(1163 S. K. m. 44) (1136 S. K. m. 35)
Dava ve Karar: Taraflar arasındaki kooperatif genel kurulunun toplantıya çağrılmasına izin davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
Davacı, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 44. maddesi gereği 1/10 çoğunluğun Bakanlığa müracaat yaptığını, sonuç alamadığını ileri sürerek, mahkemenin genel kurulu toplantıya çağırma yetkisi vermesini talep ve dava etmiştir.
Davalı kooperatif, davaya cevap vermemiştir.
Mahkemece, tüm dosya kapsamına göre, davacının Kooperatifler Kanunu'nun 44. ve anasözleşmenin 27. maddesince kooperatifi noter kanalıyla toplantıya çağırdığı, red cevabı üzerine Sanayi ve Ticaret Bakanlığı'na başvurduğu, Bakanlığın da talebin Bakanlıkça karşılanmasının mümkün olmadığı, mahkemeye başvurarak genel kurul için izin alınmasının mümkün olduğu cevabını verdiği, davacının gerekli olan yasal yolları tükettiği gerekçesiyle, davanın kabulü ile davalı kooperatifin 15.05.2011 günü genel kurulunun olağanüstü toplantıya çağırılmasına karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
1- Dava, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 44. maddesi uyarınca genel kurul toplantısına çağırma izni verilmesi istemine ilişkindir. Davacı F.., aldığı vekaletname ile 1/10'luk azınlık temsilcisi olarak dava açmış, mahkemece de davacının gerekli yasal yolları tükettiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Davalı kooperatifin ana sözleşmesinin 27. maddesinin 4, 5 ve 6. fıkraları uyarınca 4 ortaktan az olmamak kaydıyla toplam ortak sayısının 1/10'unun isteği halinde, genel kurul 10 gün içinde yönetim kurulu tarafından toplantıya çağrılır. Bu başvurunun müştereken ve noter tebligatı ile yapılması gerekir. Yönetim kurulunca bu isteğin zamanında yerine getirilmemesi ve sırasıyla denetim kurulu, kooperatifin ortağı bulunduğu üst birlik ile Bayındırlık ve İskan Bakanlığı'na aynı şekilde yapılan başvurulardan da bir sonuç alınamaması durumunda, istek sahipleri mahalli mahkemeye başvurarak genel kurulu bizzat toplantıya çağırma izni alabilirler. Avukat olmayan F.'nin diğer kooperatif üyelerinin verdiği vekaletname ile anılan prosedürü davadan önce yerine getirmesinde bir isabetsizlik bulunmamakta ise de, onlara vekaleten dava açması, Avukatlık Kanunu'nun 35. maddesine aykırıdır. Mahkemece bu yön üzerinde durulup, gerektiğinde davacıya vekalet veren diğer üyelere davetiye çıkarılarak en az 4 ortaktan az olmamak kaydıyla toplam ortak sayısının 1/10'una ilişkin taraf sıfatının sağlanması halinde davanın esasına girilmesi gerekirken, davacının açtığı davanın bu haliyle görülüp sonuçlandırılması doğru görülmemiştir.
2- Kabule göre; 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 44. ve anasözleşmenin 27. maddesinde öngörülen sayıda ortağın başvurusu üzerine mahkemece, genel kurulun toplanmasına karar verilebilmesi için, sadece belirli orandaki azınlığın başvurusu yeterli olmayıp, başvuru sahiplerinin hangi konular için genel kurulun toplantıya çağırılmasını istediklerini yani gündemin ne olduğunu dilekçelerinde göstermeleri ve mahkemenin de bu konuları inceleyip genel kurulun toplantıya çağırılmasına gerek olup olmadığı hakkında bir sonuca varması ve konuları benimsediği takdirde gündemi de göstererek çağrıya izin vermesi gerekir.
Öte yandan, genel kurulu toplantıya çağırmak, ortaklara da tanınmış bir hak ise de, gerektirici sebeplerin ve bunların varlığına işaret eden delillerin gösterilmesi gerekmektedir. Gösterilen sebeplerin tamamen ispatı gerekli değil ise de, bunlara ilişkin emare ve belirtilerin ortaya konulması gerekmektedir. Bu sebeplerin makul ve genel kurulun toplanmasını gerektirecek derecede önemli olması da gereklidir. Bir genel kurulun iptali yoluna gidilmeden, iptale sebep olabilecek nedenlere dayalı olarak gündem oluşturulup çağrı izni istenmesi de doğru değildir. Aksi durum yasanın tanıdığı bir hakkın keyfi olarak kullanımı sonucunu doğurur. Bu hususların gerektiğinde bilirkişi incelemesi ile saptanması yoluna gidilmelidir.
Bu durumda, bu açıklamalar ve ilkeler çerçevesinde Kooperatifler Kanunu'nun 44. ve anasözleşmenin 27. maddesi hükümleri gözetilerek istemin ele alınıp değerlendirilmesi, istemin kabulü gerektiğinde mahkemece gündem de belirlenmek suretiyle kooperatifin toplantıya çağrılmasına izin verilmesi gerekirken, gündem belirlenmeden hüküm kurulması doğru olmadığı gibi, kararda toplantı tarihinin belirtilmesi de doğru değildir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davalı yararına BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 06.02.2012 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy