MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
DAVA TÜRÜ : ALACAK
Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Y A R G I T A Y K A R A R I
Davacı İsteminin Özeti:
Davacı vekili müvekkilinin aşçı olarak çalıştığını fazla çalışma yaptığı ve hafta tatilinde çalıştığı halde karşılığının ödenmediğini ileri sürerek fazla çalışma ve hafta tatili ücret alacağının davalıdan tahsilini istemiştir.
Davalı Cevabının Özeti:
Davalı, iddiaların gerçeği yansıtmadığını sürekli fazla çalışma uygulamasının olmadığını, fazla çalışma yapıldığı zaman serbest zaman kullandırıldığını davanın reddini istemiştir.
Mahkeme Kararının Özeti:
Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporu doğrultusunda, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir
Temyiz:
Karar, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Gerekçe:
1-Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.
2-Davacı işçinin fazla çalışma yapıp yapmadığı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.
Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. Ücret bordrolarına ilişkin kurallar burada da geçerlidir. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp kanıtlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.
Fazla çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda tarafların, tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.
İmzalı ücret bordrolarında fazla çalışma ücreti ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından gerçekte daha fazla çalışma yaptığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin fazla çalışma alacağının daha fazla olduğu yönündeki ihtirazi kaydının bulunması halinde, bordroda görünenden daha fazla çalışmanın ispatı her türlü delille yapılabilir. Bordroların imzalı ve ihtirazi kayıtsız olması durumunda, işçinin bordroda belirtilenden daha fazla çalışmayı yazılı belge ile kanıtlaması gerekir. İşçiye bordro imzalatılmadığı halde, fazla çalışma ücreti tahakkuklarını da içeren her ay değişik miktarlarda ücret ödemelerinin banka kanalıyla yapılması durumunda, ihtirazi kayıt ileri sürülmemiş olması, ödenenin üzerinde fazla çalışma yapıldığının yazılı delille ispatlanması gerektiği sonucunu doğurmaktadır.
Somut olayda; hükme esas alınan bilirkişi raporunda aşçı olarak çalışan davacının 25.03.2010-17.11.2014 tarihleri arası işe giriş çıkış kayıtları bulunduğu, kayıt bulunan dönem kayıtlara göre; kayıt bulunmayan dönem ise tanık beyanlarına göre 2010- 2011-2012- 2013 yılı kış sezonu 15 Aralık–15 Nisan arası olmak üzere 2013 yılı ise Mart ayına kadar haftanın 7 günü 07.00-24.00 arası 17 saat çalışmadan 2 saat ara dinlenme düşülerek 15 saat çalıştığı pazar günü 7.5 saati aşan çalışma dahil edilerek haftalık 45 saat üzeri 52.5 saat fazla çalışma yapıldığının kabul edildiği ; yaz sezonu ise haftanın üç günü 09.00-17.00 arası 1 saat ara ile (8-1=7x3=21) kalan üç gün ise 09.00-22.00 arası 2 saat ara ile (13-2=11x3= 33) toplamda 54 saat çalışma yapıldığı 45 saatin düşülmesi ile haftalık 9 saat fazla çalışma üzerinden yapılan hesaplamanın mahkemece kabul edildiği anlaşılmaktadır. Ne var ki, bir insanın 45 saat mesai sonrası haftalık 52.5 saat fazla çalışmasının insan takatini aştığı ve hayatın olağan akışına aykırı olacağı değerlendirilmektedir. Dairemizce incelemesi yapılan emsal nitelikteki 2017/19389 Esas – 2019/1558 Karar sayılı dosyada bilirkişi raporunda yiyecek içecek müdürü olarak çalışanın Bozdağ Kayak Tesislerindeki dört aylık sezonda 07:00-24:00 saatleri arasında 17 saat çalıştığı görülse de yerleşik Yargıtay içtihatlarında açıklandığı üzere ve fazla çalışma yönetmeliği ile de tespit edildiği üzere günlük 24 saatlik çalışmada günlük çalışmanın 14 saat üzerinde olmayacağı belirtilerek haftalık 25 saat fazla çalışma yapıldığının kabulü ile, kalan 8 aylık dönem İzmir'deki çalışmasında haftalık 5 saat üzerinden fazla çalışmaya ilişkin yapılan hesaplamanın kabul edildiği ve kararın onandığı görülmektedir.
Yukarıda açıklanan nedenler ile davacının çalıştığı işyeri, yaptığı işin niteliği, işin gerektirdiği çalışma düzeni, emsal dosyada yapılan, hesaplama hep birlikte değerlendirildiğinde davacının kayak tesisindeki kış sezon dönemi kayıt bulunmayan ve tanık beyanlarına göre hesaplanan dönem 52.5 saat yerine emsal gibi haftalık 25 saat üzerinden fazla çalışma ücret alacağının hesaplanması dosya içeriğine daha uygun düşecektir. Bu kabule göre hesaplama yapılmalı ve uygun bir indirim ile hüküm altına alınmalıdır. Belirtilen sebepten ötürü kararın bozulması gerekmiştir.
SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeple BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 09.03.2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy