devralındığını, 25.06.2007 yılından itibaren davalı ... Gıda A.Ş.’ de çalışmaya başladığını, iş sözleşmesinin işyerinin başka bir yere taşınması nedeniyle feshedildiğini beyan ederek kıdem tazminatı ile bir kısım ücret alacaklarının davalıdan tahsilini talep etmiştir.
Davalı Cevabının Özeti:
Davalılar vekili, davanın reddini savunmuştur.
Mahkeme Kararının Özeti:
Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Temyiz:
Karar davalı ... Gıda A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Gerekçe:
1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.
2-Taraflara arasındaki uyuşmazlık davacının fazla mesai yapıp yapmadığı ve fazla çalışma süresinin hesaplanması noktasındadır.
Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp kanıtlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.
Fazla çalışma yapıldığının ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları, delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın bu tür yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda tarafların dinletmiş oldukları tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.
İmzalı ücret bordrolarında fazla çalışma ücreti ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından gerçekte daha fazla çalışma yaptığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin fazla çalışma alacağının daha fazla olduğu yönündeki ihtirazi kaydının bulunması halinde, bordroda görünenden daha fazla çalışmanın ispatı her türlü delille söz konusu olabilir. Buna karşın, bordroların imzalı ve ihtirazi kayıtsız olması durumunda dahi, işçinin geçerli bir yazılı belge ile bordroda yazılı olandan daha fazla çalışmayı yazılı delille kanıtlaması gerekir.
Fazla çalışmanın yazılı delil ya da tanıkla ispatı imkan dahilindedir. İşyerinde çalışma düzenini bilmeyen ve bilmesi mümkün olmayan tanıkların anlatımlarına değer verilemez.
Somut uyuşmazlıkta, karara dayanak alınan bilirkişi raporunda; davacının ücret bordroları ile puantaj kayıtlarının karşılaştırıldığı, fazla çalışma ücreti tahakkuklarını içeren bordrolarda bulunan tahakkuklar, puantaj cetvelindeki sürelerden mahsup edilmek suretiyle fazla çalışma süresinin hesaplandığı, fazla çalışma tahakkuku bulunmayan aylarda ise haftada 6 gün günde 7.5 saatlik yasal çalışma sürelerinden hareketle aylık yasal çalışma süresi bulunarak fazla çalışma hesabı yapıldığı görülmüştür. Her ne kadar puantaj kayıtları esas alınarak hesaplama yapılmış ise de, puantaj kayıtlarının imzasız olduğu, işe giriş çıkış saatlerinin belirli olmadığı, buna göre davacının günlük ve haftalık çalışma süresinin tespit edilemediği, bilirkişi raporunun da denetime açık olmadığı anlaşılmıştır.
Dairemizin daha önce temyiz incelemesinden geçen emsal dosyaları (Örneğin, Dairemizin 2017/18964 ,2017/10488 esas sayılı dosyaları gibi ) dikkate alındığında, davacının sezon diye tabir edilen işlerin yoğunlaştığı dönemlerde günlük 12 saat, diğer dönemlerde günlük 9 saat çalıştığı anlaşılmaktadır. Dosya kapsamı ve emsal dosyalardaki kabul birlikte değerlendirildiğinde, çalışma saatlerinin sezon dönemlerinde 08.00-20.00 saatleri arasında olduğu ve 1,5 saat ara dinlenme ile davacının haftalık 18 saat fazla mesai yaptığı, sezon dışı dönemlerde ise günlük 9 saat çalışma ile davacının haftalık 9 saat fazla çalışma yaptığı tespit edilmektedir.
Açıklanan nedenler ile fazla çalışma ücret alacağının belirtilen süreler ve davacının fiili çalışma süresi esas alınarak ve imzalı ücret bodrolarında zamlı tahakkuk bulunan aylar dışlanarak hesaplanması, davacının çalıştığı süre göz önüne alınarak hesaplanan tutar üzerinden uygun bir indirim yapılarak alacağın hüküm altına alınması gerekmektedir.
SONUÇ:
Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı nedenle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 10.06.2020 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)