(6100 S. K. m. 12) (1163 S. K. m. 17)
Dava ve Karar: Taraflar arasındaki birleştirilen tapu iptali ve tescil davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı asıl davanın kısmen kabulüne birleşen davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün birleşen davada davalılar vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davalı vekili Av. F. K. gelmiş davacı tarafından gelen olmadığından onun yokluğunda duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
Davacı vekili, müvekkili kooperatifin davalı Ş. D. ve arkadaşları tarafından kurulduğunu, arsa sahibi Y. E. ile düzenleme şeklinde gayrimenkul satış vaadi ve kat karşılığı inşaat sözleşmesi yapıldığını, ortakların verdikleri aidatlarla inşaata başlandığını, Ş. D.'nin, arsa sahibinden, sözleşmeden doğan haklarını devretmesi için muvafakatname aldığını, arsanın bir kısmını kooperatife devrederken bir kısmını önce uhdesinde bıraktığını, daha sonra kooperatif ile sözleşme yaptığını, buna göre arsa sahibinin alacağı daireler dışında kalan bağımsız bölümlerin müteahhit kooperatife ve hissesi oranında Ş. D.ye ait olmasının kararlaştırıldığını, yönetim kurulunca yetkilendirilen Şenolun kat irtifakını kooperatif yerine kendi adına kurdurduğunu ve bir kısım akrabaları ile davalının da aralarında bulunduğu üçüncü kişilerle anlaşarak, kooperatiften mal kaçırmak ve haksız kazanç sağlamak amacıyla toplam 55 daireyi genel kurul kararı olmadan muvazaalı olarak sattığını, dava konusu daireyi satın alan davalının kooperatife tek kuruş ödemediğini, kooperatife üye de olmadığını, davalının tapu kayıtlarına güvenerek bu daireyi satın aldığının söylenemeyeceğini, bağımsız bölümlerin kooperatif ortağı adına tahsisli olduğunu, tescilin yolsuz olduğunu ileri sürerek, İstanbul, Kartal, 2. Bölge Samandıra köyü, Müderris sırtında bulunan 11 pafta, 1485 parsel sayılı taşınmaz üzerinde C Blokta bulunan 24 nolu bağımsız bölümün davalı adına olan tapu kaydının iptali ile müvekkili kooperatif adına tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı Ş. D., kat karşılığı inşaat sözleşmesinden doğan haklarını kooperatife devrettiğini ancak tapuda işlem yapılmadığını, kat irtifakı kurulması sırasında hissesi nisbetinde bağımsız bölümleri adına kaydettirdiğini kooperatif inşaatları için dava dışı C. E.'den borç para aldığını, ödeyemediği için karşılık olarak daire verildiğini, borç ödendiğinde dairenin geri verilmesini kararlaştırıldığını, borcu ödemek istediklerinde de C.'in daireyi geri vermediğini, davayı kabul ettiğini beyan etmiştir.
Asıl ve birleşen davada diğer davalılar vekili, davalı S. A.ın dava açılmadan önce öldüğünü, davanın mirasçılarına karşı açılması gerektiğini, davalı S.in diğer davalı ve kooperatifle ilişkisinin bulunmadığını, daireyi 3. bir şahıstan tapu kaydına güvenerek aldığını, tapuda satış vaadi şerhinin bulunmadığını, muvazaanın söz konusu olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davalı murisin taşınmazları satın alırken ödediği bedelin, dairelerin değerinin çok altında olması nedeniyle tapu kaydından kuşkulanması gerektiği, satış bedelinin düşük olmasının tek başına muvazaaya delalet etmeyeceği ancak obektif kanıt niteliğinde olduğu, dairenin kısa sürede çok el değiştirdiği, davalı kooperatifin tabelasının inşaat yerinde görülecek bir yerde mevcut olduğu, inşaatın bir kooperatif inşaatı olması nedeniyle davalının tapu kaydının nasıl oluştuğunu araştırması gerektiği, bu konuda kendisine düşen özen görevini yerine getirmediği ve iyiniyetli olmadığı gerekçesiyle dava konusu D Blokta bulunan 3 ve 34 nolu, E blokta bulunan 2 nolu ve C blokta bulunan 10 nolu bağımsız bölümün davalı adına olan tapu kaydının iptali ile davalı Tasfiye Halinde Demirli Demirkent Konut Yapı Kooperatifi adına tapuya tesciline karar verilmiştir.
Kararı, davalı birleşen davada davalılar vekili temyiz etmiştir.
Dava, borcun devralınması nedeniyle kişisel hakka dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.
Taşınmazların aynına ilişkin davaların taşınmazın tapu siciline kayıtlı bulunduğu yer mahkemesinde açılması gerektiği 6100 sayılı HMKnun 12. maddesinde hüküm altına alınmıştır. Taşınmazın aynına ilişkin davaların taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinde açılması hakkındaki bu yetki kuralı, kamu düzenine ilişkin olup kesindir. Bu nedenle, mahkeme yetkili olup olmadığını kendiliğinden gözetmek zorundadır.
Somut olayda, davacının tescilini istediği taşınmazın İstanbul, Kartal ilçesi sınırları içerisinde bulunduğu ve taraflar arasındaki uyuşmazlığın 1163 Sayılı Kooperatifler Kanunundan kaynaklanmadığından, bu kanunun 17. maddesinin uygulama alanı bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bu nedenle, davayı görmeye Kartal mahkemeleri yetkilidir. Mahkemece, yetkili olmadığı gözetilmeksizin davaya devamla işin esası hakkında karar verilmesi doğru görülmemiş, bu sebeple hükmün bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı birleşen davada davalılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün bozulmasına, vekili Yargıtay duruşmasında hazır bulunan davalılar yararına takdir olunan 900,00 TL duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılar S. A. mirasçılarına verilmesine, peşin harcın istek halinde iadesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 13.03.2012 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy