(818 S. K. m. 62, 66, 126)
Dava: Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
Karar: Davacı vekili, müvekkilinin davalı kooperatif üyesi olduğunu, ancak borcu olmamasına rağmen müvekkiline ve kefil olduğu iddia edilen kişilere yazı gönderilerek mevcut borcun ödenmesinin istenildiğini, ayrıca önceki yıllardan da müvekkilinin borcu bulunmamasına rağmen müvekkilinden ve kefillerden haksız yere tahsilat yapıldığını, davalı tarafından müvekkiline gönderilen yazıda fer'ileri hariç 661,46 TL. borcun 31.08.2008 tarihine kadar ödenmesi aksi takdirde icra takibi başlatılacağının bildirildiğini, ayrıca müvekkiline kefil oldukları belirtilen Ayşe Şimşek, M. Emin Mantarcı ve Ayşe Sevinç'e gönderilen yazıda 3.752,38 TL'yi 31.08.2008 tarihine kadar ödemelerinin istendiğini, böylece müvekkilinin kefiller ile birlikte 4.413,84 TL. borcu bulunduğu iddia edilerek ödenmesinin istenildiğini, müvekkilinin kooperatife borcu olmadığını, kendisini borç altına sokacak bir işlem yapmadığını ileri sürerek, kooperatife 4.413,84 TL. borcu olmadığının tespiti ile daha önceden kendisinden ve kefillerden haksız olarak tahsil edilen 8.314,58 TL'nin davalıdan istirdadını talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davacının kooperatif ortağı olduğunu, 02.04.2002 tarihinde havuç tohumu satın aldığını, bu nedenle borcu bulunduğunu, zamanında açılmayan dava hakkında zamanaşımı def'inde bulunduklarını, ayrıca davacı ve kefillerden yapılan tahsilatın haksız olmadığını, ihtarnamelerde talep edilen borcun da ödenmeyen tohum bedeline ilişkin olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacının davalıdan 02.04.2002 tarihli 227649 nolu fatura ile 15.09.2002 tarihinde ödenmek üzere 500 gr havuç tohumu aldığı, bunun karşılığı 3.150,00 TL. borçlandığı, 15.09.2002 tarihinden dava tarihi olan 20.03.2009 tarihine kadar işlemiş faiz toplamının 4887,90 TL. olduğu, dava tarihindeki toplam borç miktarının 8.037,50 TL. olduğu, bu borcun 6.642,18 TL'sinin ödendiği bakiye 1.395,72 TL. borcun kaldığı, davacının talebinin 4.413,84 TL. borç bulunmadığı olduğu, bu durumda davacının borçlu olduğu miktar düşüldüğünde 3.018,12 TL. borcunun bulunmadığının tespit edildiği, grup kefaleti nedeniyle ödediği ve istirdadını talep ettiği alacağın ise Borçlar Kanunu'nun 62 ve 66. maddelerince zamanaşımına uğradığı gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile davacının 3.018,12 TL. borcu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine, istirdat talebinin zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.
Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.
Dava menfi tespit ve istirdat istemine ilişkindir.
1- İstirdat davası zamanaşımı nedeniyle reddedilmiş ise de; değerlendirme yerinde değildir. Taraflar arasında üyelik ilişkisi bulunduğundan Borçlar Kanunu'nun 126/4. maddesindeki zamanaşımı süresi dikkate alınıp işin esasına girilip karar verilmesi gerekirken, BK.'nun 62. ve 66. maddeleri uyarınca zamanaşımı nedeniyle davanın reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.
2- Menfi tespit davası mahkemece kısmen kabul, kısmen reddedilmiştir. Bu husus yeterli araştırmayı içermemektedir. Davacı, kooperatif ile kendisi arasında alacak hakkı doğuracak bir ilişki olmadığını belirtmiştir. Bu durumda ispat külfeti alacağın varlığını iddia eden davalıdadır. Davalı her ne kadar davacının havuç tohumu satın aldığını ve buna ilişkin fatura düzenlendiğini ileri sürse de, fatura düzenlenmiş olması akti ilişkiyi doğrudan doğruya kanıtlamaya yetmediği gibi bu husus dosya kapsamına göre tam olarak da kanıtlanamamıştır. Bu durumda mahkemece, tarafların kanıtları ve kooperatif kayıtları varsa havuç tohumunun teslimine ilişkin belgeler incelenerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi doğru bulunmamıştır.
3- Bozma nedenine göre, davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.
Sonuç: Yukarıda (1) ve (2) numaralı bentlerde açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün, davacı yararına BOZULMASINA, (3) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan harçların istek halinde iadesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 09.04.2012 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy