(6100 S. K. m. 371)
Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalılar vekilleri tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
YARGITAY KARARI
Davacı İsteminin Özeti:
Davacı vekili, davacının aralarında asıl işveren -alt işveren ilişkisi bulunan davalılara ait işyerinde dağıtım elemanı olarak çalıştığını, ayda en az iki pazar günü ile haftanın diğer 6 gününde 07:30-18:30 saatleri arasında çalışmasına rağmen bu çalışmalarının karşılığı olan ücretinin ödenmediğini, davacının son ücretinin primler ile birlikte net ücret 2.500,00-3.000,00 TL arasında olduğunu, iş sözleşmesinin davacı tarafından haklı sebeple feshedildiğini, davacı kayden davalı ...Pasta Tekstil İnş. Paz. Tic. ve San. Ltd. Şti. işçisi olarak görünmekte ise de ürün tanıtım ve organizasyonun, işin sevk ve idaresinin, işçi alımı ve çıkarılmasına ilişkin yetki ile çalışılan araçların yakıt giderinin sağlanması gibi işlemlerin asıl işveren olan diğer davalı ... Gıda San. ve Tic. A.Ş tarafından yapıldığını, her iki şirketin aynı adreste faaliyet gösterdiğini ileri sürerek, kıdem tazminatı ve fazla çalışma ücreti ile birlikte bir kısım işçilik alacaklarının hüküm altına alınmasını talep etmiştir.
Davalı Cevabının Özeti:
Davalı ... Pasta Tekstil İnş. Paz. Tic ve San. Ltd. Şti. vekili, 30/03/2015 tarihli ihtarname ile davacıya, diğer davalı şirket ile aralarındaki bayilik sözleşmesinin 29.04.2015 tarihinde sona ereceği, bu sebeple 30.04.2015 tarihinde davalı şirketin ... Mah. ... Sok. ...” adresindeki iş başı yapması gerektiği, bu konudaki mutabakatın da 10 gün içinde bildirilmesi gerektiğinin belirtildiğini, ancak işçinin 10, 11 ve 13 Nisan 2015 tarihlerinde işe gelmeyerek iş sözleşmesini haksız feshettiğini, davacının ücretinin bordrolarda belirtilen miktarda, sigorta primlerinin eksiksiz yatırıldığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ... Gıda San. ve Tic. A.Ş vekili, diğer davalı ile aralarında 02/12/2014 tarihli distribütörlük sözleşmesi yapıldığını ve karşılıklı görüşme sonucunda sözleşmenin 30/04/2015 tarihinde sona ermesinin kararlaştırıldığını, davacı ile aralarında iş ilişkisinin bulunmadığını, işin bütünüyle diğer davalı şirket tarafından ve bu şirketin işçileriyle yürütüldüğünü, davalı şirketin diğer şirket çalışanlarına emir ve talimat vermesinin söz konusu olmadığını beyan ederek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:
Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
İstinaf Başvurusu:
İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı, davalılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti:
Bölge Adliye Mahkemesi tarafından, davanın kısmen kabulüne dair ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden yerinde olduğu gerekçesiyle, davalılar vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
Temyiz:
Karar yasal süresi içerisinde davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.
Gerekçe:
Taraflar arasında davalı şirketler arasında asıl işveren alt işveren ilişkisi veya davacının alacaklarından müştereken müteselsilen sorumlu tutulmalarını gerektirecek farklı türde bir ilişki bulunup bulunmadığı uyuşmazlık konusudur.
Mahkemece; davalılar arasında İş Kanununun 2/6 maddesi kapsamında asıl-son alt işveren ilişkisi mevcut olduğu kabul edilmesine rağmen, dosya kapsamından bu hususta yeterli inceleme ve araştırma yapılmadığı görülmektedir. Davalı ... Gıda San. ve Tic. A.Ş vekili, diğer davalı şirket ile aralarında 02/12/2014 tarihli distribütörlük sözleşmesi bulunduğunu savunmuş, diğer davalı şirket de davalılar arasında bayilik sözleşmesi bulunduğunu, bu sözleşmenin 29.04.2015 tarihinde sona erdiğini, davacının şirket merkezinde işe başlaması gerektiğinin ihtar edildiğini ileri sürmüştür. Davalı şirketlerce sözü edilen sözleşmenin dosya kapsamında bulunmadığı görülmektedir. Öncelikle, davalı işverenlere ait ticaret sicil kayıtları ile Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtları, davalılar arasındaki sözleşmeler ve ekleri dosyaya getirtilmeli, her iki şirketin hangi alanda faaliyet gösterdiği belirlenmeli, bundan sonra taraflar arasında davalılarca iddia edilen türde bir distribütörlük veya bayilik sözleşmesi mi, yoksa asıl işveren alt işveren ilişkisi gibi başka tür bir ilişki mi olduğu açıklığa kavuşturulmalıdır. Ayrıca davalı şirketler, davalılar arasında davalı ... Gıda San. ve Tic. A.Ş’ye ait ürünlerin dağıtımına ilişkin bir sözleşme bulunduğu ileri sürüldüğüne göre, bu sözleşmeye göre davalı ...Pasta Tekstil İnş. Paz. Tic. ve San. Ltd. Şti’nin sadece diğer davalının ürünlerinin dağıtımını yapıp yapmadığı, dağıtımın yapıldığı depo işyerinin kime ait olduğu, emir ve talimatların kimden alındığı, işin organizasyonunun hangi şirket tarafından yapıldığı, işçi alınması ve çıkarılması noktasında yetkinin hangi şirkete ait olduğu, ticari riskin taraflar arasında ne şekilde dağıtıldığı, davalı ... Pasta Tekstil İnş. Paz. Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin ayrı ve bağımsız bir iş organizasyonuna sahip olup olmadığı, ürünlerin dağıtımında kullanılan araç ve malzemelerin kime ait olduğu gibi hususlar yönünden de gerekli araştırma ve inceleme yapılarak, davalılar arasındaki ilişkinin hukuki niteliği dosya kapsamındaki tüm deliller birlikte değerlendirilerek netleştirilmeli, oluşacak sonuca göre davalıların davacının talep ettiği alacaklardan sorumlu olup olmadığı noktasında bir karar verilmelidir. (Dairemizin 15.01.2020 T, 2016/32022 esas, 2020/309 karar sayılı kararında da benzer yönlerden araştırma yapılması gerektiği vurgulanmıştır). Mahkemece belirtilen yönler nazara alınmadan eksik incelemeyle karar verilmesi hatalı olup, kararın bu sebeple bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerle BOZULMASINA, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine, 07.07.2020 gününde oybirliği ile karar verildi.(¤¤)